АҚШ-тағы инфляция соңғы екі жылдағы ең жоғары деңгейге жетті. Бұл соғыстың әсерінің алғашқы белгісі.

Фото: FotoDax / Shutterstock
АҚШ Еңбек статистикасы бюросының мәліметі бойынша, тауарлар мен қызметтердің бағасының өзгерісін бақылайтын Тұтынушылық баға индексі (CPI) наурыз айында алдыңғы аймен салыстырғанда 0,9%-ға өсті.
Бұл – Таяу Шығыстағы соғыс салдарынан мұнай бағасының күрт өсуі тұтынушылық инфляцияға қалай әсер еткенін көрсететін алғашқы жан-жақты көрсеткіш, деп жазады Barron's.
Жыл сайынғы негізде тұтынушылық баға индексі 3,3%-ға өсті — ақпандағы 2, 4%-ға қарағанда, ал АҚШ Федералдық резерв жүйесінің мақсаты 2%-ды құрайды. FactSet сауалнамасына қатысқан экономистер инфляцияның ай сайынғы өсімін 0,9%-ға, ал жылдық көрсеткішін 3,4%-ға дейін күткен, деп хабарлайды Barron's.
2024 жылдың көктемінде инфляция шамамен 3,3%-ды құрады. Barron's атап өткендей, бұл сондай-ақ 2025 жылдың қыркүйегінен бері тұтыну бағалары индексінің жылдық өсімі 3%-дық межеден асқан алғашқы жағдай. Ай сайынғы өсім 2022 жылғы маусымнан бері ең жоғары деңгейге жетті — бұл Ресейдің Украинадағы соғысы аясында инфляцияның ең жоғары нүктесіне жеткен кезең.
Күткендей, жоғары бағалар негізінен энергия шығындарының өсуіне байланысты болды. Мысалы, бензин бағасы өткен аймен салыстырғанда 21,2%-ға қымбаттап, 1967 жылдан бері тіркелген ең ірі өсімді көрсетті. Ақпанда бензин бағасы дерлік өзгеріссіз қалды, ал қаңтар мен желтоқсанда олар төмендеген еді.
Уолл-стрит үшін тосын сый
Алайда талдаушылар ең құбылмалы санаттар – азық-түлік пен энергияны – есепке алмайтын негізгі инфляцияның салыстырмалы түрде ұтымды өсуіне таң қалды. Федералдық резерв жүйесі де осы көрсеткішті эталон ретінде пайдаланады, себебі оны бағаның іргелі үрдістері мен болашақ дамудың сенімдірек индикаторы деп санайды.
Негізгі тұтыну бағалары индексі 0,2%-ға өсті, ал Уолл-стрит болжамы 0,3%-ды көрсеткен, деп хабарлайды MarketWatch. Бұл көрсеткіш соңғы төрт айдың үшеуінде 0,2%-ға өсті, бұл Иранмен қақтығыс басталар алдында инфляциялық қысымның күшейгенімен, жалпы алғанда шектеулі болғанын көрсетеді, деп жазады басылым.
Сонымен бірге, тұрақты түрде жоғары мұнай бағасы ақырында басқа тауарлар мен қызметтерге де таралып, осылайша негізгі инфляцияны ушықтыруы мүмкін.
Жыл сайынғы есеппен негізгі тұтыну бағалары индексі 2,6%-ға өсті. The Wall Street Journal журналының сауалнамасына қатысқан экономистер оның 2,7%-ға өсетінін күткен еді.
Нарықтарда не болып жатыр
Акциялар нарығы жаңалыққа қысқа мерзімді өсіммен жауап берді. Ашылу сәтінде S&P 500 фьючерстері шамамен 0,1%-ға, ал Nasdaq Composite фьючерстері 0,2%-ға өсті. Dow Jones фьючерстері іс жүзінде өзгеріссіз қалды.
Бұл не деген сөз?
Америкалықтар АҚШ–Иран қақтығысының әсерін жанармай бекеттерінде сезініп үлгерді. MarketWatch мәліметі бойынша, өткен аптада бір галлон бензиннің орташа бағасы 2022 жылдан бері алғаш рет 4 доллардан асты. Бұл АҚШ экономикасына соққы болуы мүмкін: жанармай бағасының өсуі қолжетімді кірісті азайтып, басқа тауарлар мен қызметтерге сұранысты төмендетіп жатыр, деп хабарлайды басылым.
Егер мұнай бағасы соғысқа дейінгі деңгейден айтарлықтай жоғары болып қалса, ФРЖ инфляцияның жалпы жеделдеуін елемей қалуға қауқарсыз болады. Осы жағдайда реттеуші, ең болмағанда, пайыздық мөлшерлемелерді төмендетуге аса құлықсыз болады — егер ол жеңілдету саясатын мүлдем тоқтатпаса — инфляция қайта баяулай бастағанша, деп болжайды MarketWatch.
«ФРЖ тұрғысынан алғанда, инфляциялық тәуекелдердің артуы пайыздық мөлшерлемелерді одан әрі төмендету мәселесінде күтіп көру тәсілін қолдайды», – деп Barron's Edward Jones компаниясының инвестициялық стратегия бойынша талдаушысы Брок Уаймерді келтіреді.
«Еңбек нарығының мықты деректері мен алдағы айларда инфляцияның өсуі күтіліп отырғанын ескере отырып, біз пайыздық мөлшерлемелердің тұрақты түрде төмендей алатынына сенбейміз», – деп келіседі Amerivet Securities компаниясының АҚШ стратегиясы жөніндегі басшысы Грегори Фаранелло. Оның пікірін Bloomberg хабарлады.
MarketWatch хабарлауынша, Santander компаниясының АҚШ бойынша бас экономисі Стивен Стэнлидің айтуынша, инфляция биыл реттеушіге саясатты ешқандай уақытта жеңілдетуге мүмкіндік бермейді. Сонымен қатар, ол ФРЖ-ның келесі қадамы неғұрлым ықтимал түрде пайыздық мөлшерлемені көтеру болатынын айтады.
«Бензинді есептемегенде, индекстің көптеген құрамдас бөліктері Иранмен соғыстың әсерін әлі көрсеткен жоқ, сондықтан мен негізгі инфляцияның алдағы айларда жеделдейтініне күтемін», – деді Inflation Insights бөлімінің басшысы Омейр Шариф.








