«Нарық Францияны жазалай бастады»: облигацияларды сату елге неге қатты соққы берді
Өсіп келе жатқан бюджет тапшылығы мен саяси дағдарыс Еуропалық Одақтың екінші ірі экономикасының қарыз нарығына жаһандық сатылымның әсерін күшейтті.
2027 жылдың мамыр айында Элисей сарайы 10 жыл ішінде алғаш рет иесін ауыстырады / Фото: Victor Velter/Shutterstock.com
Әлемдік облигацияларды сату Францияға нарық қатысушылары күткеннен әлде қайда қатты әрі жылдам әсер етті. Инвесторлар оның қарызын ұстау үшін бұрынғыдан да жоғары премия талап етіп, саяси тұрақсыздық жағдайында Париждің бюджет тапшылығын азайта алмайтынына күмәнданады.
Нарық қарыздарды кешіруді тоқтатты
10 жылдық француз үкіметтік облигацияларының кірістілігі маусым айынан бері 1 пайыздық тармақтан астамға өсіп, қазір 5 пайызға өте жақын. Bloomberg мәліметі бойынша, үшінші тоқсан 1999 жылы еуро енгізілгеннен бері осы облигациялар үшін ең нашар тоқсан болды, ал Reuters бұл көрсеткіштің 1987 жылдан бері ең нашар екенін хабарлайды.
Инвесторлар үкіметтің парламентпен күздегі бюджет жөніндегі даулары облигация нарығында шиеленіс тудырады деп күткен. Алайда уәде етілген қысқартудың орнына мемлекеттік тапшылық өсіп барады, бұл олардың алаңдаушылығын күшейтті.
Қоғамдық қарыздың ЖІӨ-ге қатынасы шамамен 120 пайызға дейін өсті — бұл Германияның көрсеткішінен екі есе дерлік жоғары. «Нарық Францияның қарыз деңгейі үшін айыппұл салуды бастады, дегенмен бұрын мұндай болмаған», – деді Bloomberg TV-де сөйлеген Edmond de Rothschild активтерін басқару компаниясының француз бөлімшесінің басшысы Мари Жако.
Үнемдеулер Парламентке келеді
1 қазанда ұсынылған бюджет жобасы шығындарды ерекше ірі көлемде қысқартуды көздейді, деп хабарлайды Bloomberg. Франция үкіметі биыл ЖІӨ-нің 5,4 пайызын құрайтын дефицитті келесі жылы 5 пайызға дейін төмендетуді жоспарлап отыр. Алайда Trading Economics мәліметіне сәйкес, бюджетті бақылайтын орган жобалық бюджет негізделген экономикалық болжамдарды «оптимистік» деп сипаттады.
Үкіметтің парламентте көпшілік дауысы жоқ, сондықтан танымал емес үнемшілдік шараларына депутаттардың қолдауын алу қиын болады, деп жазады Reuters. Заң шығарушылар бірнеше рет премьер-министрлерді отставкаға кетуге мәжбүрлеп, бұл инвесторлар арасында алаңдаушылық тудырды, деп хабарлайды Bloomberg.
Сайлаулар шығу жолын ұсынбайды
2027 жылғы президенттік сайлау белгісіздікті күшейтеді: оңшыл ұстанымдағы үміткер Марин Ле Пен мен солшыл ұстанымдағы үміткер Жан-Люк Меланшон екеуі де екінші турға өтуі мүмкін.
Егер Париж бюджеттік мәселелерін шеше алмаса, салдары ел шекарасынан тысқа да таралуы мүмкін: Bloomberg шиеленістің басқа еуропалық облигация нарықтарына таралу қаупі бар және ЕО ішіндегі қаржылық тәртіп әлсіреуі мүмкін деп ескертеді. Алайда нарық қатысушылары әлі Еуропалық Орталық Банктің Францияға көмекке келуіне күтуде, деп жазады Reuters.
