«Әр долларды тиімді жұмсау»: АҚШ-тағы 15 компания шығындарының қысқаруын сезінді

Алдағы екі аптада АҚШ-та тұтынушылық сенімге қатысты жаңа деректер жарияланады. Бұл маңызды көрсеткіш, себебі тұтынушылық шығындар АҚШ ЖІӨ-нің шамамен үштен екі бөлігін құрайды. Walmart тоқсандық есептілігін жариялайды — сарапшылар оның сатылымын мұқият қадағалайды, себебі бұл көрсеткіш АҚШ-тағы тұтынушылық көңіл-күйдің барометрі саналады. Сондай-ақ, есептерді The Conference Board және Мичиган университеті ұсынады. Сәуірде жарияланған деректер АҚШ-тағы тұтынушылық сенімнің төмендеп жатқанын көрсетті. Көптеген жария компаниялар мұны өз бастарынан өткеріп үлгерді.

Антирекордтар тізбегі

The Conference Board зерттеу ұйымының сәуір айында жариялаған АҚШ-тағы тұтынушылық сенімге қатысты деректері бірқатар антирекордты көрсетті. Алдағы алты айға арналған тұтынушылық күтулер индексі 54,4 тармаққа дейін төмендеді — бұл 2011 жылдың қазан айынан бергі ең төменгі көрсеткіш. 80 тармақтан төмен көрсеткіш әдетте рецессияның жақындағанын білдіреді. Тұтынушылық сенім индексі 86 тармаққа дейін төмендеді. Бұл 2020 жылдың мамырынан бергі ең төменгі деңгей және 2008 жылдан бергі ең ұзақ нашарлау кезеңі.

«Тұтынушылар сенімі бесінші ай қатарынан төмендеп жатыр және сәуірде COVID пандемиясының басынан бері болмаған деңгейге жетті», — деді The Conference Board ұйымының аға экономисі Стефани Гишар. — Адамдар іскерлік ахуалды, жұмыс табу мүмкіндігін және болашақ табысын негативті бағалай бастады… Ең көп көзге түсетіні — жұмыс орындарының қысқаратынын күтетіндердің үлесі (32,1%) 2009 жылдың сәуіріндегі әлемдік қаржы дағдарысы кезіндегі деңгейге жақын».

Мичиган университетінің сәуірдегі тұтынушылық мінез-құлық зерттеуі америкалықтардың күтулері 90-жылдардағы рецессиядан бері болмаған жылдамдықпен нашарлап жатқанын көрсетті — үш айда тұтынушылық сенім деңгейі 32%-ға төмендеді. Ең көп зардап шеккендер — орта табысы бар отбасылар, бірақ бұл үрейлі көңіл-күй жасына, біліміне, табыс деңгейіне немесе саяси көзқарасына қарамастан барлығына таралып жатыр. Негізгі себептер — сауда саясатының ұзаққа созылған белгісіздігі мен инфляцияның қайта өсуінен қорқу.

Тұтынушылық сенімнің төмендеуінен қандай компаниялар зардап шекті?

— Walmart бөлшек сауда компаниясы 9 сәуірде бірінші тоқсанға арналған операциялық пайда болжамын қайтарып алды. «Ағымдағы тоқсанда (баж салығының әсерінен — ред.) белгісіздік пен тұтынушылық көңіл-күйдің төмендеуі апта сайынғы, тіпті күн сайынғы сатылымдардың тұрақсыздығына әкелді», — деп мойындады компанияның қаржы директоры Джон Дэвид Рейни (CNBC дерегі).

Компания бірінші тоқсандағы сатылым өсімі болжамын растады — 3–4% деңгейінде, деп хабарлады CNBC. 2026 қаржы жылының бірінші тоқсаны бойынша есеп 15 мамырда жарияланады.

