Bloomberg: каннабиске салынған инвестициялар кезеңі аяқталды
Марихуанаға қатысты қор нарығындағы инвестициялық бум аяқталды деп жазады Bloomberg. Перспективалы деп бағаланған бұл салаға қызығушылық АҚШ-та каннабисті федералды деңгейде заңдастыру үмітімен бірге бәсеңдеп барады. Сарапшылардың айтуынша, әлі күнге дейін табыс күтумен отырған инвесторлар басқа активтерден табыс табу мүмкіндігін жіберіп жатыр.
Егжей-тегжейі
Каннабис саласын бақылауға арналған ең ірі биржалық қор — AdvisorShares Pure US Cannabis ETF құны 2021 жылдың ақпанындағы ең жоғары деңгеймен салыстырғанда 96%-ға төмендеді. Bloomberg бұл құлдырау бұрынғы күрт өсімнен кейін болғанын атап өтеді. Бес жыл бұрын трейдерлер АҚШ Канада сияқты каннабисті рекреациялық мақсатта заңдастырғанда сала қарқынды дамиды деп күткен еді. Алайда бұл үміт ақталмады. Дональд Трамптың Ақ үйге қайта оралуымен заңдастыру мүмкіндігі одан әрі әлсіреп отыр, дейді агенттік.
«Уәде етілген заңдастыру – индустрияға жылдар бойы ұсынылған сәбіз сәкелді болды, бірақ бәрі мираж болып шықты. Егер әлгі сәбіз әлі бар болса, ол әлдеқашан шіріп кеткен. Оған қарай ешкім ұмтылмайды. Елдің сенім мүлде жоғалды», — дейді Roth Capital Partners компаниясының сарапшысы Билл Кирк Bloomberg-ке берген пікірінде.
Саудагерлер арасындағы пессимизм әсіресе саланың басым бөлігі орналасқан Канададағы өндірушілерге әсер етті. Мысалы, 2018 жылы биржаға шыққан Онтариодағы Tilray Brands каннабис өндірушісінің нарықтық құны 20 миллиард долларға жуық болса, қазір небәрі 500 миллион доллардан аз. 2025 жылдың басынан бері Tilray акциялары 70%-дан астам құн жоғалтып, Канададағы негізгі қор индексі — S&P/TSX Composite құрамындағы ең көп шығын әкелген акцияларға айналды. Шілде айында бұл акциялар аталған индекстен алынып тасталмақ.
Бұрын каннабис индустриясына қызығушылық танытқан ірі ойыншылардың өзі қазір бұл нарықтан біртіндеп шегінуде. Мәселен, өткен жылы алкоголь өнімдерін шығаратын алып компания — Constellation Brands (Corona мен Modelo маркаларының иесі) канадалық Canopy Growth компаниясының директорлар кеңесінен шығып, өз акцияларын дауыссыз санатқа ауыстырды. Ал 2022 жылы Marlboro темекі брендімен танымал Altria компаниясы канадалық Cronos Group каннабис компаниясына салған инвестициясынан 483 миллион доллар шығынға батқанын мойындады.
Инвесторларды не күтіп тұр?
Саланы қысымға алып отырған тағы бір фактор — компаниялардың қарызға белшесінен батуы. Viridian Capital Advisors деректеріне сәйкес, ашық нарықтағы каннабис өндірушілер 2026 жылға дейін шамамен 2,6 миллиард доллар қарызын өтеуі тиіс. Bloomberg Intelligence сарапшысы Кеннет Ши бұл саланың өміршең болуы үшін бірігу (консолидация) толқыны қажет деп есептейді. Оның пікірінше, каннабис компаниялары жеке инвестициялық қорлардың нысанына айналуы мүмкін, олар бұл фирмаларды тұрақты құрылымдарға біріктіруі ықтимал. «Тым көп бәсекелес тым аз ақшаның соңында жүр, — дейді Ши. — Алайда реттеудің тиімсіздігі салдарынан бұл қадамның нәтиже беретіні де белгісіз».
Morningstar Investments сарапшысы Кристоффер Интонның пікірінше, компаниялардың бағалануы төмен болуы орынды, себебі олардың негізгі көрсеткіштері әлсіз, ал болашағы бұлыңғыр. Оның айтуынша, инвесторлар шын мәнінде тәуекел деңгейі венчурлік стартаптарға жақын, тіпті жекеменшік күйде қалуы тиіс компанияларға қаражат салып жатыр.
«Сіз болашақта жағдай өзгереді деп сеніп, құбылмалылыққа көнуге дайын болсаңыз да, жіберіп алған мүмкіндікті естен шығаруға болмайды. Сіз күтіп жүргенде, нарықтың басқа бөліктері жақсы нәтиже көрсетіп жатыр. Егер жай ғана индекс қорына инвестиция салғанда, әлдеқашан пайда көрер едіңіз. Ал қазіргі жағдайда тек уақыт пен мүмкіндікті жоғалтып жатырсыз», — дейді Интон.