Бес ауыртпалық нүкте
Ройтерс қоғамдық қарызға алаңдаған инвесторлардың Франция нарығындағы бес негізгі мәселені мұқият қадағалап отырғанын анықтады:
Бундтарға қарсы спред. Францияның қарыздық тәуекел үстемесі 2012 жылғы еуроаймақ дағдарысынан бері ең жоғары деңгейге жетті: 10 жылдық француз мемлекеттік облигацияларының (OAT) және еуроаймақтың эталондық бағалы қағаздары – неміс Бундтарының кірістіліктері арасындағы спред 110 базалық пункттен асты. Нарық бұл қозғалыстың жылдамдығына таң қалды: тамыз айының соңында Barclays биыл спредтің 100 базистік пункттен асуын Франция үшін ықтималдығы аз және өте теріс сценарий деп сипаттаған. Keyridge Asset Management компаниясының тұрақты кіріс бөлімінің басшысы Джон Торнтон спредтің 200 базистік пунктке дейін кеңеюі мүмкін екенін бұрыннан-ақ болжаған.
OAT фьючерстері ( Франция мемлекеттік облигациялары). Француз банкі Natixis-тің стратегі Теофиль Леграндтың айтуынша, кейбір инвесторлар Францияда қайтадан туындайтын тұрақсыздыққа дайындалып, OAT фьючерстерінің бағасының төмендеуіне бәс тігіп отыр. Reuters сауалнамасына қатысқан талдаушылар тәуекелдердің бірі ретінде 2027 жылғы президенттік сайлауда оңшыл ұстанымы бар Марин Ле Пен мен солшыл ұстанымы бар Жан-Люк Меланшон арасындағы мүмкін екінші турды атап көрсетеді. Тағы бір қауіп – Францияның мемлекеттік несие рейтингісінің әрі қарай төмендеуі: Scope қыркүйекте оны төмендетті, ал Moody's қазан айының соңында солай істеуі мүмкін.
Акциялар мен банктер. Францияның беделді CAC 40 индексі жыл басынан бері шамамен 3 пайызға төмендеді, ал пан-Еуропалық STOXX Europe 600 индексі дерлік 7 пайызға өсті. Францияның ең ірі банктері – Crédit Agricole мен Société Générale – акциялары шамамен 4 пайызға төмендеді. Негізінен ішкі нарықта жұмыс істейтін шағын француз банктері мен сақтандыру компаниялары шығарған облигациялар да нарықтан артта қалып отыр, – деді Allspring Global Investments компаниясының портфель менеджері Алекс Темпл.
CDS-тің құны. LSEG мәліметі бойынша, Франция мемлекеттік қарызы бойынша төлем жасамауға қарсы сақтандырудың бағасы соңғы он жылдағы ең жоғары деңгейге жетті. Франция қарызы бойынша бес жылдық кредит дефолт своптарының (CDS) сақтандыру құны жылына шамамен 52 базалық пунктті құрайды — бұл алты ай бұрынғы көрсеткіштен екі есе көп. Соңғы үш айда ол 25 базистік пунктке өсті, ал итальяндық CDS құны шамамен 13 базистік пунктке өсті, ал неміс CDS құны іс жүзінде өзгеріссіз қалды.
Еуро әлсіреді. Еуро қыркүйекті 2025 жылғы мамырдан бергі ең төменгі деңгейде аяқтады, тіпті еуроаймақтық облигациялардың кірістілігі өскеніне қарамастан. Бұл үйлесім әдетте инвесторлардың алаңдаушылығын білдіреді. Әлсіз еуро импортталатын тауарлар мен энергияның құнын қымбаттатып, бұл Францияның бюджеттік мәселелерін ушықтыруы мүмкін. Саудагерлер сәуірге дейін Еуропа Орталық Банкінің мөлшерлемесін кемінде үш рет көтеруін бағалап отыр, ал егер одан аз болса, еуроның құлдырауы жалғасуы мүмкін. Инвестициялық фирма Edward Jones-тің талдаушысы Брок Ваймер мұндай күтілімдерді біршама агрессивті деп санайды: оның ойынша, экономика әлсіреген кезде Еуропа Орталық Банкі пайыздық мөлшерлемелерді көтеруге тәуекелге бармайды.
