Корей қор нарығындағы дүрбелең шамамен 20 жыл ішіндегі ең ірі құлдырауды тудыруда

АҚШ-тың Иранмен соғысы басталғанға дейін қарқынды өсіп келе жатқан Корея қор нарығы 2008 жылдан бері ең терең екі күндік құлдырауға жақындады. Мұнай бағасының шарықтауы аясында саудагерлер жасанды интеллект бумына байланысты ең ірі және ең жоғары өтімді акциялардағы артық қызып кеткен позицияларын қысқартуда. Салыстырмалы түрде арзан өнеркәсіптік акциялар жаһандық тұрақсыздықтан пайда көруде.

Оңтүстік Кореяның негізгі акциялық индексі Kospi 4 наурыздағы сауда сессиясында 12,6%-ға құлдырап, алдыңғы күні 7,2%-ға төмендегеннен кейін 2008 жылдан бергі ең ірі екі күндік құлдырауға бет алды. Негативті динамикаға басты үлес қосқандар – жақында дейін нарықты жоғары көтеріп келген ірі корпорациялардың бағалары: жасанды интеллект үшін жад чиптерінің жетекші жеткізушілері Samsung Electronics пен SK Hynix, сондай-ақ Nvidia-мен ынтымақтасып, деректер орталықтарына миллиардтаған доллар жұмсайтын автокөлік өндіруші Hyundai Motor, – деп жазады Bloomberg.

Бағалардың ауытқулары тым үлкен, сондықтан болжау дерлік мүмкін емес — техникалық талдау аса пайдалы емес. «Жеке инвесторлар да сатып алуға қымсынып отыр, кешеден бері сатып алу тапсырыстары еріп кеткендей. Біз жоғары сапалы бағалы қағаздарды таңдап, позицияларымызды хедждесек те, бұл айқын мүмкіндік емес», – деді Сеулдегі Billionfold Asset Management компаниясының басшысы Ан Хён-джин.

Тарихи құлдыраудың себептерінің бірі ретінде инвесторлар несие (левередж) қолданатын трейдерлердің позицияларын мәжбүрлі түрде жабуын атайды. Bloomberg-тің мәліметі бойынша сату толқынынан бұрын осы қарыз көлемі жаңа рекордтық деңгейге дейін өсті, себебі бөлшек инвесторлар өсудің жалғасатынына белсенді түрде бәс тікті.

«Несиеге көп сатып алулар болды, әсіресе осы ірі компаниялардың акцияларына, инвесторлар кепіл ретінде тек 30–40% ғана қойды», – деді Сеулдегі Zian Investment Management компаниясының инвестициялар жөніндегі директоры Ким До-джунг. Осы позициялар мәжбүрлі түрде ликвидацияланып жатыр, және егер құлдырау 5 наурызда да жалғасса, ешкім «құлап бара жатқан пышақты ұстамайды», – деп ескертті қаржыгер.

Дегенмен, 4 наурызда Kospi индексіндегі барлық акциялар төмендеген жоқ. Газ жеткізуші Daesung Energy, мұнай өнімдерін өндіруші Kukdong Oil & Chemicals, мұнай-химия компаниялары Korea Petroleum Industries және SH Energy & Chemical, сондай-ақ теңіз жүк тасымалдаушысы Heung-A Shipping акциялары 10%-ға немесе одан да көпке өсті.

«Бұл қазіргі тартымды бағамен саудаланып жатқан компаниялар мен салаларда позициялар құруға таңдаулы мүмкіндіктер туғызуы мүмкін», – дейді Matthews Asia портфель менеджері Парк Со-джунг. «Қорғаныс және кеме жасау сияқты корей өнеркәсіптік компаниялары жаһандық тұрақсыздық, ұсыныстың шектеулі болуы және Кореяның өсіп келе жатқан стратегиялық маңызының арқасында қайтадан назар ортасында болуы мүмкін», – деді ол.

Нарықтар ақыры Иран мен Израиль арасындағы қақтығысты шындап қабылдай бастады, – деді Barclays компаниясының зерттеу бөлімінің басшысы Аджай Раджадхьякша Bloomberg-ке. Оның айтуынша, ең көп зардап шегетін азиялық қор нарықтары, одан кейін еуропалық, соңында американдық қор нарықтары болады. АҚШ қазір «үлкен энергетикалық суперқұдыретке» айналды, ал Қытай, Үндістан, Оңтүстік Корея мен Жапония сияқты азиялық экономикалар әлдеқайда осал.

Нарықтар бағаларға бұл соғыстың тез аяқталмайтынына қатысты тәуекелді есептей бастады — 2025 жылғы маусым, 2024 жылғы сәуір немесе 2024 жылғы қазан сияқты емес. Нарықтар оянып, бұл қақтығыстың мүлде басқаша болуы мүмкін екенін түсіне бастады. «Біз екі-үш аптадан кейін де дәл осы жағдайда болуымыз әбден мүмкін», – дейді ол.

2026 жылдың қаңтар–ақпан айларында Kospi индексі шамамен 1,5 есе өсті, ал Корея қор нарығы капитализация бойынша Германия мен Францияны басып озып, әлемде тоғызыншы орынға шықты. Бұл өсім екі фактордың үйлесімінің тікелей нәтижесі болды: акционерлер мүддесіне бағытталған корпоративтік реформалар мен жасанды интеллект индустриясы үшін жаһандық жабдықтау тізбегіндегі елдің артып келе жатқан маңызы. Нәтижесінде, Bloomberg мәліметі бойынша өз экономикасының салыстырмалы түрде шағын көлеміне қарамастан, корей акциялары табыс көрсеткіштері бойынша ірі елдер нарықтарынан озып түсті.