— PepsiCo компаниясы (Pepsi газдалған сусыны мен Doritos, Chester’s қытырлақ картоптарын өндіруші) ақпанда төртінші тоқсандағы табыстың 0,25% төмендегенін хабарлады — $27,78 млрд, бұл Уолл-стрит консенсус-болжамынан ($27,89 млрд) аз болды. Компания мұны америкалық нарықтағы сұраныстың төмендеуімен (Азия мен Африкада, керісінше, өскен) түсіндірді — америкалықтардың салауатты өмір салтына ден қоюы және бағаның өсуі себеп болған.

Pepsi бірінші тоқсанда $17,92 млрд табыс тапты — бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,8% төмен.

Компания табысы қатарынан үш тоқсан бойы төмендеп келеді. «Біз жаһандық сауданың дамуына байланысты белгісіздік пен тұрақсыздықтың өсуін күтеміз, бұл біздің жеткізу тізбегіміздегі шығындардың артуына әкелуі мүмкін», — деді компанияның бас директоры Рамон Лагуарта (Barron’s дерегі).

Снэк өндірушілер арасындағы сұраныстың төмендеуі жайлы басқа компаниялар да хабарлай бастады. Бұл жерде салауатты әдеттер емес, тіпті шағын ләззаттың да көпшілік үшін тым қымбатқа айналғанының белгісі, деп жазды CNN. «Тұтынушылар міндетті емес сатып алуларды барынша қысқартып, қаржы үнемдеуге тырысып, әрбір долларды тиімді пайдалануға күш салуда», — деп түсіндірді CNN-ге NIQ зерттеу компаниясының вице-президенті Крис Костальджи.

— Campbell’s компаниясы (Goldfish крекерлері мен Snyder’s of Hanover брецельдерін шығарады) 2025 қаржы жылының екінші тоқсанында (26 қаңтарға дейін) снэктердің органикалық сатылымының 3%-ға төмендегенін тіркеді, таза сатылым көлемі $1 млрд болды.

— JM Smucker корпорациясының (Hostess десерттері мен кофе өндірушісі) соңғы есептік тоқсандағы (31 қаңтарда аяқталған) таза сатылымы 2%-ға төмендеді. Компания кофе, ит азығы және тапсырыспен өндіріс көлемінің азайғанын атап өтті. Ол биылғы жылға арналған таза сатылым болжамын төмендетті және енді 7,25% өсім күтеді (бұрынғы болжам 7,5–8,5% өсімді болжаған).

— Mondelez International (Oreo, Ritz және Cadbury брендтерінің иесі) 31 наурызда аяқталған тоқсанда органикалық табыстың 3,1% өскенін хабарлады. Уолл-стрит консенсус-болжамы 3,5% өсімді күткен. Солтүстік Америкада сатылымдар күтпеген жерден төмендеді, ал басқа аймақтарда өсті. «Мен АҚШ-та тұтынушылық сенімнің айтарлықтай жақсаруын жақын арада күтпеймін», — деді компания бас директоры Дирк Ван де Пут аналитиктермен сөйлесуде (Bloomberg дерегі).

Әуе компаниялары сұраныстың азаюына дайындалуда

Наурызда Delta, Southwest Airlines және American Airlines компаниялары өз проблемаларын ашық айтты. Олар жеке және корпоративтік клиенттерден, сондай-ақ мемлекеттік қызметкерлерден сұраныстың азайғанын атап өтті — АҚШ президенті Дональд Трамп мемлекеттік шығындарды күрт қысқартуы бұған себеп болуда.

«Біз аз ғана қорқынышты кезеңді өткердік», — деді Delta Air Lines бас директоры Эд Бастиан (The New York Times).

9 сәуірде Delta Air Lines 2025 жылға арналған қаржылық болжамын қайтарып алды және нарық күткеннен төмен табыс болжамын ұсынды, сұраныс «едәуір тоқырағанын» мәлімдеді. Reuters жазуынша, қаңтарда компания рекордтық табыс күтетінін айтқан.

