OpenAI-ға қарсы қозғалған сот ісінде жаңа мәліметтер пайда болды: OpenAI-пен одақтас болған Microsoft IBM секілді тағдырға ұшыраудан қорықты.

«Мен біз IBM пен OpenAI сияқты Microsoft-тың иелігіндегі компанияға айналып кеткенімізді қалаймаймын», – деп жазды Microsoft бас директоры Сатья Наделла 2022 жылы компанияның жоғары басшыларына, жасанды интеллект стартапы ақырында оның ең ірі инвесторының көлеңкесінде қалып қоюы мүмкін деп қорыққандықтан. Хат Элон Масктың екі серіктесіне қарсы қозғаған сот ісі барысында жария болды. ChatGPT әзірлеушісінің тең негізін қалаушыларының бірі ретінде Маск компанияны бастапқы коммерциялық емес миссиясынан тайды деп айыптап, қайта құрылымдауды кері қайтаруды талап етті.

Microsoft компаниясының бас директоры 2022 жылы, OpenAI-ға 10 миллиард доллар инвестиция салмас бұрын хат жіберген. Сотқа ұсынылған Наделланың ішкі хабарламалары мен оның куәлігі OpenAI-дың өсіп келе жатқан танымалдығы жағдайында Microsoft-тың стратегиялық жағдайына қатысты алаңдаушылықты көрсетеді, деп хабарлайды Financial Times.

CNBC атап өткендей, 1980-жылдары жоғары лауазымды басшы айтқан IBM компаниясы сол кезде көпшілікке белгісіз болған Microsoft-пен келісімге келіп, өзінің жеке компьютерлері үшін DOS операциялық жүйесін әзірлеуге қол қойды. IBM-нің қателігі – келісім Microsoft-қа әзірленіп жатқан бағдарламалық жасақтамаға интеллектуалдық меншік құқықтарын сақтап қалуға және бірнеше басқа дербес компьютер өндірушілерімен іскерлік қатынас орнатуға мүмкіндік беруі болды. Нәтижесінде бұл бағдарламалық жасақтама кеңінен таралды. Кейін Microsoft өзінің Windows операциялық жүйесіне лицензияларды құрылғы өндірушілеріне сата бастады да, ақпараттық технологиялар саласында өзіне маңызды рөл иеленді.

Сотта Наделладан сол хатта не айтқысы келгені сұралғанда, ол Microsoft-тың «өзін-өзі қамтамасыз ету» қасиетін жоғалтып алмау үшін ондай жағдайға жол бергісі келмегенін түсіндірді.

Электрондық хаттарда технологиялық алып компанияның басшысы сондай-ақ ChatGPT әзірлеушісіне инвестиция салу «бір жақты көше» екенін айтты: Microsoft екі суперкомпьютер — біреуін өзіне, екіншісін OpenAI-ге — сала алмайды және шектеулі есептеу ресурстарын өз ЖИ командаларынан басқа жаққа бағыттаудан туындайтын табыс жоғалтуын қабылдауға мәжбүр.

«Шын мәнінде, біз негізгі зияткерлік меншігімізді дамытудың едәуір бөлігін сырттан тапсырып, OpenAI-ға қатты тәуелді болдық», – деді Наделла сотқа. Ол Microsoft-тың серіктестік аясында әзірленген технологияларға қол жеткізуін сақтап қалуды, сонымен бірге өз сараптамасы мен мүмкіндіктерін дамытуды жалғастыруды қалайтынын түсіндірді.

Тағы бір хатта Наделла өз алаңдаушылықтарын егжей-тегжейлі баяндады: «Қазіргі уақытта біз Nvidia үстіндегі өте жұқа ғана қабатпыз, ал барлық зияткерлік меншік OpenAI-да... Егер біз өз тағдырымызды басқара алмай осындай ақша жұмсасақ, онда бұл мүлде қисынсыз».

Сол уақыттан бері Microsoft компаниясы OpenAI-пен бірнеше келісімге қол қойып, компаниялар арасындағы қатынасты қайта құруға тырысты және жасанды интеллект саласындағы тәуелсіздігін нығайтуға ұмтылды. FT мәліметі бойынша, Microsoft қазір OpenAI-дің шамамен 27%-ын иеленеді, бұл үлестің құны 200 миллиард доллардан сәл асады.

Сот процесі барысында жарияланған дәлелдерге сәйкес, 2016 жылы Microsoft OpenAI-ге бұлтты есептеу қызметіне айтарлықтай жеңілдікпен қол жеткізу мүмкіндігін берді. 2018 жылға қарай OpenAI-дің есептеу шығындары өсе бастағанда, «біз бұны маркетингтік шығын ретінде есептеуге енді ыңғайлы сезінбейтін болдық», – деді Наделла.

«Сонымен бір сәтте сіз: «Қайырымдылыққа жетті, енді бизнеске көшу уақыты келді» деп ойлай бастадыңыз ба?» – деді Масктың адвокаты Стивен Моло. Microsoft басшысы оң жауап берді.

Microsoft 2019 жылы 1 миллиард доллар, 2021 жылы 2 миллиард доллар және 2023 жылы тағы 10 миллиард доллар инвестиция салып, OpenAI-ды шағын зерттеу зертханасынан әлемдегі ең құнды коммерциялық компаниялардың біріне айналдыруға көмектесті. Наурыздағы қаржыландыру раундынан кейін OpenAI-дың бағалауы 852 миллиард долларға дейін өсті.

«[Инвестиция] Microsoft үшін өте-өте-өте жақсы шықты, иә?» – деді Моло Наделлаға. Microsoft бас директоры жауап берді: «Өйткені біз ғана сол тәуекелге бардық.»

Өз талап-арызында Маск Microsoft компаниясының OpenAI бастапқыда коммерциялық емес ұйым ретінде құрылған принциптерін бұзуға ықпал еткенін мәлімдейді. Оның айтуынша, компания пайда табу немесе Microsoft мүддесі үшін емес, қоғам мүддесі үшін жасанды интеллект әзірлеуі тиіс еді. Миллиардер сонымен қатар Microsoft компаниясының OpenAI-ге салған бастапқы инвестициясын – шамамен 38–44 миллион доллар – заңсыз пайдаланғанын айтады.

Масктың алдыңғы куәлігінен көрініп тұрғандай, Microsoft-тың 10 миллиард долларлық инвестициясы OpenAI-дың коммерциялық емес миссиясын бұзып жатқанын түсінуіне шешуші сәт болды. Оның айтуынша, ол осы инвестиция көлеміне алаңдап, дәл осы жайт тергеуді бастауға итермеледі.

Наделла дүйсенбі күні сотқа Microsoft-тың OpenAI-ға жасаған инвестицияларын компания ешқашан қайырымдылық немесе қайыр-садақа ретінде қарастырмағанын айтты. Оның айтуынша, серіктестік бастапқыдан бастап екі тарапқа да өзара тиімді коммерциялық келісім ретінде құрылған. Надэлла сондай-ақ Маск Microsoft-тың OpenAI-пен жасаған мәмілелеріне ешқашан қарсылық білдірмегенін айтты — 2019 жылғы бастапқы инвестициядан кейін де, 2020 жылы GPT-3 үшін берілген эксклюзивті лицензиядан кейін де, 2023 жылы 10 миллиард долларлық инвестициядан кейін де.

Microsoft-тың заңгері Рассел Коэн Маск оған қалай хабарласуға болатынын білетінін сұрағанда, Наделла: «Бізде бір-біріміздің телефон нөмірлері бар», – деп жауап берді, деп хабарлайды The Wall Street Journal.