«Картель бұрынғы ықпалын жоғалтты»: БАӘ-нің ОПЕК-тен шығуы нені білдіреді?

Топтың үшінші ірі мұнай өндірушісінің ОПЕК-тен шығуы картельдің ықпалын әлсіретіп, геосаяси дағдарыс жағдайында құбылмалылықты күшейтуі мүмкін, деп ескертеді сарапшылар, БАӘ-нің ОПЕК-тен шығу туралы шешіміне пікір білдіріп. Сарапшылар бұл қадамның мұнай нарығына және ұйымның өзіндік қызметіне ұзақ мерзімді салдары болуы мүмкін екенін ескертеді. БАӘ 1 мамырда ОПЕК-тен шығуды жоспарлап отыр.

— «Эмираттар мұнай өндірісін шектеуге мәжбүр болғандарына разы болған жоқ, әсіресе олар өндірісті арттырғысы келгенде, ал Сауд Арабиясы оны қысқартқысы келгенде», — дейді Financial Times-қа сілтеме жасап, Eurasia Group компаниясының Таяу Шығыс бөлімінің басшысы Фирас Максад. ОПЕК мүшелері арасындағы саяси айырмашылықтардың кейбірі Таяу Шығыстағы соғысқа қатысты ұстанымдары мен Ираннан келетін қауіпке жауап беруіне байланысты күшейді: БАӘ АҚШ пен Израильмен ынтымақтастығын нығайтып жатыр, ал басқа елдер тәуекелдерін әртараңдай отырып сақтандыру шараларын қабылдап жатыр, – деді Максад.

— «БАӘ болмаса, [мұнай экспорттаушы елдер ұйымы] құрылымдық тұрғыдан әлсірейді, себебі Сауд Арабиясы ғана елеулі бос қуатқа ие жалғыз мүше болып қала береді», — деп FT Rystad Energy компаниясының геосаяси талдау бөлімінің басшысы Хорхе Леонды келтіреді. Мұнай нарықтары одан әрі тұрақсыз болуы мүмкін, себебі ОПЕК-тің жеткізудегі тапшылықты өтеу мүмкіндігі азаяды, – деді ол.

«Картель бұрынғы ықпалын жоғалтты, себебі Венесуэла қазір іс жүзінде АҚШ марионетіне айналды, ал АҚШ жаһандық реттеуші өндірушіге айналды; БАӘ олармен тығыз ынтымақтастық орнату мүмкіндігінен пайда көреді», – дейді Panmure Liberum компаниясының энергетикалық талдаушысы Эшли Келти (MarketWatch-тағысілтеме бойынша ).

— «БАӘ-нің ОПЕК-тен шығатынын жариялауы [ұйым ішіндегі] ауыр бөліну, мүмкін, ұйым тарихындағы ең ірі жарылыс», – деп жазады мұнай нарығының талдаушысы әрі Commodity Context Corp компаниясының негізін қалаушы Рори Джонстон X әлеуметтік желісіндегі жазбасында. Ресми түрде БАӘ мұнай өндіру көлемі бойынша Ирактан артта қалса да, оның бос қуаттары әлдеқайда көп және ОПЕК ішіндегі саяси ықпалы әлдеқайда жоғары, бұл Эмиратты Сауд Арабиясынан кейін ұйымдағы екінші маңызды ойыншыға айналдырды, – деп есептейді Джонстон. БАӘ болмаса, ОПЕК мұнай нарығының «аз тиімді реттеушісі» болады және болашақта Сауд Арабиясына бұрынғыдан да көп тәуелді болуы мүмкін, бұл ұйымнан экспорттаушы елдердің әрі қарай шығу ықтималдығын арттырады, – дейді Джонстон.

— Араб Біріккен Эмираттары ОПЕК-тен шыққаннан кейін мұнай өндіруді біртіндеп арттыратыны туралы уәде бергенімен, қазіргі уақытта бұл іс жүзінде мүмкін емес, – деп ескертеді MarketWatch-қа сілтеме жасаған Pepperstone компаниясының аға зерттеу стратегі Майкл Браун. Орта Шығыстағы соғыс жағдайының фонында БАӘ өзінің мұнайын экспорттайтын Ормуз бұғазы арқылы тасымалдау екі айдан бері іс жүзінде тоқтап қалды.

БАӘ ОПЕК-тен шыққан алғашқы ел емес. Катар бұған дейін, 2019 жылы шыққан. Сол кезде Катардың энергетика министрі Саад әл-Кааби CNBC-ге берген сұхбатында шығу туралы шешімнің саяси емес, елдің табиғи газ өндіруге басымдық беруге деген ұмтылысынан туындағанын айтқан. Эквадор да 1992 жылы ОПЕК-тен шықты, бірақ 15 жылдан кейін ұйымға қайта қосылды. 2020 жылдың басында ел қаржылық қиындықтарға байланысты мұнай өндіретін елдер альянсынан тағы да шықты, деп хабарлайды Reuters.

28 сәуірде БАӘ-нің ОПЕК-тен шығатыны туралы хабар тарады. Осы жаңалықтың фонында 28 сәуірде Brent маркалы шикі мұнай 2,6%-ға өсіп, 111 долларға жетті, ал АҚШ-тың WTI маркалы мұнайы алдыңғы жабылу бағасынан 3,1%-ға жоғары 99,4 долларға саудаланып жатыр.