American Airlines компаниясы да 2025 жылға арналған болжамын қайтарып алды.

Southwest Airlines сәуір соңында ішкі сұраныстың әлсіреу белгілері байқалғандықтан, жылдың екінші жартысында рейстер көлемін қысқартатынын хабарлады. Компания екінші тоқсанда бір қолжетімді орынға шаққандағы табыс (RASM) өткен жылғы деңгейде болады немесе 4%-ға төмендейді деп күтеді.

United Airlines сәуір ортасында әдеттегі бір емес, екі болжам ұсынды: бірі — тұрақты жағдайға, екіншісі — рецессия болған жағдайда. Бірінші сценарийде компания бір акцияға $11,5–13,5 пайда күтеді, екіншісінде — $7–9. Сондай-ақ АҚШ ішіндегі рейстер санын шамамен 4%-ға қысқартып, 21 ұшақты жоспардан бұрын пайдаланудан шығаратынын хабарлады.

Тұтынушылар қоймаларын босатуда

Сәуір соңында дене күтімі мен тұрмыстық заттар өндірушілері — Kimberly-Clark, Colgate-Palmolive және Procter & Gamble — табыстың төмендегенін және тұтынушылық қызығушылықтың азайғанын мәлімдеді.

Kimberly-Clark компаниясының 2025 жылдың бірінші тоқсанындағы таза сатылымы $4,8 млрд болды — бұл өткен жылмен салыстырғанда 6%-ға аз, органикалық сатылым 1,6%-ға төмендеді. Операциялық пайда $769 млн — өткен жылмен салыстырғанда 9,85%-ға төмен.

Procter & Gamble компаниясының 2025 қаржы жылының үшінші тоқсанындағы (қаңтар-наурыз) таза сатылымы $19,8 млрд болды — бұл 2%-ға аз.

«Тұтынушылар қоймаларындағы тауарларды пайдаланып, артық тіс пастасы немесе душқа арналған гель сатып алуға асықпайды, әсіресе осындай тұрақсыз сыртқы жағдайда», — деді Colgate-Palmolive компаниясының бас директоры Ноэль Уоллес. Қаңтар-наурыз аралығында Солтүстік Америкадағы сатылым 3,6%-ға төмендеді.

Фастфуд пен дәмханалар

Көңіл көтеруге арналған шығындар, әсіресе фастфуд пен арзан мейрамханаларға жұмсалатын қаражат та қысқаруда. KPMG компаниясының 2025 жылғы жазғы Consumer Pulse есебіне сәйкес, америкалықтар бұл жазда мейрамханаларда ай сайын 7%-ға аз ақша жұмсамақ.

«Ақпанда тұтынушылардың белгісіздікке байланысты қаржылық әдеттерін өзгертіп жатқаны байқала бастады, — деді Chipotle басшысы Скотт Боутрайт сәуір соңындағы инвесторлар кездесуінде. — Бұл әсіресе мейрамханаға бару жиілігін зерттеуімізден анық көрініп тұр. Адамдар экономикалық алаңдаушылық салдарынан үнемдеуге тырысып, сыртта тамақтануды азайтты».

McDonald’s 1-тоқсанда АҚШ-тағы салыстырмалы сатылымдардың 3,6%-ға төмендегенін хабарлады. Бұл пандемия кезінен (2020) бергі ең нашар нәтиже.

Американың тұтынушылық белсенділігінің төмендеуінен тағы бір зардап шеккен — Starbucks кофеханалар желісі. Соңғы тоқсандағы есебіне (30 наурызға дейін) сәйкес Солтүстік Америкадағы салыстырмалы сатылым 1%-ға, ал АҚШ-та 2%-ға төмендеді. Негізгі себеп — транзакциялар санының 4%-ға қысқаруы. Бұл сәл де болса орташа чек көлемінің 3%-ға өсуімен өтелді.