«24 сағат ішінде қайта басталуы мүмкін емес»: келісімге қарамастан, Ормуз бұғазында 800 кеме қалып отыр

АҚШ пен Иран арасындағы уақытша атысты тоқтату туралы келісімге және Ормуз бұғазы арқылы жүк тасымалдау бағыттарын қайта ашу туралы келісімге қарамастан, Bloomberg мәліметі бойынша, су арнасының екі жағында 800-ден астам кеме тұралап тұр. Олардың иелері тараптар жасаған келісімнің егжей-тегжейін түсінуге тырысуда.

Екі апталық атысты тоқтату туралы келісімнің нақты қашан күшіне енетіні және Иранның Ормуз бұғазынан өтетін кемелерден транзит ақысын алуды жалғастыратыны әлі белгісіз (Тегеран бұған дейін бұл ақының жалпы сомасы 2 миллион долларды құрайтынын мәлімдеген), деп хабарлайды Bloomberg.

8 сәуірде Иран өз қарулы күштерімен үйлестіріп, «техникалық шектеулер» шеңберінде екі апта мерзімге Ормуз бұғазы арқылы кемелердің қауіпсіз өтуін қамтамасыз етуге келісетінін мәлімдеді. АҚШ Президенті Дональд Трамп, өз кезегінде, Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасын «толық, дереу және қауіпсіз ашуды» жариялады. Кейін Трамп АҚШ осы су жолында «қозғалысқа көмек көрсететінін» және «Хормуз бұғазы арқылы кемелердің үздіксіз өтуін қамтамасыз ету үшін дайын күйде қалатынын» айтты.

Bloomberg мәліметі бойынша, бұл жаңалық кеме иелері арасында сақтықпен қаралатын оптимизм тудырды. Олардың көпшілігі жүк тасымалының толық қалпына келуі үшін айқындық пен уақыт қажет екенін ескертті. Тыныш уақытта күн сайын шамамен 135 кеме Ормуз бұғазынан өтетін; соңғы айда атыс пен Иранның енгізген шектеулері жағдайында бұл көрсеткіш шамамен 15-ке дейін төмендеді, деп хабарлайды фирма бұғазға жіберген Citrini Research талдаушысының бақылаулары.

Kpler мәліметтеріне сәйкес, соғыс салдарынан Парсы шығанағында қалып қойған кемелердің айтарлықтай бөлігі энергия ресурстарын таситын танкерлер, деп хабарлайды Bloomberg. Атап айтқанда, зерттеушілердің хабарлауынша, қазіргі уақытта шығанағында шикі мұнай мен экологиялық таза отын таситын 426 танкер, сұйытылған мұнай газын таситын 34 газ танкері және сұйытылған табиғи газ таситын 19 кеме бар. Қалғандары ауылшаруашылық немесе металлургиялық өнімдер, сондай-ақ контейнерлер сияқты құрғақ жүктерді тасымалдайды.

«Әлемдік жүк тасымалын 24 сағат ішінде қайта жандандыру мүмкін емес», – деді Батыс Австралия университетінің Қорғаныс және қауіпсіздік институтының доценті Дженнифер Паркер. «Танкер иелері, сақтандырушылар мен экипаждар тәуекелдің шын мәнінде азайғанына, жай ғана уақытша тоқтатылғанына емес, сенімді болуы тиіс».

Соғыс қимылдарын тоқтату жоспарлары – қажетті қадам, бірақ бұл тек бастама ғана, – дейді Азиядағы Willis Towers Watson сақтандыру брокерлік компаниясының теңіз бөлімінің басшысы Льюис Харт: «Тіпті осы екі апта ішінде біз жүктерді [Хормуз бұғазы арқылы] бірден емес, біртіндеп тасымалдау қайта басталады деп күтеміз», – деді ол.

«Нарықтың дәл осылай реакция жасап жатқанын көру жақсы», – деді бұрынғы АҚШ барлау кеңесшісі Майкл Прежент Bloomberg Television телеарнасына берген сұхбатында, – «бұл әзірге тек уақытша бітімнің алғашқы күні ғана», Ол сонымен бірге «біз [Иран] режимінің бұғаз арқылы кімнің еркін өте алатынын, кімге қандай айып тағылатынын және кімнің қолжетімділігінен бас тартылатынын қалай бақылайтынын көретін боламыз» деді.