Dow Jones биылғы жылдың ең жақсы көрсеткішін тіркеді: АҚШ пен Иран арасындағы атысты тоқтатудың бірінші күнінің нәтижелері

8 сәуірдегі сауда сессиясының соңында АҚШ акциялары күрт өсті – бұл АҚШ пен Иран арасындағы атысты тоқтату туралы келісімге қол қойылғаннан кейінгі алғашқы сессия болды. Күннің соңында көтеріліс бәсеңдегенімен — Тегеран АҚШ әскерінің атысты тоқтату режимін бұзды деген мәлімдемелер арасында — CNBC мәліметі бойынша, Доу-Джонс индексі 2025 жылғы сәуірден бері ең жоғары өсімді тіркеді. Басқа индекстер де айтарлықтай оң аумақта қалды.

Ал мұнай бағасы, The Wall Street Journal -ға сілтеме жасаған Dow Jones Market Data мәліметіне сәйкес, коронавирус пандемиясы басталғалы бергі ең ірі бір күндік құлдырауды және жалпы тарихтағы жетінші ең ірі құлдырауды бастан өткерді.

— S&P 500 кең нарықтық индексі 8 сәуірде 2,5%-ға өсті.

— «Dow Jones Industrial Average» жоғары беделді индексі 2,85%-ға өсті. Бұл индексі үшін АҚШ Президенті Дональд Трамп сауда саясатын алғаш рет жеңілдету туралы жариялаған 2025 жылғы сәуірден бергі ең жоғары бір күндік өсім болды.

— Nasdaq Composite технологиялық индексі 2,8%-ға өсті.

— Кіші және орта капиталды компаниялардың Russell 2000 индексі күн бойы шамамен 3%-ға өсті.

— Уолл-стриттегі «қорқыныш индексі» деп аталатын VIX 18%-ға төмендеп, 21 ұпайға жетті. Бұл бір айдағы ең төменгі деңгей. 20 ұпайдан жоғары кез келген көрсеткіш жоғары құбылмалылықты білдіретін психологиялық маңызды шек ретінде қарастырылады.

CNBC мәліметі бойынша, Brent маркалы шикі мұнай фьючерстері 12%-ға, ал WTI фьючерстері шамамен 15%-ға төмендеп, бұл 2020 жылғы сәуірден бері бір күндік ең ірі құлдырау болды. Екі марка да барреліне 96 АҚШ долларынан сәл жоғары бағамен саудаланды.

Сейсенбі күні кешке АҚШ, Израиль және Иран арасындағы екі апталық атысты тоқтату туралы жарияланған мәлімдеме қор нарығында ралли тудырды. АҚШ акциялары Трамп Ислам Республикасымен елден ядролық материалдарды шығару мәселесі бойынша жұмыс істейтінін және тараптар баждар мен санкцияларды жеңілдетуді талқылап жатқанын мәлімдегеннен кейін тағы да өсті.

Атысты тоқтату шарттарына сәйкес, Иран әлемдік мұнай экспортының 20%-дан астамы өтетін Ормуз бұғазын қайта ашуға міндетті болды. Алғашқы күні MarineTraffic кемелерді бақылау қызметінің мәліметі бойынша тек екі кеме ғана өте алған, ал 426 танкер Парсы шығанағында қалып отыр. Осы арада сәрсенбі күні Иранның мемлекеттік Fars ақпарат агенттігі Израильдің Ливанға жасаған соққысынан кейін бұғаз арқылы кеме қатынасы тоқтағанын хабарлады. Тегеран кейін Вашингтонды атысты тоқтату келісіміндегі он тармақтың үшеуін бұзды деп айыптады. Бұл АҚШ индекстерінің өсу қарқынын бәсеңдетті.

Энергетикалық компаниялардың акциялары соғыс тоқтатылуы мен Ормуз бұғазы арқылы жүк тасымалы қайта жанданады деген үміттен туындаған мұнай бағасының күрт төмендеуінен кейін құлдырады. Exxon Mobil мен Chevron компанияларының акциялары 4%-дан астамға төмендеді.

