«65 миллиард баррель – негізгі мәселенің назарын басқа жаққа аудару»: Венесуэламен АҚШ мұнай мәмілесі жөніндегі сарапшылар

АҚШ өзінің Венесуэла мұнайынан түскен үлесін елдің сарқылған стратегиялық қорларын толықтыруға пайдалануды жоспарлап отыр, – деп уәде етті президент Дональд Трамп. Бұл жұма күні жарияланған келісімге қатысты, ол АҚШ үкіметіне Венесуэланың дәлелденген қорларындағы 65 миллиард баррельге бақылау жасауға мүмкіндік береді. «Қайта толтыру процесі өте жақын арада басталады», – деп уәде етті Трамп.

Euronews мәліметі бойынша, АҚШ әкімшілігі мен аты-жөні аталмаған жеке оператор 17 дамымаған кен орнын игеру құқығын алған компания құрды. Bloomberg аты аталмаған шенеунікке сілтеме жасап хабарлағандай , Вашингтон жаңа құрылымның өндірісінің 55 пайызына – оның капиталындағы үлесі арқылы және шикізатты өзіндік құны бойынша сатып алу құқығы арқылы – қол жеткізеді. Сатып алынған мұнай стратегиялық қорды толықтыруға және АҚШ қарулы күштерін жабдықтауға арналған, деп Euronews-ке дереккөзі хабарлады.

Келісімнің шарттарының едәуір бөлігі жарияланбағанын Euronews атап өтті. Бұл 55 пайыздың қаншасы компаниядағы АҚШ-тың үлесіне, қаншасы мұнайды өзіндік құны бойынша сатып алу құқығына, дамуды кім қаржыландыратынына және бұрғылау жұмыстары қашан басталатынына қатысты екені әлі белгісіз. Сонымен қатар мұнай компанияларының келісімге қалай жауап беретіні белгісіз: саяси белгісіздік пен зақымдалған инфрақұрылымды ескере отырып, ірі америкалық компанияларды тарту қиынға соғуы мүмкін.

Нарық қатысушылары Венесуэлада өндірістің айтарлықтай өсуі миллиардтаған долларлық инвестициялар мен кем дегенде бірнеше жыл дамуды қажет ететінін ескертеді.

— Трамптың мәлімдемесі жер астындағы мұнайдың көлемін нарыққа шығаруға жарамды мұнай көлемімен шатастырады, – дейді Commodity Context компаниясының негізін қалаушы Рори Джонстон. «65 миллиард баррель көрсеткіші мәселенің мәнін жасырып, нақты мәмілелермен дерлік байланысы жоқ», – деп жазды ол X-те, сонымен бірге келісімнің әсеріне байланысты көптеген мәліметтер әлі белгісіз екенін қосты. Канаданың CBC телеарнасында сөйлеген сөзінде Джонстон Венесуэланың колоссалдық қорлары жаһандық ұсыныстың дереу артуын білдірмейді, ал өндірісті айтарлықтай өсіру үшін ірі инвестициялар қажет екенін және бұл бірнеше жылға созылуы мүмкін екенін түсіндірді, деп хабарлайды Business Insider.

— NinjaTrader компаниясының аға экономисі Трейси Шухарт бұл алып қорлардың тез арада арзан бензинге айналады деген пікірмен келіспейді. «Венесуэламен жасалған келісімді тойлап, арзан мұнайдың нарыққа жаппай ағылып, бензин бағасы күрт төмендейді деп ойлайтындарға: Олай болмайды», – деп жазды ол X-те. Оның бағалауы бойынша, елдегі өндіріс жақында санкциялар алынғаннан кейін бұрын бұрғыланған Chevron ұңғымаларын қайта іске қосудың арқасында негізінен 1,2 миллион баррельге жетті. «Жеңіл маркалы мұнай баррельдері қазірдің өзінде оралды», – деді Шухарт. Қолданылмаған кен орындарын игеруге «ондаған жылдар» қажет, ал АҚШ-тағы жанармай бекеттеріндегі бағаға әсер ете алатын көлемдердің пайда болуы 5-тен 15 жылға дейін уақыт алады, деді ол.

— Kpler компаниясының Таяу Шығыс және OPEC+ бойынша зерттеу бөлімінің басшысы Амена Бакр Венесуэлада мұнай өндірісін айтарлықтай арттыру үшін қажетті инвестиция көлеміне де назар аударады. «Венесуэлада мұнай өндіруді тәулігіне 1,5 миллион баррельден (қазіргі уақытта шамамен 1,2 миллион баррель) асыру үшін жаңа инфрақұрылымды салуға бірнеше жыл бойы тұрақты, ауқымды инвестициялар қажет», – деп жазды ол X желісінде.

— Gallo Partners хедж-қорсының инвестициялар директоры Майкл Альфаро бұл келісімді Трамптың бағаны төмендетуге бағытталған тағы бір әрекеті деп сипаттады. Альфароның айтуынша, қажетті қаржыландыруды кім қамтамасыз ететіні белгісіз, себебі АҚШ мұнай компаниялары өңірде жаңа инвестициялар салуға сақтықпен қарап келеді. «Осыған ұқсас инвестициялар бірнеше әкімшілік кезеңнен өтуі тиіс екенін де атап өткен жөн», – деп Financial Times хабарлағандай, Алфаро ерекше атап өтті.

— Келісім халықаралық инвесторлар үшін белгісіздік пен тәуекелдерді азайтудың орнына, керісінше арттыруы мүмкін, себебі ол Ақ үйдегі қазіргі Республикалық әкімшілікке негізделген, – дейді консалтингтік фирма Orinoco Research-тің басшысы Элиас Феррер. «Егер демократтар қараша айындағы АҚШ Конгресіне орта мерзімді сайлауда жеңіске жетсе, олар сөзсіз осы келісімдерге шағым түсіре бастайды», – дейді ол. Феррердің айтуынша, Трампқа «бір диктаторды екіншісімен алмастырды» және даулы беделге ие венесуэлалық мұнай атқарушысына басымдық берді деген айып тағылып жатыр, деп жазады FT. Бұл мәміледе Трамп әкімшілігінің ықтимал серіктесіне қатысты. Bloomberg мәліметі бойынша, бұл адам — Венесуэладағы екінші ірі жеке мұнай компаниясының иесі Алехандро Бетанкур, бұрынғы режиммен тығыз байланыстары үшін өте даулы тұлға.

FT жазғандай, Венесуэлада миллиардтаған долларлық активтерінен айырылған америкалық мұнай алыптары ExxonMobil мен ConocoPhillips осы уақытқа дейін жаңа инвестициялар салудан бас тартты. Ал Chevron, Repsol және Eni компаниялары, елде бұрыннан жұмыс істеп келе жатқан, биыл Венесуэла билігімен келісімдерге қол қойды. Вашингтон мен Каракас арасындағы жаңа келісімге қатысты Euronews-ке пікір білдіруден бас тартқан жалғыз америкалық мұнай компаниясы – Chevron. ExxonMobil де пікір білдіруден бас тартты.