Марк Мобиус: Инвесторларды алаңдатқан Таяу Шығыстағы соғыс туралы төрт сұрақ

Инвестиция саласының ардагері Марк Мобиус нарықтар кез келген қақтығысқа, егер ол болжамды болса, бейімделе алатынына сенеді. Алайда қазір, оның пікірінше, инвесторлар АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы қысқа мерзімді науқанын өз болжамдарына енгізіп, оның ұзаққа созылуы мүмкіндігін ескермей отыр. Өз Substack блогындағы жаңа жазбасында және Financial News басылымына берген сұхбатында Мобиус нарықтар алдында тұрған төрт сұраққа жауап беруге тырысты.

Айнымалылық артқанымен, нарықта дүрбелең белгілері жоқ, – дейді Мобиус. «Инвесторлар әскери мақсаттары шектеулі және АҚШ ұзаққа созылатын жердегі қақтығыстан аулақ болады деген сценарийді бағаға енгізіп жатқандай», – дейді ол. Инвестордың айтуынша, әскери әрекеттердің ауқымы мен ықтимал ұзақтығы айқын болғаннан кейін нарықтар әдетте тұрақтайды.

Мобиус Парсы шығанағының бұғазы Таяу Шығыс мұнайы мен сұйытылған табиғи газды таситын танкерлерге жабылуына байланысты энергетикалық нарықтың тікелей тәуекелге ұшырайтынын атап көрсетеді. «Бұл «тар тұншықтыру нүктесі» әлемдік мұнай экспортының айтарлықтай үлесін құрайды, және тіпті уақытша үзілістер бағаларға пропорционалды емес күшті әсер етуі мүмкін», – деп ерекше атап өтті ол.

Негізгі айнымалы – АҚШ-тың Иранның теңіз әлеуетін бейтараптандыру қабілеті: егер әскери мақсаттар орындалса, бұғазды ұзақ мерзімді блокадалау ықтималдығы жойылады, дегенмен Тегеранның географиялық орналасуы оған асимметриялық қысым көрсетуге артықшылық береді.

Мобиус Дубайдағы және Абу-Дабидегі Иранның азаматтық нысандарға жасаған шабуылдарын айтарлықтай саяси салдары болатын фактор ретінде атап көрсетеді. «Бұл шабуылдар Иранның бұрыннан әлсіз байланыстары бар Парсы шығанағы елдерімен қарым-қатынасын одан әрі күрделендіруі мүмкін», – деп атап өтті ол. Физикалық зиян аз болса да, Иранның дипломатиялық оқшаулануы өңірдегі күш тепе-теңдігіне ұзақ мерзімді әсер етіп, дәстүрлі одақтарды өзгертуі мүмкін.

Мобиус негізгі қауіп ретінде уақыттың белгісіздігін санайды. «Нарықтар қақтығыстың салдарын көтере алады. Ал болжап болмайтын жағдайлармен күресу оларға әлдеқайда қиын», – деп түйіндейді ол. Егер АҚШ пен Израильдің операциясы бастапқыда күткеннен ұзаққа созылса, нарыққа әсері әлдеқайда ауыр болады, себебі қазіргі бағалар шексіз соғыс сценарийін есепке алмайды.

Сонымен бірге Мобиус өзі Таяу Шығыстағы қақтығыс кем дегенде тағы екі-үш аптаға созылуы мүмкін екенін айтады.

Мобиустың пікірлері АҚШ пен Израильдің Иранның әскери инфрақұрылымын жоюға бағытталған науқаны аясында айтылды. Жауап ретінде Иран Израильге, өңірдегі АҚШ нысандарына және олардың одақтастарына зымырандар мен дрондарды ұшырып, кемінде тоғыз елге соққы берді. Эскалация Brent маркалы мұнай бағасының күрт өсуіне, доллардың нығаюына және Уолл-стриттің құбылмалылық индексінің жоғарылауына әкелді.