Азиядан Еуропаға ұшақ билеттерінің бағасы 500%-дан астамға өсті. Алда бағалар қалай өзгереді?

Халықаралық Alton Aviation Consultancy консалтингтік компаниясының деректеріне сүйенген Bloomberg мәліметі бойынша Азия мен Еуропаны байланыстыратын кейбір бағыттардағы әуе билеттерінің бағасы осы айда 500%-дан астамға өсті және жаз бен күзде айтарлықтай төмендеуі күтілмейді. Бұл әлемдегі ең қарбалас транзит дәлізі саналатын Парсы шығанағы аймағындағы әскери әрекеттерге байланысты.

Бағаның өсуі Дубай, Абу-Даби және Доха арқылы Азия мен Еуропаны байланыстыратын рейстерге ең үлкен әсерін тигізді – бұл бағыт әдетте осы аймақтар арасындағы жылдық жүктердің шамамен үштен бірін құрайды. Alton сарапшылары ақпан мен 23 наурыз аралығындағы бағаларды салыстырды. Гонконгтан Лондон Хитроуға рейстің бағасы 560%-ға өсіп, 3 318 долларға жетті, Бангкоктан Франкфуртқа билет 505%-ға қымбаттап, 2 870 долларға, ал Сиднейден Лондонға 429%-ға өсті.

Bloomberg авиациялық аналитика компаниясы Alton және Cirium мәліметтеріне сілтеме жасап хабарлағандай, Азия-Тынық мұхиты аймағынан Еуропаға дейінгі жеті танымал бағытта маусым айына билеттердің бағасы бір жыл бұрынғымен салыстырғанда орта есеппен 70%-ға жоғары. Осы айда Сиднейден Лондонға билеттің орташа бағасы қазір 1 500 доллардан асады, бұл өткен жылғы бағаның шамамен екі есесіне тең. Сонымен қатар, бағаның төмендеуіне үміт жоқ, деп ерекше атап көрсетеді Bloomberg. Бағалар қазан айында да өткен жылғы деңгейден 30%-ға жоғары болып қалатыны күтілуде.

Алтон зерттеуіне сәйкес кері бағыттағы жағдай да кем емес шиеленісті. Еуропадан Азияға ұшатын рейстердің бағасы маусым айында өткен жылмен салыстырғанда 79%-ға өсті, ал кейбір ұзақ қашықтықтағы рейстердің құны дерлік үш есе артты.

Bloomberg мәліметі бойынша Таяу Шығыстағы қақтығыс шамамен 70 000 рейстің тоқтатылуына әкеліп, жаһандық авиация желілерінің әлсіздігін көрсетті. Әуе кеңістігін жабу, Парсы шығанағы хабтарының қуатын азайту және жанармай бағасының күрт өсуі билет бағасының қымбаттауына ықпал етті. Әуе компаниялары шығындардың өсуін тұтынушыларға аудара бастады – Air France-KLM, Cathay Pacific және Air New Zealand сияқты тасымалдаушыларда жанармай үстемеақылары өсті.

Әуе қатынасына сұраныс белгісіздік пен жоғары шығындарға байланысты қазірден-ақ төмендей бастады: Cirium мәліметі бойынша, Еуропадан АҚШ-қа брондаулар 15%-ға, кері бағыттағы жолаушылар ағыны 11%-ға, ал Азиядан Еуропаға рейстерге брондаулар 4,4%-ға азайды.

Таяу Шығыстағы әскери қақтығыс жақын арада аяқталса да, баға қысымы сақталады, – дейді Alton Aviation компаниясының басқарушы директоры Брайан Терри.

Бағалардың төмендеуі авиациялық жанармай жеткізу тізбегіне толықтай әсер етуі үшін үш айға дейін уақыт қажет. Қазіргі байқап отырғанымыз – жай ғана қысқа мерзімді соққы емес. Тіпті тікелей кедергілер жойылғаннан кейін де қақтығыс аймақтарын айналып өтетін ұзақ маршруттар, өткізу қабілетінің жетіспеушілігі және жоғары жанармай шығындары бағаның ұзақ уақыт бойы жоғары болуына әкеледі, – деп түсіндірді ол.

«Қазіргі уақытта саяхаттағы хаосқа байланысты жағдай өте белгісіз», – дейді тәуелсіз сарапшы Ханминг Ли Bloomberg-ге берген пікірінде. «Егер саяхатшылар рейстердің тоқтатылып, кешігіп жатқанын көрсе, олар кез келген жерге ұшудың өзіне тұрарлық па екенін мұқият ойлайды».

Financial Times есептеулері бойынша Ирандағы қақтығыс басталғаннан бері үш апта ішінде ең ірі 20 әуе компаниясының нарықтық жалпы құны шамамен 53 миллиард долларға төмендеді. Инвесторлар акция бағаларының әрі қарай да төмендеуіне бәс тігіп отыр. Газеттің жазуынша арзан әуе компаниясы Wizz Air FTSE 100 индексіндегі ең көп қысқа позицияға алынған акцияға айналды.