Bloomberg: Еуропалық Одақ АҚШ–Иран келісімінің мақұлдануына алты ай қажет деп есептейді. Brent маркалы шикі мұнай 99 доллардан жоғары бағамен саудаланып жатыр.

АҚШ-Иран келіссөздері алты айға дейін созылуы мүмкін — Bloomberg / Фото: Unsplash/engin akyurt
Еуропалық және араб елдерінің кейбір көшбасшылары АҚШ пен Иран арасындағы бейбіт келісімді аяқтау шамамен алты айға созылады деп есептейді. Бұл туралы Bloomberg екі аймақтағы шенеуніктерге сілтеме жасап хабарлады. Еуропалық Одақ пен Парсы шығанағы елдерінің мәліметінше, 21 наурыз сейсенбіде аяқталатын атысты тоқтату режимін осы алты айға ұзарту қажет.
Еуропалық және араб елдерінің көшбасшылары сондай-ақ соғысқа дейін әлемдік мұнай жеткізілімінің шамамен 20%-ы өтетін Ормуз бұғазын дереу қайта ашуды күтіп отыр, деп хабарлайды Bloomberg дереккөздері. Агенттік дереккөздерінің айтуынша, көшбасшылар егер мамырға дейін бұғаз арқылы жүк тасымалдау қайта жанданбаса, жаһандық азық-түлік дағдарысы туындап, энергия бағалары одан әрі өсуі мүмкін екенін ескертеді.
Bloomberg дереккөздеріне сәйкес, Парсы шығанағы елдері Израиль мен АҚШ-тың әуе соққыларынан кейін де Иранның ядролық қару жасауға деген ниеті өзгеріссіз қалғанына сенеді. Араб көшбасшыларының айтуынша, бейбіт келісім Иранның уранды байытуын және ұзақ қашықтыққа баллистикалық зымырандарға ие болуын тыйым салуы тиіс. Сонымен бірге, аймақ мемлекеттерінің басшылары қақтығысты қайта бастауға қарсы болып, дипломатиялық жолмен шешім табуды қалайды, – деп хабарлайды Bloomberg-тің дереккөздері.
Сауд Арабиясы, Катар, Кувейт, Оман және Бахрейн үкімет өкілдері Bloomberg-тің сұрауларына жауап бермеді. БАӘ Сыртқы істер министрлігі 8 сәуірде жарияланған мәлімдемеге сілтеді, онда Хормуз бұғазының шартсыз ашылуын талап етті.
Нарық қалай әрекет етті?
Bloomberg есебінен кейін Brent маркалы шикі мұнай фьючерстерінің өсуі жеделдеді. Маусым айындағы келісімшарттардың бағасы барреліне 99 доллардан асқан, бұл шамамен 5%-ға жоғары. АҚШ-тың WTI шикі мұнайы 3,5%-ға өсіп, барреліне 94,50 долларға жетті.
Осы жағдайға орай АҚШ қор нарығындағы акциялардың өсімі бәсеңдеді, бірақ негізінен оң аумақта қалды. S&P 500 кең нарықтық индексі күннің басында 0,4%-ға дейін өсіп, жаңа рекордтық деңгейге жеткеннен кейін 0,13%-ға өсті. Dow Jones blue-chip индексі 0,17%-ға өсті, ал технологиялық компанияларға басымдық беретін Nasdaq Composite индексі 0,2%-ға өсті. Кіші және орта капиталды компанияларды қамтитын Russell 2000 индексі сәл төмендеді. CBOE құбылмалылық индексі (VIX), «Уолл-стрит қорқыныш өлшегіші» деп аталатын, 0,2%-ға төмендеп, 18,1 ұпайға жетті. 20 ұпай деңгейі жоғары құбылмалылықты білдіретін психологиялық шек ретінде қарастырылады.
Трамп не дейді
АҚШ Президенті Дональд Трамп бейсенбі күні Иранмен келіссөздердің барысын оң бағалады. «Иранмен келісімге келу мүмкіндіктері өте жақсы, және бұл жақсы келісім болады», – деді ол Ақ Үйде (Bloomberg-тің дерегінше). Екі елдің делегациялары арасындағы келіссөздер осы демалыс күндері қайта жандануы мүмкін, – деді Трамп.
Иран бұған дейін қабылдаудан бас тартқан шарттарға келісті, соның ішінде ядролық қару жасамау және ядролық материалдарды беру жөніндегі міндеттемелерге, – деді АҚШ президенті. Ол сондай-ақ келісімге «тегін мұнай» және Ормуз бұғазын ашу да кіретінін айтты. Bloomberg-тің хабарлауынша, Тегеран өз тарапынан ешқандай жеңілдікке барғанын ашық растаған жоқ.








