«Көпшілік тәуекелді бағаламайды»: аңыз шортшы Джим Чанос ЖИ-бумның бәсеңдеуін болжады
Жасанды интеллект бумынан табыс табатын компаниялардың акциялары кері қайтуға жақын, деп ескертті аңыз шортшы Джим Чанос — котировкалардың құлдырауына бәс тігумен танымал инвестор. Оның айтуынша, қазір нарық экономикалық тұрақсыздық салдарынан ірі корпорациялар ЖИ-ға жұмсайтын шығындарын күрт қысқартуы мүмкін деген тәуекелді бағаламай отыр. Сондай-ақ ол нарықтың Tesla-ға деген көзқарасына және оның «инвесторлардың үміті мен армандарын» бейнелейтін нарықтық құнына пікір білдірді.
Егжей-тегжейлі
Жасанды интеллект саласындағы акциялардың түзету әлеуеті жақын, деп ескертті аңыз шортшы, Chanos & Co негізін қалаушы Джим Чанос, Bloomberg мәліметінше. Чаностың айтуынша, нарықты жаңа рекордтарға жетелейтін ЖИ эйфориясы 1990-жылдардағы бумды еске салады: ол кезде интернетке жаппай көшу аясында желілік алыптардың акциялары шарықтап кеткен. Сол кезде Cisco мен Lucent сияқты компаниялардың корпоративтік тапсырыстары көп болғанымен, бәрі бір сәтте жоғалып, 2000-жылдардың басында «доткомдар көпіршігі» жарылғаннан кейін олардың акциялары қатты арзандады.
Чаностың пікірінше, қазір ЖИ-инфрақұрылымын жеткізушілер де корпоративтік сұранысқа тым қатты тәуелді. Еңбек нарығының баяулау белгілерін және импорттық баж салығынан болуы мүмкін шығындарды ескерсек, ірі корпорациялар көп миллиардтық жоспарларын қысқартуы ғажап емес, деп жазады Bloomberg. Чаностың айтуынша, бұл компаниялардың пайдасы мен экономикалық өсім қарқынының баяулауына әкелуі мүмкін.
«ЖИ айналасында қуатты экожүйе қалыптасты, дәл 1999–2000 жылдары технология, медиа және телекоммуникация (TMT) салаларында болғандай», — деді инвестор Bloomberg-ке. «Бірақ мұндағы табыс көзі анағұрлым тәуекелді: егер корпорациялар жарты жылға немесе тоғыз айға инвестицияларды тоқтатса, бұл бірден сатылым мен пайда болжамына әсер етеді. Қазір ондай болған жоқ, бірақ көпшілік бағаламай отырған басты тәуекелдердің бірі осы».
Басқалар не дейді?
Джим Чаностың пікіріне қарама-қарсы, Wedbush сарапшысы Дэн Айвз ЖИ-ның даму перспективасын оң бағалап отыр. Айвз жасанды интеллектті соңғы 40 жылдағы ең ауқымды технологиялық революция деп атады. Оның болжамы бойынша, 2027 жылға қарай ЖИ нарығының көлемі $407 млрд-қа, ал 2030 жылға қарай $1,81 трлн-ға жетеді, орташа жылдық өсім 36% болады. MarketsandMarkets мәліметінше, 2032 жылы нарық көлемі $2,4 трлн-ға дейін өсіп, жылына орта есеппен 30,6% қарқынмен дамиды.
Сәуірде зерттеу компаниясы IDC да оң болжам берді. Олардың бағалауынша, компаниялар ЖИ негізіндегі шешімдер мен сервистерді енгізуге жұмсаған әрбір жаңа доллар әлемдік экономикаға қосымша $4,9 табыс әкеледі. IDC болжамы бойынша, 2030 жылға қарай ЖИ технологиялары әлемдік экономикаға жалпы $22,3 трлн әсер етеді, бұл шамамен жаһандық ЖІӨ-нің 3,7%-ына тең. «ЖИ арқылы жүзеге асатын үздіксіз бизнес-инновациялар мен ЖИ-агенттерін қолданудың жеделдеуі инфрақұрылым мен бағдарламалық қамтамасыз етуге тікелей инвестицияның өсуіне, сондай-ақ технологиялық жеткізу тізбегіндегі жанама шығындардың артуына ықпал етеді», — деп түсіндірді IDC жаһандық зерттеулер бойынша вице-президенті Рик Вилларс.
Ал Morgan Stanley сарапшысы Лиза Шаллетт мамырдың соңында негізгі технологиялық алыптардың табыс өсімі баяулай бастағанын ескерткен еді. Оның айтуынша, ЖИ-ға жұмсалған инвестициялық жарыс еркін ақша ағынын 11% қысқартты, ал «белгісіздік бұлты» ЖИ саласының үстінде әлі сейілген жоқ, әсіресе бәсекелестік жағынан. Шаллетт Қытайдың DeepSeek стартапы жасаған дүрбелеңді еске салды: бұл халықаралық ЖИ-бәсекесі күшейіп келе жатқанын көрсетті. Оның сөзінше, бұл маңызды белгі — ЖИ тек АҚШ-та ғана дамып жатқан жоқ, және бұл жарыс қалай аяқталатынын ешкім білмейді. ЖИ-акцияларының раллиі әлсіреп жатыр деп сенген Шаллетт инвесторларға техсектордағы пайданы бекітіп, қаржы, энергетика және денсаулық сақтау саласындағы жекелеген компанияларға назар аударуға кеңес берді.
Чанос Tesla туралы не ойлайды
Чанос Tesla акцияларына қатысты көзқарасы туралы сұраққа жауап бергенде Cisco-мен ұқсастықты қолданды, деп хабарлайды Bloomberg.
«Әр бұқалық нарықта инвесторлардың барлық үміті мен армандарын бейнелейтін бір компания болады, — деді ол. — Әркім осы компанияға өз қиялын жүктеп, қалағанындай бағалай алады. Мысалы, 1999 жылы ондай компания Cisco болды. Қазір, сөзсіз Tesla», — деп мәлімдеді Чанос.
Инвестор сондай-ақ Tesla-ның бас директоры Илон Маскқа деген инвесторлардың көзқарасын да пікірледі:
«Тіпті егер сіз Илонды бетперде киіп, инкассатор көлігін тонап жатқанын көрсеңіз де, [адамдар бәрібір былай айтар еді]: «Бұл Илон ғой. Әрине, оларда инкассатор тонаумен айналысатын жаңа бизнес бар шығар. Оны триллион долларға бағалайық», — деді Чанос.
