«Қара аққу» авторы софтвер саласында жаппай банкрот болатынын болжады

Қаржы дағдарыстарын дәл болжауымен танымал Нассим Талеб инвесторларды құбылмалылықтың күшеюіне және ІТ саласында корпоративтік дефолттардың көбеюіне дайын болуға шақырды, деп хабарлайды Bloomberg.

«Қара аққу» экономикалық бестселлерінің авторы қазіргі жасанды интеллект (ЖИ) сегментіндегі өсім әлсіз, осал кезеңге қадам басқанын айтады. Оның пікірінше нарық жүйелік тәуекелдерді елемей отыр.

Майамидегі шарада сөйлеген сөзінде Талеб технологиялық нарықтағы қазіргі фавориттердің тұрақтылығын инвесторлар шамадан тыс бағалап жатқанын атап өтті. Геосаяси тұрақсыздық пен қатал бәсекелестік жағдайында бағдарламалық жасақтама әзірлеушілер банкроттық толқынынан зардап шегуі мүмкін. «Қара аққу» тұжырымдамасының авторы аудиторияға тарих пионерлердің ұзақмерзімді үстемдігін сирек сақтайтынын көрсететінін еске салды. «ЖИ-дан біреулер расымен де көп табыс табады», — деді экономист. Алайда бұл бүгін трендті айқындап отырған дәл осы компаниялар болады деген ешқандай кепілдік жоқ екенін де атап өтті.

Соңғы жылдары қор нарығының өсімі жасанды интеллект секторындағы шектеулі компаниялар тобына сүйенгендіктен, сала көшбасшылары ауысқан жағдайда негізгі индекстер айтарлықтай осал болуы мүмкін, дейді Нассим Талеб.

Оның сөзінше «құйрық тәуекелдері» — яғни нарықтағы экстремалды оқиғалар ықтималдығы — әлі де көптеген секторларда бағаларға толық енгізілмеген. Әңгіме жай ғана жеңіл түзету туралы емес, «ауқымды құлдырау» жайында болып отыр.

Тектоникалық өзгерістердің белгілері бағалы металдар динамикасында айқын байқалады: акциялар құндылығы ауытқып жатса да, қазан айынан бері алтын бағасы шамамен 30%-ға өсті. Экономист бұл үрдісті АҚШ-тың созылмалы бюджет тапшылығы мен санкциялар саясатымен байланыстырады, бұл америкалық валютаға деген сенімді әлсіретеді. «АҚШ доллары біртіндеп резервтік валюта мәртебесін жоғалтуда. Егер активтердің тоңдырылуы немесе тәркіленуі мүмкін деген қабылдау болса, бұл доллармен капитал ұстауға деген ынтаны азайтады», – деп ерекше атап өтті сарапшы.

Басқа да макроэкономикалық қатерлер қатарында Нассим Талеб ретсіз енгізілетін сауда баждарының деструктив әсерін және США мен Иран арасындағы шиеленіс салдарынан мұнай жеткізілімінің үзілу қаупін атап өтті.

Болжамды, түсінікті баждар бизнеске бейімделуге мүмкіндік береді, ал саясаттың күрт өзгеруі инвесторларды үркітеді: «Егер ойын ережелері күтпеген жерден өзгерсе, капитал орналастыруға деген ынта жоғалады».

Сонымен бірге 1970-жылдардағыдай ықтимал мұнай шогы жаһандық экономикаға ауыр соққы болуы мүмкін. «Шикізат нарығындағы күйзелістерден туындайтын мұндай стагфляцияны монетарлық саясатпен оңай түзете алмайсыз, — деп түйіндеді Талеб. — Тіпті ФРЖ-ға Эйнштейннің өзін әкелсеңіз де, бұл мәселені шеше алмайды».