«DeepSeek сәті»: BYD жылдам зарядтаумен электрокар нарығын өзгертеді ме

Қытайлық электромобиль өндірушісі BYD жасаған жаңа технология Илон Маск пен Tesla-ның нарықтағы үстемдігін қайта ой елегінен өткізуге мәжбүрлейді. Электромобильдердің тарихы Tesla-мен басталмайтынын айта кету керек. ХХ ғасырдың басында АҚШ-та бу, бензин және электрмен жүретін көліктер бірдей деңгейде танымал болған. 1900 жылы елдегі көліктердің 30%-ы электрмен жүретін еді.

Электрокөліктер тыныш, басқаруға жеңіл және қала өміріне ыңғайлы болды. Әйелдер арасында кеңінен қолданылды. Бірақ 1908 жылы Генри Форд шығарған «Модель T» арзан әрі қолжетімді бензинмен жүретін көлікке айналды. 1912 жылы бензин көлігі $650 тұрса, электр көлігі $1750 болған. Сонымен қатар, ауылдық жерлерде электр қуатының болмауы электромобильдердің жойылуына әкелді.

Tesla-ны кім ойлап тапты

2024 жылы АҚШ-та жаңа электромобильдердің (электр және гибрид) үлесі 20%-ға жетті. Tesla компаниясы мұнда үлкен рөл атқарды, ол қазіргі таңда «таза» электрокөліктер нарығының 49%-ын иеленеді. Алайда Tesla-ны Илон Маск құрмаған. Компанияны 2003 жылы Мартин Эберхард пен Марк Тарпеннинг негіздеген. Маск 2004 жылы инвестор ретінде қосылып, 2008 жылы компанияны басқаруға кіріскен. Оның басшылығымен Tesla $800 млрд-тық алып компанияға айналды. Алайда 2024 жылы Tesla алғаш рет сатылымын азайтты — 1,79 млн көлік, былтырғы 1,81 млн-мен салыстырғанда.

Шаруа баласынан миллиардерге дейін

BYD компаниясын 1995 жылы Шэньчжэн қаласында химик Ван Чуаньфу құрды. Ол қарапайым шаруа отбасынан шыққан. Жетім қалған Ванды ағасы мен жеңешесі тәрбиелеген. Ол университетте электрохимияны оқып, 1995 жылы $350 мың капиталымен BYD компаниясын құрды. 1996 жылы литий-ионды аккумулятор шығара бастады және Nokia мен Motorola-ға өнім жеткізді.

2003 жылы Ван аз танымал автокомпанияны сатып алып, электромобиль өндірісіне кірісті. 2008 жылы ол шығарған гибрид F3DM-ге Уоррен Баффет назар аударып, компанияның 10%-ын $230 млн-ға сатып алды. Қазір BYD құны $154 млрд-қа жетті.

2024 жылы BYD таза электромобиль сатылымын 12%-ға арттырып, 1,76 млн-ға жеткізді. Бұдан бөлек, 2,5 млн гибрид сатылып, бұл көрсеткіш 73%-ға өсті. Tesla сатылымы төмендеп жатқанда, BYD керісінше өсіп жатыр. Бұл BYD-дің батыс технологиясын көшірмей, өз бетінше дамып жатқанын көрсетеді.

Электромобильдер үшін DeepSeek сәті

2024 жылы қытайлық DeepSeek компаниясы тиімді әрі арзан ИИ-моделін шығарғанда, АҚШ-тың технологиялық басымдығына күмән туды. Электромобиль саласында дәл осындай серпілісті BYD көрсетті: Super e-Platform деп аталатын жаңа зарядтау жүйесі 5 минутта 400 км жол жүретін қуат береді. Бұл Tesla-ның 15 минутта 270 км және Mercedes-Benz-тің 10 минутта 325 км қуатымен салыстырғанда әлдеқайда жылдам.

Мұндай жылдам зарядтау “зарядтауға қатысты қорқынышты” жоюы мүмкін. Бұл — электромобиль иелерінің басты мәселесі. Жаңа жүйе бензин құю жылдамдығымен тең болуды көздейді. BYD Қытайда 4000 суперзарядтау станциясын салуды жоспарлап отыр.

Барлығы өзінікі

Бұл жетістік BYD-дің өз технологиясына сүйенгенінің арқасында мүмкін болды. UBS талдауына сәйкес, BYD Seal моделінің 75% компоненті — компанияның өзі өндірген. Tesla-да бұл көрсеткіш — 46%. BYD аккумуляторды да өзі шығарады. Blade атты литий-темір-фосфатты батареясы тек өз көліктеріне ғана емес, Tesla-ға да жеткізіледі.

Tesla аккумуляторды өзі жасамайды — Panasonic, LG және CATL-ден алады. Илон Маск өз батареясын жасағысы келгенмен, CATL негізін қалаушысы Робин Цзэн мұны шындыққа жанаспайтын идея деп есептейді. Себебі Маск электрохимияны жақсы білмейді, дейді ол. Ал Ван Чуаньфу — бұл салада маман.

Кім жеңетінін болжау қиын, бірақ аккумулятор кімде жақсырақ болатынын болжау оңай.