АҚШ пен Иран келісімді ұзартуы мүмкін; Маск чип жеткізушілерге қысым жасауда

АҚШ пен Иран Ормуз бұғазы айналасындағы дағдарыс аясында соғыс әрекеттерін тоқтату мерзімін ұзарту мәселесін талқылап жатыр, бұл мұнай нарығындағы шиеленісті жоғары күйде ұстап отыр. Осы арада қару-жарақ қоры азайып, әскери шығындар өсіп жатқан жағдайда Вашингтон автокөлік өндірушілерін тарту арқылы қорғаныс өнімдерін өндіруді арттыру жолдарын іздестіріп жатыр. Осы және басқа да тақырыптар 16 сәуір таңертеңгі негізгі оқиғалар шолуымызда қамтылған.

АҚШ пен Иран негізгі мәселелер — Ормуз бұғазын ашу және Тегеранның ядролық бағдарламасы бойынша келіссөздерге уақыт ұту үшін бітімді екі аптаға ұзарту мүмкіндігін қарастырып жатыр, деп хабарлайды Bloomberg. 8 сәуірден бері ұрыс қимылдары тоқтағанына қарамастан, шиеленіс сақталып отыр: бұғаз іс жүзінде жабық, АҚШ әскери-теңіз күштерін күшейтуде, ал Иран блокадаға жауап ретінде Таяу Шығыстағы «экспорт пен импортты» толық тоқтатуы мүмкін екенін ескертті.

Мұнай жеткізілімінің қысқаруы жаһандық энергетикалық дағдарысты ушықтырып отыр, бірақ Пәкістанның арағайындығымен өткен келіссөздер әзірге нәтиже бермеген.

The Wall Street Journal -дың хабарлауынша Пентагонның жоғары лауазымды өкілдері General Motors, Ford, GE Aerospace және Oshkosh компанияларының басшыларымен қару-жарақ пен әскери жабдықтарды өндіру мүмкіндігін талқылады. АҚШ билігі қорғаныс-өнеркәсіп базасын кеңейту мақсатында коммерциялық өндірушілерді тартуға ниетті және осы компаниялардың әскери келісімшарттарды жедел түрде орындауға көше алатынын бағалап жатыр.

Бұл бастама соңғы қақтығыстар, соның ішінде Иранмен соғыс салдарынан қару-жарақ қорларының азаюынан туындады. АҚШ Президенті Дональд Трамп әкімшілігі қару-жарақ қорларын тез арада толықтыру және қорғаныс әлеуетін нығайту мақсатында қорғаныс бюджетін 1,5 триллион долларға арттыруды сұрады, деп жазды газет.

Bloomberg мәліметі бойынша, Илон Маск Tesla және SpaceX арқылы ірі жартылай өткізгіш жабдық жеткізушілерімен келіссөздерді жандандырып, Terafab жобасы үшін ең жылдам баға ұсыныстары мен мерзімдерді талап етіп отыр. Команда қазірдің өзінде жабдық өндірушілерден баға ұсыныстары мен қуаты туралы мәлімет сұрап, Samsung-пен ынтымақтастық мүмкіндіктерін талқылап, аз ғана ақпарат беріп, мердігерлерді жедел жұмыс істеуге мәжбүрлеп отыр.

Агенттіктің бір дереккөзіне сәйкес, жоба жасанды интеллект, робототехника және ғарышты зерттеуге арналған чиптерді ішкі өндіріске енгізуді көздейді, ал пилоттық өндіріс желісі осы онжылдықтың соңына дейін іске қосылмақ. Bernstein сарапшылары жобаның ықтимал құнын 5 триллионнан 13 триллион долларға дейін бағалайды. Маск бұл жасанды интеллектке және деректер орталықтарына инвестициялардың өсуі кезінде чип тапшылығын шешеді деп үміттенеді.

CNBC мәліметі бойынша Elliott Investment Management компанияның тиімділігін арттыруға және бәсекелестеріне қарағанда баға төмендігін қысқартуға ниетті екенін жариялағаннан кейін жапондық кондиционер өндірушісі Daikin Industries акциялары шамамен 14%-ға өсті. Nikkei мәліметі бойынша Elliott шамамен 3% акцияны сатып алып, жаңа орта мерзімді стратегия маржаларды арттырады, акционерлердің табысын жақсартады және негізгі емес активтерді қайта қарастырады деп күтеді.

Акция бағасы өсіп келеді, тіпті компания бұған дейін бәсекелестерінен қалып келгенімен, АҚШ-та оған бағаны алдын ала келісу мүмкіндігі бойынша талап арыз түскен. Сонымен бірге деректер орталықтарын салу мен ыстық ауа райының әсерінен салқындату және кондиционерлеу жүйелеріне сұраныс артып келеді, бұл жалпы бизнес болжамын қолдайды.

Bloomberg мәліметі бойынша SpaceX ірі инвесторлар үшін АҚШ-тағы негізгі нысандарына, соның ішінде Калифорния, Техас және, мүмкін, xAI деректер орталығы салынып жатқан Миссисипидегі орындарға тур ұйымдастыруды жоспарлап отыр. Сонымен қатар компания IPO-ға дайындалып жатыр, 2 триллион доллардан астам бағалауда 75 миллиард долларға дейін қаражат тартуды көздейді — бұл тарихтағы ең ірі ұсыныс болуы мүмкін, деп агенттік атап өтті.

Дайындықтар қатаң құпиялылық режимінде жүргізілуде: басшылық ақпараттың жария болуына разы емес және қызметкерлерге мәліметтерді талқылауға тыйым салатын «тыныш кезең» енгізді. Құжаттарды ресми түрде жариялау (Bloomberg бұған дейін SpaceX-тің бұл рәсімді жеке тәртіпте өткізгенін хабарлаған) мамырдың соңында, маркетинг маусым айында, ал орналастырудың өзі ай ортасында ірі Уолл-Стрит банктерінің қатысуымен өтеді деп күтілуде.

— Кең ауқымды жапондық Topix индексі 16 сәуірдегі сауда кезінде 1%-ға өсті, ал Nikkei 225 индексі 2%-ға өсті.

— Гонконгтың Hang Seng индексі 1,4%-ға өсті, ал материктік Қытайдың CSI 300 индексі 0,9%-ға өсті.

Оңтүстік Кореяда Kospi индексі шамамен 1,6%-ға өсті, ал Kosdaq 0,7%-ға өсті.

— Австралияның S&P/ASX 200 индексі 0,4%-ға төмендеді.

— S&P 500 фьючерстері шамамен 0,2%-ға, Nasdaq Composite фьючерстері 0,3%-ға және Dow Jones Industrial Average фьючерстері 0,1%-ға өсті.