Британ премьер-министрі сайлаудағы жеңілістен кейін отставкаға кетуден бас тартты. Нарықтарда не болып жатыр?

CNBC хабарлауынша, Ұлыбритания премьер-министрі Кир Стармер жергілікті сайлаулардың алдын ала нәтижелері биліктегі Еңбек партиясының ауыр жеңілістерін көрсетіп, оның саяси болашағына қатысты күмән күшейгеннен кейін отставкаға кетпейтінін мәлімдеді.

Осы жағдайға орай Ұлыбританияның FTSE 100 индексі төмендеуін тоқтатты, ал бірнеше күн бойы сатылғаннан кейін Ұлыбритания мемлекеттік облигацияларының кірістілігі төмендеді.

Дауыс берушілер өзгеріс қарқынының қаншалықты маңызды екенін және өмірлерін қалай жақсартқысы келетінін айқын көрсетті. «Еңбек партиясы осы мәселелерді шешу үшін сайланды, мен қызметтен кетіп, елді хаосқа батыруға еш ниетім жоқ. Мен бес жылдық мерзімге сайландым және оны соңына дейін атқарғым келеді», – деді Стармер алғашқы сайлау нәтижелері жарияланғаннан кейін журналистерге.

7 мамырда Ұлыбританияда өткен жергілікті сайлаулардың алдын ала нәтижелері (осы сайлауда дауыс берушілер Англиядағы кеңестерге және Шотландия мен Уэльс парламенттеріне өкілдерін сайлады) Еңбек партиясының жергілікті кеңестердегі жүздеген мандаттан айырылуы мүмкін екенін және бірқатар жергілікті билік органдарының басқа партиялардың бақылауына өтуі мүмкін екенін көрсетеді. CNBC жазуынша, Ұлыбританияның басты оппозициялық Консервативтік партиясы да шығындарға ұшырауы мүмкін, ал оңшыл Reform UK пен солшыл Англия мен Уэльс Жасылдар партиясы өз позицияларын айтарлықтай нығайта алады.

Телеарнаның хабарлауынша, Лейбористік партияның артқы қатардағы кейбір депутаттары жеңілістер үшін Стармерді кінәлап, оның отставкасын талап етуге дайындалып жатыр.

Соңғы сайлау нәтижелері барлық жергілікті кеңестер дауыстарды санап бітіргеннен кейін, 9 мамыр, сенбі күні күтіледі.

10 жылдық Ұлыбритания мемлекеттік облигацияларының (гилт) кірістілігі шамамен 6 базистік пунктке төмендеп, 4,888%-ға жетті. Екі жылдық гилттер бойынша кірістілік 5 базистік пунктке төмендеді, ал 20 жылдық және 30 жылдық облигациялар бойынша кірістілік тиісінше 9 және 8 базистік пунктке төмендеді.

8 мамырдағы сауда кезінде пан-Еуропалық STOXX Europe 600 индексі 0,4%-ға төмендеді, ал Ұлыбританияның FTSE 100 индексі бастапқыда 1%-дан астамға төмендеді, бірақ Стармердің мәлімдемесінен кейін құлдырауын бәсеңдетіп, қазір 7 мамырдағы жабылу көрсеткішіне қарағанда 0,1%-ға төмен.

5 мамырда сайлаудан кейін Лейбористік партияда Кир Стармерге қарсы дайындалып жатқан «қастандық» туралы ақпарат тарағаннан кейін gilt облигацияларының кірістілігі 2008 жылдан бергі ең жоғары деңгейге дейін көтерілді. CNBC-ның хабарлауынша, соңғы айларда бюджет саясатына қатысты партия ішіндегі наразылықтардың артуына байланысты Стармер мен Ұлыбритания Қаржы министрі Рэйчел Ривз сынға ұшырауда. Сонымен қатар әлеуметтік қамсыздандыру жүйесіндегі реформалар мен ақпан айында Джеффри Эпштейннің бұрынғы серіктесі Питер Манделсонды Ұлыбританияның АҚШ-тағы елшісі етіп тағайындау қосымша шиеленіс тудырды.

30 жылдық облигациялардың құны 5 мамырда 1998 жылдан бері ең жоғары деңгейге жетті, – деп хабарлайды телеарна.