Соғыс кезінде инвесторлардың тәуекелге деген ынтасы төмендеген сайын сатылып келген компаниялардың акциялары сәрсенбі күні керісінше өсті. Мысалы, VanEck Semiconductor ETF 5%-дан астам өсім көрсетті, себебі жабдықтау тізбегіндегі үзілістерге осал жартылай өткізгіш өндірушілердің акциялары қымбаттады. Чип өндіруші Broadcom компаниясының акциялары шамамен 5%-ға өссе, жад чиптерін өндіруші Micron Technology компаниясының акциялары 7%-дан астамға өсті.

Иранмен соғыстың салдары АҚШ Федералдық резерв жүйесінің наурыз айындағы отырысында талқыланды, деп хабарлайды сәрсенбіде жарияланған хаттамалар. Көптеген қатысушылар мұнай бағасының өсуі еңбек нарығына және тұтынушылық шығындарға әсер етсе, соғыс ақша-несие саясатын жұмсартуды қажет етуі мүмкін екенін атап өтті. Реттеуші органдар өкілдері қақтығыстың инфляцияға (ол мақсатты деңгейден жоғары) және жұмыспен қамтуға (өткен жылы өсімі әдетте бәсеңдеген) әсерін бағалауда «икемді» болу қажеттігін айтты. CNBC хабарлағандай, ФРЖ отырысына қатысушылардың басым көпшілігі биыл бір рет мөлшерлемені төмендету керек деп есептейді — бұл желтоқсандағы болжамнан өзгеріссіз.

«Иран қақтығысындағы атысты тоқтату туралы хабарландыру үлкен тосын сый болған жоқ. Нарық Трамптың келесі қадамдарын «оқуға» әлдеқайда шебер болды», – деді Freedom Capital Markets компаниясының бас стратегі Джей Вудс CNBC-ге. «Ендігі сұрақ – бұл енді жақсы таныс «екі апталық» мерзім жағдайды шешуге әкеле ме?»

«Зұлымдықты тоқтату сөзсіз оң үрдіс, бірақ ол қақтығысты шешу емес», – деп жазды Nationwide компаниясының бас инвестициялық директоры Марк Хатт. «Ең таңқаларлығы – қысым жеңілдеген бойда нарық қаншалықты тез кері бұрылғаны. Позициялар тым артық жүктелгенде, кері бұрылысты тудыру үшін бір ғана ұшқын жеткілікті».

«Уақытша атысты тоқтату режимі жаһандық инвесторларға портфель құрылымын қайта бағалап, қақтығыстың тұрақты аяқталуын күтіп, нарық көшбасшылығының ауысуына дайындалуға мүмкіндік берді», – деді CFRA Research компаниясының бас инвестициялық стратегі Сэм Стовалл Bloomberg-пен сұхбатында. Ол нарықтың 1990 жылы Ирактың Кувейтке шапқыншылығы кезіндегі рецессия мен төмендеу үрдісіне реакциясы нұсқаулық бола алатынын қосты: мұнай бағасы шыңына жетіп, кейін төмендегеннен үш ай өткен соң S&P 500 индексі 12,4%-ға өскен. «Сонымен қатар, нарық көшбасшылығы қорғаныс активтерінен циклдық секторларға ауысты», – деп баса айтты Стовалл. «Егер атысты тоқтату режимі сақталса, ұқсас ротация қазір де болуы мүмкін».

— Инвесторлар жаһандық экономикалық өсімге бағытталған стратегияға қайта оралуда: JPMorgan мәліметі бойынша, көптеген шешілмеген мәселелерге қарамастан, олар Ирандағы соғыстың тез аяқталуына бәс тігіп отыр. «Түнде нарық осы жылдың басында басталған «Жаһандық өсімді қайта жүктеу» сценарийіне қайта оралды», – деп жазды талдаушылар MarketWatch-қа сілтеме жасап клиенттерге арналған ескертпесінде. «Егер бәрі осы ғана болса – яғни Ирактағы соғысқа ұқсас ұзаққа созылатын қақтығыс болмаса – нарықтар шуды елемей, бұл үрдіс жалғаса береді».

— Goldman Sachs сауда бөлімінің мәліметінше, хедж-қорлар сәрсенбі күні АҚШ акциялары бойынша қысқа позицияларын 2020 жылдың наурызындағы пандемия салдарынан болған нарық құлдырауынан кейінгі қалпына келу кезеңінен бері байқалмаған қарқынмен жабуға асықты.