Мұнай $200-ға дейін: неге бұрынғы Халықаралық валюталық қор экономисі соғыс аяқталғаннан кейін ғана мұнай бағасының өсуін күтеді

Халықаралық валюталық қордың (ХВҚ) бұрынғы бас экономисі Оливье Бланшардың айтуынша, Иран айналасындағы ағымдағы қақтығыс жағдайында мұнай бағасы қазіргі деңгейден айтарлықтай жоғары болып қалып, ақырында бір баррельге 150–200 долларға дейін жетуі мүмкін, деп хабарлайды BusinessInsider.

Бланшардың айтуынша, мұнай ұсынысының тапшылығы мен сұраныстың өте төмен икемділігі мұнай бағасының қазіргі $100 шамасында емес, рекордтық $150–$200 шегіне жақын болуы тиіс екенін көрсетеді. Бұл болжамдар мұнайдың тарихи рекордтық көрсеткіштеріне жақын, Brent маркасы 2008 жылы барреліне шамамен 144 долларға дейін жеткен.

Экономист бұл болжамға екі негізгі себеп келтірді. Біріншіден, оның пікірінше, Иран жағалауындағы, әлемдік теңіз мұнай тасымалдарының шамамен 25%-ы өтетін тар су жолы – Ормуз бұғазында кеме қатынасының қауіпсіздігін толық қамтамасыз ету іс жүзінде мүмкін емес. Екіншіден, қақтығыс бәсеңдеген күннің өзінде де Иранның бұғаз арқылы өтетін кемелерге қауіп төндіруін тоқтататынына ешқандай негіз жоқ.

«Иран бұғаздан өтуге тырысқан кемелерді батырумен қорқытуын жақын арада тоқтатады деп сенуге еш негіз жоқ — тіпті АҚШ президенті Дональд Трамп соғыс аяқталды деп жарияласа да», — деді Бланшар.

Ол сондай-ақ осы факторлар нарықтың «TACO» (Trump Always Chickens Out – Трамп әрдайым қорқады) деп аталатын сауда стратегиясына енді сенуі мүмкін еместігін білдіреді – онда инвесторлар АҚШ президентінің ақырында өз ұстанымын жұмсартып жібереді деп болжайды. Соғыс жағдайында Трамп қақтығыстың қалай аяқталатынын жалғыз өзі шеше алмайды, – дейді Бланшар.

BusinessInsider мәліметі бойынша, JPMorgan-ның бұрынғы сандық талдау бөлімінің басшысы Марко Коланович Таяу Шығыстағы соғысты ескере отырып, нарықтар TACO саудасына сүйене алмайды деп келіседі. Ол соғыс салдарынан мұнай бағасының өсуі Уолл-стритті TACO моделіне негізделген «жылдам шешімнен» айырып жатыр дейді.

JPMorgan сарапшыларының бағалауы бойынша, Ормуз бұғазы арқылы тасымалдаудағы үзгісіз бұзылуларға байланысты мұнай жеткізіліміндегі тапшылық күніне шамамен 16 миллион баррельді құрайды. Үкіметтерде бағаның күрт өсуін бәсеңдетуге арналған құралдар бар — стратегиялық қорларды пайдалану, экспортқа шектеулер енгізу немесе АҚШ порттары арасындағы теңіз тасымалын реттейтін Джонс заңын уақытша тоқтату — бірақ негізгі мәселе бұғаз арқылы кемелердің қауіпсіз өтуін қамтамасыз ету болып қала береді, деп жазады BusinessInsider.

11 наурызда резервтерінен 400 миллион баррель мұнай бөліп беру туралы жариялаған Халықаралық энергетика агенттігі (ХЭА) келесі күні Таяу Шығыстағы ағымдағы қақтығыс «әлемдік мұнай нарығының тарихындағы ең ірі жабдықтау үзілісіне» әкеп соққанын мәлімдеді.

12 наурызда инвестициялық банк Goldman Sachs наурыз айының басынан бері екінші рет 2026 жылға арналған мұнай бағасының болжамын көтерді. Сарапшылар Хормуз бұғазы арқылы кеме қатынасын ұзақ уақыт бойы бұғаттау ықтималдығына байланысты бір баррель бағасы 2008 жылғы деңгейге – шамамен 150 долларға дейін – көтерілуі мүмкін екенін ескертті.

13 наурызда халықаралық эталондық Brent шикі мұнай фьючерстері алдыңғы күнгі жабылу көрсеткішіне қарағанда төмендеп, барреліне 99,70 АҚШ долларына саудаланып жатыр. АҚШ-тың WTI шикі мұнай фьючерстері сәуірге жеткізу бойынша да 0,5%-ға төмендеп, барреліне 94,26 АҚШ долларына саудаланып жатыр.