Дилан Филдтің жетекшілігімен Figma қалай ең ірі IPO жасады?
Көз алдыңызға елестетіңіз: Калифорнияның шеткері аймағынан шыққан кішкентай актер Питер Пэн туралы спектакльдің ортасында сахнада ұйықтап қалады да, Windows XP жарнамасына түседі. Ол алты жасында алгебралық теңдеулерді шешеді, элиталық университетті тастап, стартап құру үшін кетеді және миллиардер атанады. Соңғы көріністе — даңқ пен жаһандық мойындаудың толқынында өткен IPO. Бұл ойдан шығарылған кейіпкер емес. Бұл — Figma компаниясының CEO-сы әрі негізін қалаушы Дилан Филд.
Ақылды Дилан Филд
Миллениалдар буынының болашақ символы 1992 жылы дүниеге келді. Филдтің әрі шығармашылық, әрі логикалық қабілеті бала кезінен-ақ айқын болды. Бір жағынан, ол алты жасында алгебралық есептерді шығара білді, екінші жағынан — сахнада өнер көрсетті. Ол Питер Пэн туралы спектакльде трюктер жасады (тіпті бірде сахнада ұйықтап та қалған), Windows XP жарнамасына түсті. Кейін ол мұның Figma графикалық редакторын жасау кезінде пайдасын тигізгенін айтады: «Театрлық импровизациядағы энергия — әр актер алдыңғысының сөзін іліп әкететін сәт — бір платформаны бірге пайдаланатын адамдар үшін дәл солай болуын қалайсың».
Мектептегі сабақтарда зеріккен Дилан уақытын еден жуушымен өткізетін. «Ақылды Уилл Хантинг» фильміндегідей, бұл еден жуушы математика мен физикаға әуес болып шықты. Дәл сол адам алғаш рет жасөспірімге математикалық дәлелдеулер әлемін көрсетіп, мектеп бағдарламасынан тыс әлдеқайда қызықты тақырыптардың бар екенін түсіндірді. Мысалы, жиындар теориясы.
2009 жылы Филд өзін табу және информатика оқу үшін Браун университетін таңдады. «Бағдарламалау — мен үшін магглдардың сиқырды меңгеру тәсілі», — деп мойындаған еді Филд. 2010 жылы ол LinkedIn компаниясына жұмысқа қабылданып, төрт ай бойы деректерді талдаумен айналысты және LinkedIn-нің CEO-сы Джефф Виннердің назарын аударды. «Бізде таңғажайып стажер жұмыс істеп жүр, оны ұстап қалғым келеді, бірақ ол өз компаниясын құрғысы келеді», — деген еді Виннер.
Үздік студенттердің бірі ретінде Филд табысты технологиялық компанияларда тағылымдама ұйымдастыратын KPSB Engineering бағдарламасына өтті. Осы бағдарламаның арқасында ол жеке жаңалықтар таспасын жасайтын қосымша әзірлеген Flipboard компаниясына түсті. Онда ол екі рет — 2011 және 2012 жылдары тағылымдамадан өтті. Алғашында ол пайдаланушылар өздеріне сай жаңалықтарды көре алатындай етіп ұсыныс қызметін жетілдірді. Әрине, үлкен деректерді визуализациялады. 2012 жылы ол Flipboard дизайнерлік тобымен тығыз жұмыс істей бастады және олардың графикалық редакторының қаншалықты қолайсыз екеніне қынжылды.
Корпорациялар мен медианың сүйіктісі
Кеше ғана мектеп бітірген түлекке корпорациялар құнды олжадай қарады: оны рекрутерлер бақылап отырды, ал ірі компаниялар мен венчурлік қорлардың басшылары вундеркиндті кім алатынын өзара талқылады. 2008 жылы бизнес big data жинауды үйренді, бірақ бұл деректерді талдай алатын мамандарға қатты зәру болды. Компаниялар «математиктің миы, бағдарламашының шеберлігі және суретшінің көзқарасы» бар адамдарды іздеді. Филд үшін бұл — нағыз сәтті сәйкестік еді, өйткені оған математика мен статистика ұнайтын. 2011 жылы ол үлкен деректерге маманданатын компания ашуды жоспарлады. Тіпті хедхантерлердің таныстырылымдарына қатысып қана өз-өзін асырай аламын деп қалжыңдады.
