Иран Хормуз бұғазының теңіз түбіндегі интернет кабельдері үшін ақы алуды қалайды. Техникалық алыптар сынға ұшырауда.

Иран билігі әлемдегі ең ірі технологиялық компаниялардың, олардың интернет кабельдері Ормуз бұғазының теңіз түбімен өтетін компаниялардың деректер транзитіне ақы салуды жоспарлап отыр, деді елдің қарулы күштерінің өкілі Эбрахим Золфағари X әлеуметтік желісінде. CNN-нің хабарлауынша, өткен аптада Иран парламентінде талқыланған бұл жоспар Google, Microsoft, Meta және Amazon сияқты корпорацияларға әсер етуі мүмкін.

Исламдық революцияны қорғаушылар корпусымен (ИРКК) байланысты БАҚ хабарлауынша, суасты кабель операторлары транзит лицензиясы үшін ақы төлеуге міндетті болып, жөндеу мен техникалық қызмет көрсету бойынша эксклюзивті құқықтар ирандық компанияларға беріледі. Кейбір ірі IT-гиганттар Хормуз бұғазы мен Парсы шығанағы арқылы өтетін кабельдерге инвестиция салған, бірақ бұл бағыттардың Иранның территориялық сулары арқылы өтетіні әлі белгісіз екенін телеарна ерекше атап өтті.

CNN-ге сұхбат берген сарапшылар бұл жоспарды заңды түрде жүзеге асыру өте қиын болатынын атап өтті: АҚШ санкциялары америкалық технологиялық алыптарға Тегеранмен кез келген қаржылық операциялар жүргізуге нақты тыйым салады. Осы тұрғыдан алғанда, сала өкілдері Иранның талаптарын шынайы экономикалық бағдарламадан гөрі геосаяси қысымның бір түрі ретінде қарастырады, деп хабарлайды арна.

Ол сондай-ақ Тегеранмен байланысты БАҚ төлемдер тоқтатылған жағдайда ықтимал апаттар болатынын меңзеп жатқанын атап өтті. Екі ірі аралықконтиненттік құбыр — Falcon және Gulf Bridge International (GBI) — елдің территориялық сулары арқылы өтеді. Иран билігі соғыс сүңгуірлерін, шағын сүңгуір қайықтарын және су асты дрондарын қолдана алады, деп хабарлайды CNN.

Иранның мақсаты – жаһандық экономикаға соншалықты үлкен шығын келтіру, ешкім оны тағы да шабуыл жасауға батылы жетпесін. Бұл – қазіргі қақтығыста режимнің тіршілігін сақтап қалу стратегиясы. «Бұрын Тегеран бұл қысым тетіктерінің тек теориялық тұрғыда бар екенін түсінген, ал қазір өз ықпалының толық көлемін сезінді», – дейді Bloomberg Economics компаниясының Таяу Шығыс бөлімінің басшысы Дина Эсфандиари.

Қауіпсіздік тәуекелдеріне байланысты халықаралық операторлар әрдайым кабельдерді Иранды айналып өтетіндей етіп – Оман жағалауындағы тар су жолағы арқылы – бағыттауға тырысты, бірақ желінің кейбір бөліктері әлі де осал күйде қалып отыр. «Осы инфрақұрылымға кез келген физикалық шабуыл бірнеше құрлықта бірден қар көшкіні тәрізді «сандық апатты» тудыруы мүмкін», – дейді БАӘ-дегі Хабтуур зерттеу орталығының аға ғылыми қызметкері Мустафа Ахмед.

Сарапшылардың айтуынша, ықтимал «кабель соғысы» бүкіл әлемдік интернетті толықтай өшіріп тастамайды: Ормуз бұғазы әлемдік өткізу қабілетінің 1%-дан азын ғана құрайды және трафикті басқа бағытқа бұруға болады. Алайда, CNN жазуынша, бұл өңірге ауыр соққы болуы мүмкін. Егер байланыс желілері зақымданса, мұнай, газ және банктік салалары тұрақты желіге тәуелді Парсы шығанағы елдері ауыр зардап шегеді. Сондай-ақ Үндістанның IT аутсорсинг индустриясы мен Еуропа мен Азия арасындағы қаржылық транзакциялардың жылдамдығы да қауіп-қатерге ұшырайды.