Әлемдегі ең ірі егемен қорды қару-жараққа инвестиция салуға шақырды

Норвегияның екі ірі оппозициялық партиясы — Консерваторлар мен Прогресс партиясы — мемлекеттік зейнетақы қорына (басқа атауы — Мұнай қоры) Boeing, Airbus, Lockheed Martin және басқа да қорғаныс компанияларына инвестиция салуға кедергі келтіріп отырған этикалық тыйымды жоюды ұсынды. Әлемдегі ең ірі қордың шешімдері жаһандық инвесторларға үлгі болуы мүмкін.

Толығырақ

Норвегияның лейбористік үкіметі Мұнай қорының этикалық кодексін өзгертуі керек, сонда ол Батыс елдерінің қорғанысы үшін маңызды саналатын компанияларға инвестиция сала алады, деп есептейді Консерваторлар партиясы жетекшісінің орынбасары Тина Брю.

«Батыс елдерінің барлығы бірдей компаниялардан қару сатып алады, ал Норвегия үкіметі сол компанияларға инвестиция салуға қорына рұқсат бермейді. Бұл — логикаға сыймайтын жағдай», — деді ол CNBC телеарнасына.

Прогресс партиясының өкілі Ханс Андреас Лими ядролық қаруға инвестиция салуға салынған тыйымды жою туралы заң жобасын ұсынды.

«Бұл — екіжүзділік. Біз — НАТО мүшесіміз, қауіпсіздік жағынан АҚШ-қа тәуелдіміз. Сол компаниялардан техника сатып алып, бірақ оларға инвестиция сала алмаймыз», — деді ол Financial Times-қа.

Лимидің айтуынша, этикалық тыйым салдарынан қор Northrop Grumman, BAE Systems, General Dynamics және Safran сияқты компанияларға инвестициядан бас тартуға мәжбүр.

Норвегияның Мұнай қоры әлемдегі барлық жария компания акцияларының орта есеппен 1,5%-ына, ал еуропалық компаниялардың 2,5%-ына иелік етеді. «Оның әрекеті басқа инвесторлар үшін де белгі болады», — деп түйіндеді Лими.

Контекст

Қару-жарақ өндірушілеріне инвестиция салудың этикалық шеңбердегі дұрыстығы туралы пікірталас Еуропада әскери бюджеттердің күрт өсуі және саланың табыстылығының артуы аясында жүріп жатыр.

Бұған дейін қорғаныс секторы ESG-фондардан жиі шеттетілетін, себебі ол соғыс және қақтығыспен байланысты салалар қатарына жататын. Алайда соңғы айларда ESG талаптары бар қорлар да қорғанысқа көзқарасын қайта қарап жатыр.

$1,8 трлн активі бар Норвегияның суверен қоры 2000 жылдардың басынан бері қорғаныс секторына, темекі мен көмір өнеркәсібіне, сондай-ақ ядролық және кассеталық қару компоненттерін өндіруші компанияларға инвестиция салуға құқылы емес. Бұл шектеу 2005–2006 жылдардан бастап Boeing, Airbus, Lockheed Martin секілді алыптарға инвестиция жасауға тосқауыл болды, деп жазады Financial Times.

Қорға қатысты қысым тек оппозиция тарапынан емес. Норвегияның жаңа қаржы министрі — Йенс Столтенберг (бұрынғы НАТО басшысы) мен үкіметке де талаптар артып отыр. Норвегия Ұлттық банкі басшысы Ида Вольден Бахе ақпандағы жылдық үндеуінде:

«Этикалық нормалар туралы түсінік уақыт өте келе өзгеруі мүмкін, соған дайын болуымыз керек», — деп мәлімдеген.