Барлық талантына қарамастан, Филд тұйық математик те, салқынқанды технарь-бағдарламашы да болған жоқ. Ол мектептің жоғарғы сыныптарында-ақ O’Reilly Media баспасында тағылымдамадан өтті. Бұл баспа Foo Camp және Strata шараларын өткізетін, оған Кремний жазығындағы ең үздік гиктер жиналатын. Сол жерде Филд барлығымен танысып үлгерді. Ол бала кезінен көпшілікке үйренген, ал нетворкинг өнерінде Филдке тең келер жан табыла бермейтін. Business Insider оған небәрі 20 жасында «супержұлдыз» деген атақ берді.
Шоколадқа айырбасталған бастапқы капитал
Бетбұрыс сәт 2012 жылы келді. Филд әйгілі Thiel Fellowship стипендиясына өтініш берді — ол кезде Питер Тиль университетті тастап, өз бизнесін ашуға дайын дарынды студенттерге $100 мың беретін. Өтініш формасындағы «Алдағы 10 жылда нені жүзеге асырғыңыз келеді?» деген сұраққа Филд: «10 жылдан кейін мен әлем дамуына елеулі үлес қосатын, серпінді әрі табысты компания құрамын деп үміттенемін» деп жазды. Ал үш айлық жоспарлар туралы сұраққа «Израильге барып, Барак Обаманың сайлауалды штабында жұмыс істеймін» деп жауап берді (Обамаға жұмыс істеу жоспары орындалмады).
Стипендияға өтінішінде Филд шоколадтың неге жексұрын екенін жазған эссе қосты және дрондарға арналған бағдарламалық жасақтама жобасын өзінің жұмыс тақырыбы ретінде көрсетті. Осылайша Филд $100 мың ұтып алды. Алайда оны дрон жобасынан Браун университетінің профессорының ассистенті, «Компьютерлік Иса» лақап атымен белгілі Эван Уоллес райынан қайтарды. Кейін Филд: «Адамдарға зиян келтірмейтін және олардың құпиялылығын бұзбайтын дрон идеясын таба алмадық. Қайта қарасам, оны жазғаныма өкінемін — құпиялылықты қорғау үшін күресті қатты уайымдайтын адам ретінде, бұл технологияның әлемде болғанын қаламаймын» деп жазады.
Сөйтіп, Уоллеспен бірге олар WebGL (Web Graphics Library) технологиясына тоқталды — бұл суреттермен тікелей браузерде жұмыс істеуге, Adobe сияқты ауыр графикалық редакторды орнатпай-ақ жұмыс істеуге мүмкіндік беретін технология еді. Филд Google Docs-тың жетістігіне қатты таңданды: бір құжатта бірнеше адамның бір уақытта жұмыс істеуі мәтіндік редакторлардың әдеттегі жұмыс тәртібін өзгерткен еді. Осылайша Figma пайда болды, ол бүкіл әлемдегі дизайнерлердің жұмыс тәсілін түбегейлі өзгертті.
Алыпты жеңу
Жұмыс істей бастағаннан кейін бір жыл өткен соң, 2013 жылдың маусымында Figma $3,9 млн инвестиция тартты. 2015 жылы Филд 22 жасқа толғанда Forbes оны өз саласында танылған 30 жасқа дейінгі тізімге қосты. Төрт жыл өткен соң Филд сұхбатында: «Біз жұмысқа алғымыз келген көптеген адамдар болды, бірақ олар алдын ала бізбен кездескісі келмей, «Мен 20 жастағы біреуге жұмыс істегім келмейді» деп айтқандарын еске түсірді.
2019 жылы стартап инвесторларының қатарына ірі ойыншылар қосылды — Sequoia Capital $40 млн салды, ал бір жылдан кейін Andreessen Horowitz $50 млн инвестиция құйды, деп хабарлайды Crunchbase.