Ұлыбритания үкіметі әдетте ұзақ мерзімді қарызды шығаратындықтан, саяси жағдайға қатысты нарықтық көңіл-күйді 10 жылдық облигациялардың стандартты эталонына қарағанда 30 жылдық мемлекеттік облигациялардың кірістілігі жақсырақ көрсетеді, – деп түсіндірді AJ Bell компаниясының зерттеу бөлімінің басшысы Дэн Коутсворт. Оның пікірін CNBC хабарлады. «30 жылдық гилттер бойынша кірістілік осы аптаның басында 5,8%-ға дейін көтерілгеннен кейін [алдын ала сайлау нәтижелері жарияланғанға дейін] 5,628%-да тұрақты қалды, ал үш ай бұрын ол шамамен 5%-ды құраған еді», – деді ол.

Coatsworth-тің айтуынша, сайлау нәтижелері Стармердің премьер-министр лауазымын сақтап қалуға тырысқанда туындауы мүмкін қиындықтарға қатысты алаңдаушылықты күшейтті. Ол бұл лауазымға 2024 жылдың шілдесінде тағайындалды. Ресми түрде оның өкілеттік мерзімі 2029 жылға дейін жалғасады.

«Облигация нарықтары саяси өзгеріс мүмкіндігіне қобалжып отыр, себебі Ұлыбритания премьер-министрі лауазымына ең ықтимал үміткерлер — бұрынғы вице-премьер-министр Анжела Райнер және [Үлкен Манчестер мэрі] Энди Бернхэм — үкіметтің қарыз алуын арттыруды және мемлекеттік шығындарды көбейтуді жақтай алады, бұл мемлекеттік облигациялардың кірістілігін одан әрі арттыруы мүмкін», — деді сарапшы.

CNBC атап өткендей, Ұлыбританияда G7 елдері арасында мемлекеттік қарыз алу шығындары ең жоғары.

Мемлекеттік облигациялар бойынша кірістілік үкіметтің қаражат тарту үшін инвесторларға төлейтін пайыздық мөлшерлемені нақты түрде көрсетеді.

Deutsche Bank-тің Джим Рейд жетекшілік ететін сарапшылары соңғы сайлау нәтижелері белгілі бола бастағанда инвесторлар Ұлыбританиядағы жағдайды мұқият бақылайтынын атап өтті. «Бүгін Еңбек партиясының депутаттары мен кабинет министрлерінің мәлімдемелерін қадағалап отыру маңызды, себебі Ұлыбританияның мемлекеттік облигациялар нарығы сайлау нәтижелерінен кейін Кир Стармер премьер-министр лауазымын сақтап қала ма, жоқ па дегенге бағытталған», – деп атап өтті талдаушылар (CNBC сілтемесімен).

Олардың айтуынша, инвесторлар Еңбек партиясының басшысы Кейр Стармерді қызметінен тайдыруға әрекет жасалса, оның ықтимал ізбасары қаржылық ережелерді жеңілдетіп, Ұлыбритания мемлекеттік облигацияларының шығарылым көлемін арттыруы мүмкін деп қорқады.

«Саясат облигациялар кірістілігіне шынымен де елеулі әсер етеді», – деді TS Lombard компаниясының бас экономисі Фрея Бимиш. Ол жоғары инфляция мен шектеулі қаржылық ресурстар жағдайында Еңбек партиясына бюджеттік шығындар арқылы экономикалық өсуді ынталандыру саясатына көшу қиын болатынын қосты.

Еуростат деректері бойынша, сәуірде еуроаймақтағы инфляция жыл сайынғы есеппен 3%-ға дейін жеделдеді, ал бұл көрсеткіш алдыңғы айдағы 1,9%-дан жоғары. Bloomberg атап өткендей, бұл 2023 жылғы қыркүйектен бері баға өсімінің ең жоғары қарқыны. CNBC хабарлауынша, Таяу Шығыстағы соғыс Еуропада инфляциялық қысымды күшейтіп отыр — негізінен энергия бағасының өсуі арқылы — және бір мезгілде бизнес белсенділігін тежеп отыр.