«20%-ға артық бағаланған»: неге Халықаралық валюталық қордың бұрынғы бас экономисі АҚШ долларының құнсызданатынына күтеді?

АҚШ доллары соңғы күндері Таяу Шығыстағы дағдарыс басталғаннан бері жинаған табысының басым бөлігін жоғалтты, бірақ оның айырбас бағамы әлі де айтарлықтай жоғары бағаланған күйінде қалып отыр, деді Халықаралық Валюта Қорының (ХВҚ) бұрынғы бас экономисі Кеннет Рогофф. АҚШ валютасы әділ құнынан соншалықты алыстап кеткені соншалық, ол бес-алты жылдық құлдырау цикліне ену қаупі бар екенін ескертті.

«Доллар кем дегенде 20 пайызға артық бағаланған сияқты», – деді қазіргі уақытта Гарвард университетінің профессоры Рогофф Bloomberg-ге. «Доллар немесе басқа да ірі валюталардың бұрынғы барлық осындай артық бағаланған жағдайларында айырбас бағамы бес-алты жыл ішінде төмендеген», – деді бұрынғы Халықаралық валюта қорының экономисі.

Ол Таяу Шығыстағы соғысты жоғары баж салығының әсерін күшейтетін «үлкен стагфляциялық соққы» деп сипаттады. Орта мерзімді перспективада бұл қысым пайыздық мөлшерлемелердің төмендеуіне емес, керісінше жоғарылауына әкелуі мүмкін. Экономист Ирандағы қақтығыстың тез шешілетініне нарықтардың үмітін «салғырт» деп сипаттады. Оның айтуынша, инвесторлар эскалация тәуекелдерін жай ғана елемей, бәрі өздігінен реттеледі деп сенгісі келеді.

Орта Шығыстағы қақтығыс басталғаннан кейін инвесторлар геосаяси шиеленіс күшейіп, мұнай бағасы шарықтап тұрған тұста АҚШ долларын «қауіпсіз баспана» ретінде сатып алуға кірісті. Наурыз айында доллар қауіпсіз баспана секторларына капитал ағынының басты пайда алушысы болды. Алайда өткен аптада пайда болған Иран дағдарысын дипломатиялық жолмен шешуге деген үміт валютаға қауіпсіз баспана актив ретінде сұранысты азайтты.

Trading Economics мәліметі бойынша, 15 сәуірде доллар басқа ірі валюталар себетіне қатысты алты апталық минимумға жақын деңгейде тұр. Сонымен қатар, еуро Иран қақтығысы басталғалы бергі ең жоғары деңгейге – бір долларға 1,18 еуроға дейін өсті. Осы аптада голландиялық Rabobank банкі келесі айда евроның долларға шаққандағы бағамы 1,14-ке дейін әлсірейді деп болжады, бұл саудагерлердің АҚШ валютасындағы ұзақ позицияларын қайта құруына байланысты. Францияның Credit Agricole банкі энергия саласындағы шиеленіс салдарынан евроның 2026 жылдың соңына қарай 1,13-ке дейін төмендейді деген болжамын растады.

АҚШ Президенті Дональд Трамп Fox Business Network-пен сұхбатында Ирандағы соғыс «аяқталуға өте жақын» екенін айтты, деп хабарлайды Associated Press (AP). Толық сұхбат бүгін таңертең Солтүстік Америка уақыты бойынша эфирге шығады. 14 сәуірде Трамп консервативті New York Post газетіне Иранмен келіссөздердің екінші кезеңі келесі екі күн ішінде өтуі мүмкін екенін айтты.

Өткен демалыс күндері АҚШ пен Иран арасындағы келіссөздердің сәтсіз аяқталуы 22 сәуірде мерзімі бітетін екі апталық соғыс тоқтату келісімін қауіпке ұшыратты. Алайда Таяу Шығыс елдерінің шенеуніктері бүгін AP агенттігіне Вашингтон мен Тегеран оны ұзартуға «принциптік келісімге» келгенін хабарлады. Келіссөзге қатысушылардың бірінің айтуынша, тараптар бірінші раундтың сәтсіз аяқталуына себеп болған үш келіспеушілік мәселесі бойынша компромисс іздеуде: Иранның ядролық бағдарламасы, Ормуз бұғазының мәртебесі және әскери зиянды өтеу.