2022 жылдың 15 қыркүйегінде графикалық дизайн нарығындағы басты ойыншы — Adobe компаниясы Figma-ны $20 млрд көлемінде (қолма-қол ақша және акциялар) сатып алатынын жариялады. Дизайнерлер қауымдастығы Figma-ны сатқындық жасады деп айыптап, Филдтің ескі твитін еске салды: «Біздің мақсат — Figma болу. Adobe емес». Нарықта Adobe бәсекелесін жойып жібереді деген сенім басым болды, бұл бұған дейін басқа стартаптармен болған жағдай еді: «Adobe-ге өткен соң Fireworks, Behance, Frame.io-ны қолданған кім бар?»
Бұл мәмілені еуропалық және британдық реттеушілер бұғаттады, олар бірігу нарықтағы монополияға әкеліп, дизайнерлерге арналған бағдарламалық қамтамасыз етудің дамуын баяулататынын мәлімдеді. 2023 жылдың 18 желтоқсанында екі компания мәмілені тоқтатқанын жариялады, ал Adobe Figma-ға $1 млрд айыппұл төледі.
Сәтсіз аяқталған мәміледен екі жыл өткен соң, Fortune 500 тізіміндегі компаниялардың 95%-ы Figma-ны қолданады. Компанияның табысы 2018 жылғы $4 млн-нан 2024 жылы 100 есе өсіп, $400 млн-ға жетті. Уолл-стрит Figma-ның IPO-сына дайындалды.
Жаңа миллиардер: «Біз ЖИ-ға жұмсаймыз»
Figma 2025 жылдың 31 шілдесінде Нью-Йорк қор биржасына шықты. Компания $1,2 млрд-тан астам қаржы тартып, нарықтық капитализациясы $56 млрд-тан асты: Saxo Bank атап өткендей, бұл листинг биылғы ең ірісі болды. Бірінші күні-ақ акциялар $33-тен $115,50-ға дейін күрт өсті, яғни 250%-ға артты. Екі аптадан кейін ажиотаж басылып, акциялар 34% арзандады, ал 14 тамыз 2025 жылғы компанияның бағалауы $39,93 млрд-ты құрады — бұл 2022 жылы Adobe ұсынған сомадан екі есе көп. Филд миллиардер атанды — IPO-дан кейінгі бірінші күні оның байлығы $6 млрд-тан асты.
IPO қорытындысы бойынша акционерлерге арналған стандартты формаға қоса тіркелген хатында Филд компанияны ұзақ мерзімді инвестицияларға дайындауды сұрады, себебі компания белсенді шығын жұмсамақ: «ЖИ-ға кететін шығындар бірнеше жыл бойы тиімділігімізді төмендетуі мүмкін, бірақ ЖИ — болашақта жобалау процестерінің қалай дамитынының кілті [...] ЖИ әсері Figma платформасының шеңберінен әлдеқайда асып түседі. 90-жылдардың соңындағы интернет-бумында «Жаса — сонда олар келеді» деген философия үстем болды. Ал бүгінде MVP (минималды жұмыс істейтін нұсқа) жасау бұрынғыдан да оңай, және дизайн енді екінші орында тұрған элемент емес. Қазір дизайн — бұл тек пішін мен функция ғана емес. Жеңу немесе жеңілу дизайныңызға байланысты».
Сарапшылар әдетте IPO-дан кейінгі 25 күн өткен соң ғана акцияларға болжам жасайды. Barron’s-тың жазуынша, Figma-ға агрессивті өсу стратегиясын қалайтын акционерлер қажет болуы мүмкін. Ондайлар бар — ARK Invest бас директоры Кэти Вуд компанияның бір ETF қоры үшін 60 мың акция сатып алды. Forbes 8 тамызда жазғандай, тіпті сатылымнан кейін де Figma акцияларының бағасы 2025 жылғы болжамды табыс деңгейінен 40 есе жоғары болды (P/S мультипликаторы бойынша). Салыстыру үшін, Adobe-де бұл көрсеткіш шамамен 7,5 құрады. Инвесторлардың компаниядан күтетін үміті өте жоғары, бұл қателікке орын қалдырмайды.
