Еуроаймақтағы инфляция күтпеген жерден жеделдеді. Таяу Шығыстағы қақтығыс Еуропалық Одаққа қандай қауіп төндіреді?

Еуроаймақтағы инфляция ақпанда барлығын таңғалдырды: ол 1,9%-ға дейін өсті. Бұл көрсеткіш сарапшылардың болжамынан сәл жоғары болды. Алайда 2021 жылғы сәуірден бері алғаш рет баға өсімі екінші ай қатарынан Еуропа Орталық Банкінің 2%-дық мақсатынан төмен қалды, деп жазады Financial Times (FT).

Еуростаттың алдын ала деректері бойынша ақпанда еуроаймақтағы инфляция жылдық есеппен 1,9%-ды құрайды. Ай сайынғы негізде бағалар 0,7%-ға өсті.

FT жазғандай, еуроаймақтағы инфляция деңгейі экономистердің 1,7%-дық болжамынан сәл жоғары болып, қаңтар айындағы көрсеткіштен 0,2 пайыздық тармаққа асты. Газеттің түсіндіруінше, бұл көрсеткіштер АҚШ пен Израильдің Ирандағы әскери қақтығысты ушықтыруы осы аптада мұнай бағасының күрт өсуіне әкелгенге дейін тіркелген.

Еуропалық Орталық Банктің келесі отырысы 19 наурызда өтеді. Негізгі пайыздық мөлшерлемені алтыншы рет қатарынан 2%-да қалдырады деп күтілуде. Алайда трейдерлер қазір 2026 жылдың соңына дейін негізгі пайыздық мөлшерлемені 0,25 пайыздық пунктке көтеру ықтималдығын 50%-ға бағалайды, деп хабарлады FT. Өткен аптада нарық қатысушылары мөлшерлемені одан әрі төмендету ықтималдығын аз деп санаған, деп қосты басылым.

Күтпегендей жоғары инфляция «әрине жақсы жаңалық емес», ол Таяу Шығыстағы соғыс жөніндегі алаңдаушылықты күшейтеді, – деп S&P Global Market Intelligence экономисі Диего Искаро FT есебінде атап өтті. «Инфляция жағдайы қазір әлдеқайда белгісіз», – деді ол.

Commerzbank экономистерінің айтуынша, ақпан айындағы деректерге Иран соғысының әсері біршама тиген, ол сол кезде-ақ өз көлеңкесін түсіріп үлгерген, себебі шиеленістің күшеюі энергия бағасының өсуіне әкелді.

Еуропалық Орталық Банктің бас экономисі Филип Лэйн FT-ге берген сұхбатында Таяу Шығыстан мұнай мен газ жеткізіліміндегі үздіксіз бұзылулар инфляцияның «айтарлықтай өсуіне» және өндірістің «күрт төмендеуіне» әкелуі мүмкін екенін атап өтті. Лейннің айтуынша, соққының ауқымы «қақтығыстың кеңдігі мен ұзақтығына» байланысты болады, ал жағдай қаржы нарықтарындағы тәуекелдерді қайта бағалауға әкелсе, әсері күшейеді. Еуропалық Орталық Банк 2023 жылғы желтоқсанда жарияланған сценарийлік талдауға сүйене отырып, «оқиғалардың дамуын мұқият қадағалауды» жоспарлап отыр.

Еуропалық орталық банктің моделіне сәйкес, егер Ормуз бұғазы арқылы өтетін мұнай мен газ жеткізілімінің үштен бірі бұзылса, мұнай бағасы 50%-дан астамға өсуі мүмкін (шамамен барреліне 130 АҚШ долларына дейін), бұл келесі жылы еуроаймақтың экономикалық өсімін болжамнан 0,6 пайыздық пунктке төмендетіп, ал инфляцияны күтілгеннен 0,8 пайыздық пунктке жоғарылатуы мүмкін.

3 наурыздағы сауда кезінде мұнай бағасы 9%-дан астам өсіп, бір баррельге 85 доллардан асты. Шикізаттың құны 2024 жылғы шілде айының ортасынан бері ең жоғары деңгейге жетті. Американдық WTI маркалы мұнай 7,2%-ға өсіп, бір баррельге 76,4 долларға дейін көтерілді. Рейтер агенттігінің хабарлауынша, нарықтар шиеленіскен қақтығыстың салдарын бағалай отырып, алдағы күндері мұнай бағасының жоғары деңгейде қалатынын сарапшылар болжайды.