«Илонға тәуелдісіздер»: OpenAI коммерциялық компанияға айналудан бас тартты
ChatGPT әзірлеушісі OpenAI дәстүрлі коммерциялық компания болудан бас тартты. Бұл бағытты компания өткен жылы қабылдаған еді, бірақ ғалымдар мен бәсекелестер, соның ішінде миллиардер Илон Маск пен Meta компаниясы тарапынан сынға ұшырады. Коммерциялық емес ұйым ретінде бақылауды ұстану OpenAI-дің қажетті қаржыны тарту жолдарын шектейді, бұл жасанды интеллектіні дамытуға кері әсер етуі мүмкін, деп санайды DA Davidson сарапшысы.
Толығырақ
OpenAI-дің коммерциялық емес негізгі компаниясы, 2023 жылы Сэм Альтманды бас директорлық қызметінен күтпеген жерден қысқа мерзімге босатқаннан кейін, коммерциялық бөлімшесінің қызметін толық бақылауда ұстайды, деп хабарлайды OpenAI блогында. Коммерциялық бөлімше жоспар бойынша, қоғамдық пайдалы коорпорацияға (Public Benefit Corporation, PBC) айналады, бірақ OpenAI бақылауын алуға құқығы болмайды және коммерциялық емес ұйым ретінде қалады, деп хабарлады әзірлеуші 5 мамырда.
«OpenAI коммерциялық емес ұйым ретінде құрылды және қазіргі уақытқа дейін осы негізде жұмыс істеп келеді. Болашақта да ол осы ұйымның бақылауы мен басқаруында қалады», — деп мәлімдеді OpenAI директорлар кеңесінің төрағасы Брет Тейлор.
Контекст
Бұл OpenAI жоспарларының маңызды өзгерісі, іс жүзінде қазіргі басқару құрылымының контурларын сақтап қалатын болады, деп хабарлайды Bloomberg. Стартап 2015 жылы адамзаттың игілігі үшін жасанды интеллектіні дамыту миссиясымен коммерциялық емес ұйым ретінде құрылды. 2019 жылы OpenAI жасанды интеллектіні дамыту үшін млрд-таған доллар тарту мақсатында коммерциялық еншілес компания құрды, ал бұл компания коммерциялық емес басты ұйымның бақылауында болды. Мұндай құрылым стартаптың дамуына және инвестициялар тартуға кедергі жасайды деп есептелді, деп атап көрсетеді NYT. 2023 жылы OpenAI-дің коммерциялық емес құрылымы күтпеген жерден Альтманды «сенімнің жоғалуы» үшін жұмыстан шығарды. Генералдық директорлық қызметіне оралуына ең үлкен инвестор — Microsoft-тың қолдауы көмектесті. Осыдан кейін Альтман мен OpenAI коммерциялық ұйымды басқаруды беру жоспары бойынша жұмыс істей бастады. 2024 жылдың желтоқсанында OpenAI коммерциялық құрылымды жеке компанияға, Public Benefit Corporation (PBC) статусында шығару мүмкіндігін қарастырып жатқанын мәлімдеді, ол OpenAI қызметін басқару құқығын коммерциялық емес ұйымнан алады.
Бұл жоспар қатты сынға ұшырады. Оған Илон Маск, OpenAI-дің бұрынғы негізін қалаушысының бірі, Meta компаниясы, сондай-ақ жасанды интеллектіні дамытуға қатысатын компания, Нобель сыйлығының лауреаты Джеффри Хинтон және басқа да ғалымдар қарсы шықты. Олар OpenAI-дің табыс табу мен қоғамға пайда әкелу арасындағы тепе-теңдікті қалай сақтайтынына алаңдады. Маск OpenAI-ді коммерциялық емес миссиясынан бас тартқаны үшін сотқа берді. OpenAI Масктың талаптарын ChatGPT-пен бәсекелес xAI чат-ботын әзірлеуінен туындаған деп байланыстырады.
Альтманның айтуынша, жоспарды өзгертуге сыртқы қысым себеп болған жоқ. «Біз бәріміз өз миссиямызға құштармыз. Ал сіздер бәріңіз Илонға тәуелдісіздер», — деп 5 мамыр күні журналистерге мәлімдеді (Financial Times дерегі бойынша).
OpenAI инвесторлары үшін қандай факторлар
DA Davidson сарапшысы Гил Лурия, CNN-ге сілтеме жасап, коммерциялық емес ұйым мәртебесінің OpenAI-дің капитал тарту мүмкіндіктерін айтарлықтай шектейтінін айтты. «Инвесторлар өз инвестицияларынан табыс алуды қалайды, бірақ бұл коммерциялық ұйымды коммерциялық емес ұйым бақылап отырса, әлдеқайда қиынға соғады», — деп атап өтті ол. SoftBank және OpenAI-дің тағы бір ірі инвесторы Microsoft компаниясы CNN-нің пікір алу сұрауларына жауап бермеді.
«Инвесторлар өз инвестицияларынан табыс алуды қалайды, бірақ бұл коммерциялық ұйымды коммерциялық емес ұйым бақылап отырса, әлдеқайда қиынға соғады», — деп пікір білдірді DA Davidson сарапшысы Гил Лурия, CNN басылымына. Сондай-ақ, коммерциялық емес ұйым мәртебесінің OpenAI-дің капитал тарту мүмкіндіктерін айтарлықтай шектейтінін айтты. SoftBank және OpenAI-дің тағы бір ірі инвесторы Microsoft компаниясы CNN-нің сұрауларына жауап бермеді.
Дегенмен, OpenAI-дің коммерциялық «қосалқы компаниясын» PBC-ге айналдыру инвестициялардан табыс алуға қойылған қазіргі шектеуді жояды. Бұрын OpenAI коммерциялық ұйымының инвесторлары өз инвестицияларынан 100 есе көп пайда ала алатын еді, ал қалған бөлігі болашақта алынатын коммерциялық емес ұйымға кететін. Жаңа құрылыммен инвесторлар мен OpenAI қызметкерлері компанияның әдеттегі акцияларына ие болады және олардың құнының өсуі бойынша ешқандай шектеулер болмайды, деп жазады The Verge. Компания өкілі мәлімдегендей, бұл өзгерістің мақсаты — OpenAI-ге болашақта инвестициялар тартуды жеңілдету.
OpenAI технологияны дамыту үшін инвестициялар қажет екенін атап өтті Альтман. «Қазіргі уақытта біз әлемге қажетті ЖИ-ді ұсына алмаймыз», — деді ол (Axios дерегі бойынша).
OpenAI коммерциялық «қосалқы компаниясын» жыл соңына дейін аяқтауы қажет — әйтпесе, соңғы кезеңдегі 40 млрд АҚШ долларлық инвестицияның жетекші инвесторы, жапондық SoftBank Group, өзінің қаржылық үлесін үш бөлікке дейін қысқартуы ықтимал, деп хабарлайды Bloomberg дереккөзге сілтеме жасап. Альтман дүйсенбі күні компанияның жоспарын өзгерткеннен кейін SoftBank қалған қаржыны тоқтатпайтынын айтты.
