Rio Tinto Glencore-ды сатып алу жөніндегі келіссөздерді қайта бастады. Инвесторлар неге алаңдаулы?

Rio Tinto мен Glencore ықтимал бірігу туралы келіссөздерді қайта жандандырды. Бұл мәміле біріктірілген нарықтық капитализациясы 200 миллиард доллардан асатын әлемдегі ең ірі тау-кен компаниясын құруы мүмкін. Нарық бұл жаңалыққа 2022 жылғы жаздан бері Rio Tinto акцияларының ең ірі сатылымымен жауап берді, себебі Glencore бизнесі үшін мүмкін болатын артық төлемге қатысты алаңдаушылықтар туындады.

Rio Tinto мен Glencore Rio Tinto компаниясының Glencore-дің бизнесінің «бір бөлігін немесе барлығын» акциялармен толық төлем жасап сатып алу жөніндегі алдын ала келіссөздер жүргізіп жатқанын мәлімдеді. Компаниялар мәмілеге қандай активтердің кіруі мүмкін екенін жарияламады. Сонымен қатар, Reuters агенттігінің хабарлауынша, олар сатып алу үстемеақы күтілетінін немесе кен саласының тарихындағы ең ірі мәміле аяқталған жағдайда біріктірілген компанияны кім басқаратынын айтпады. Британдық заңнамаға сәйкес, Rio Tinto-ға Glencore-ге ресми ұсыныс жасау немесе мәміледен бас тартатынын 5 ақпанға дейін жариялау міндеттелген.

Rio Tinto, әлемдегі ең ірі темір кені өндірушісі, нарықтық құны шамамен 142 миллиард долларды құрайды. Glencore, түсті металдарды өндірушілер арасында әлемдегі ең ірі компаниялардың бірі, 8 қаңтардағы сауда-саттық аяқталған кезде 65 миллиард долларға бағаланды. Гленкорды сатып алу Рио Тинтоға нарықтық капитализация бойынша қазіргі уақытта 161 миллиард долларға бағаланатын австралиялық тау-кен гиганты BHP-ден оза түсуге мүмкіндік береді, деп хабарлайды Reuters.

Glencore компаниясының АҚШ-тың ресми емес нарығында саудаланатын американдық депозитарлық қолхаттары (ADR) келіссөздер туралы хабарланғаннан кейін 8,8%-ға өсті. Австралияның қор биржасындағы Rio Tinto акциялары жалпы нарықтың өсуіне қарамастан бір сәтте 7%-ға дейін құлдырады. Компания 2022 жылғы шілдеден бері бағаның осындай өткір төмендеуін бастан кешірмеген. Сиднейдегі саудада BHP акциялары 0,8%-ға өсті.

Rio Tinto мен Glencore мыс нарығына стратегияларын қайта бағыттап жатыр, себебі жаһандық энергетикалық трансформация мен энергияны көп тұтынатын жасанды интеллект технологияларының таралуы аясында бұл металға сұраныстың өсетіні болжанып отыр. Мысқа деген қызығушылық аясында басып алу мәселесі Glencore компаниясының көмір активтерінің болашағына да қатысты сұрақтар тудырады — Rio Tinto бұл бизнестен 2018 жылы толық шығып, соңғы көмір операцияларын Glencore-ге сатқан, деп жазады Reuters.

«Австралиялық акционерлер [Rio Tinto] қолдауын алу үшін көмір активтерін сату қажет», – деді Rio Tinto-ға инвестиция салатын Wilson Asset Management компаниясының портфель менеджері Джон Айюб. Ол Rio Tinto-ны темір рудасы, мыс, алюминий және литийге негізделген «салыстырмалы түрде қарапайым оқиға» деп сипаттады. «Басқа [салаларды] қосу бұл оқиғаны әлсіретеді», – деп ерекше атап өтті қаржыгер.

Инвестициялық компания Allan Gray, сондай-ақ Rio Tinto акционері, артық төлеу қаупі туралы ескертті. «Барлығы бағаға байланысты, бірақ егер олар үлкен үстемеақы төлеуге мәжбүр болса, мәміле кейбір акционерлік құндылықты жоюы мүмкін», – деді Allan Gray талдаушысы Тим Хиллиер. «Rio-ның ішкі нарықтағы қарқынды дамып келе жатқан жобалардан құралған мықты портфелі бар. Олардың неге басқа жерлерде жұмыс істеу мүмкіндіктерін іздегісі келетіні түсініксіз», – деп қосты ол.

Rio Tinto мен Glencore арасындағы қазіргі келіссөздер бір жылдан сәл астам уақыт ішінде екінші рет өтіп жатыр: 2024 жылдың соңында Glencore Rio Tinto-ға мәміле бойынша ұсыныс жасаған болатын, бірақ ол сәтсіз аяқталды. Агенттік дереккөзіне сәйкес, компаниялар 2025 жылдың соңында келіссөздерді қайта жандандырды. Сол уақытта жағдай өзгерген еді: Glencore-дың алғашқы ұсынысын қабылдамаған Якоб Стаушхольм Rio Tinto-ның басқару тізгінін ірі келісімдерге ашық Симона Троттерге тапсырған болатын.