Семіздікке қарсы дәрілер нарығындағы ойын ережелері өзгеруде. Инвесторлар білуі тиіс нәрселер

«Дұшпанымның дұшпаны – менің досым», – дейді Freedom Broker компаниясының аға акциялар талдаушысы Илья Зубков, биыл Даниялық фармацевтикалық алып Novo Nordisk пен телемедицина платформасы мен онлайн-аптека операторы Hims & Hers Health арасындағы даму үстіндегі жағдайды сипаттап. Бәсекелестер – Novo Nordisk пен оның америкалық қарсыласы Eli Lilly, олар бірнеше жылдан бері семіздікке қарсы дәрілер нарығында көшбасшылық үшін күресіп келеді. Олардың бәсекелестігі фармацевтикалық сектордан тыс компанияларға да әсер етті, және Hims & Hers Health солардың бірі. Салмақ тастауға арналған дәрілер нарығы өзгере бастады, және ұзақ мерзімде ол одан да айтарлықтай өзгереді. Инвесторлар қандай шағын компанияларға назар аударуы керек?

Семіздікке қарсы алғашқы ем – GLP-1 аналогына негізделген Wegovy инъекциялары – 2021 жылы дат компаниясы тарапынан нарыққа шығарылды. Тек үш жылда — 2021 жылдан 2023 жылға дейін — оның таза сатылымы шамамен 23 есе өсіп, 31,3 миллиард дат кронасына (шамамен 4,6 миллиард АҚШ доллары) жетті, Novo Nordisk Еуропаның ең құнды компаниясына айналып, оның нарықтық капитализациясы Данияның бүкіл экономикасынан асып түсті.

2023 жылдың қараша айына қарай Eli Lilly өз салмақ тастайтын дәрісі Zembound-ты тіркеп қойған еді. Ал келесі жылдың наурызына қарай ол сату көлемі бойынша Wegovy-ден озып кетті – бұл дат компаниясының дәрісімен салыстырғанда салмақ тастаудағы жоғары тиімділігінің арқасында.

Noble Capital Markets жазғандай, Wegovy мен Zepbound шыққаннан бері салмақ тастауға деген көзқарасымызды түбегейлі өзгертті. Tesla мен SpaceX компанияларының бас директоры Илон Маск пен әйгілі тележүргізуші Опра Уинфри оларды қолданғанын мойындады. Аналитиктердің болжамынша, 2030 жылға қарай семіздікке қарсы дәрілердің жаһандық нарығы 150–200 миллиард долларға жетеді, – деп жалғастырады Нобл. Алайда бұрын-соңды болмаған сұраныс жеткізу мен сақтандыруды қамтудағы шектеулерге, сондай-ақ жоғары бағаларға тез тап болды.

Noble шолуына сәйкес, бұл олқылық GLP-1 дәрілерінің қоспаланған нұсқаларын өндіруге мүмкіндік туғызды. Бұл – бастапқы дәрілердің аналогтары, олар фармацевтикалық дәріханаларда жеке рецепт бойынша дайындалады. АҚШ заңнамасы мұны, мысалы, елде тіркелген дәрілер тапшылығы болған жағдайда рұқсат етеді. Wegovy осы тізімге 2022 жылы қосылды.

Hims & Hers және басқа да компаниялар осы мүмкіндікті пайдаланып, өз нұсқаларын ұсынуды бастады.

2025 жылдың ақпан айында Wegovy жетіспейтін дәрілер тізімінен алынды. Техникалық тұрғыдан алғанда, сол сәттен бастап дәріханалар мен басқа да компаниялар, соның ішінде Hims & Hers, генерик нұсқаларын өндіруді тоқтатуға міндетті болды. Алайда бұл орындалған жоқ. Әртүрлі бағалауларға сәйкес, 2025 жылдың ортасынан аяғына қарай елдегі GLP-1 нарығындағы генериктердің үлесі шамамен 25–35%-ды құрайды, – дейді Freedom Capital Markets компаниясының аға талдаушысы Кит Хинтон. Novo Nordisk мәліметі бойынша, 1,5 миллионға дейін америкалықтар генериктік GLP-1 препараттарын қабылдап жүр, – деп атап өтті Нобл. Соңғы уақытқа дейін Novo Nordisk пен Eli Lilly өз өндірушілеріне қарсы соттарда күресіп келді.

Биыл екі фармацевтикалық алып компания арасындағы бәсеке жаңа деңгейге көтерілді. 2025 жылдың желтоқсан айының соңында АҚШ Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) Wegovy таблеткаларын мақұлдады, ал Даниялық компания оларды жыл басында нарыққа шығарды.

Бұл семіздікке қарсы дәрілер нарығындағы өзгерістің бастамасы болды, мұнда қолдану жеңілдігі енді салмақ тастау тиімділігімен қатар тағы бір негізгі факторға айналды, дейді Зубков.

Hims & Hers осы стратегияны қайталады. Ақпан айының басында ол Wegovy таблеткасының жарты бағамен сатылатын генерик нұсқасын шығаратынын жариялады(осы хабарландыру орналастырылған бет қазір компанияның веб-сайтында қолжетімсіз), алайда үш күннен кейін өнімді сатуды тоқтататынын хабарлады. Себебі FDA-ның GLP-1 генериктеріне қарсы қатаң шара қолданатынын мәлімдеген мәлімдемесі болды. Сонымен бірге Novo Nordisk Hims & Hers-ке қарсы сот ісі қозғағанын хабарлады. Бір күннің ішінде телемедицина платформасының акцияларының бағасы 20%-дан астамға құлдырады.

Бір айдан кейін, 9 наурызда жағдай күрт өзгерді: онлайн қызмет Даниялық компаниямен бітімге келіп, платформасына Wegovy мен Ozempic қант диабетін емдеу препараттарын қайта әкелетінін жариялады. Олардың генериктік баламалары компанияның ассортиментінде қала береді, бірақ енді оларды жарнамаламайды және науқастарды түпнұсқа дәрілерге ауысуға ынталандырады.

Зубковтың айтуынша, осы серіктестіктен ең көп пайда көрген – Hims & Hers, себебі ол негізгі реттеушілік тәуекелін айтарлықтай азайтты. Ай бұрын инвесторлар арзан GLP-1 генериктерін сатуға толық тыйым салу мүмкіндігін бағасына енгізе бастады, нәтижесінде компанияның акциялары желтоқсандағы ең жоғары көрсеткіштен шамамен 75%-ға төмендеді, – дейді Зубков. Бұл әсіресе ауыр тиді, себебі семіздікке қарсы дәрілерді сату соңғы жылдары телемедицина платформасының өсуінің негізгі қозғаушы күші болған.

Leerink талдаушысы Майкл Черни Reuters агенттігіне сілтеме жасап, Hims-тің Novo-мен серіктестігін қайта жандандыру жаңалықты «күтпеген және сөзсіз Hims акциялары үшін оң» деп сипаттады. Оның айтуынша, бұл мәміле Novo Nordisk компаниясының тарату желісін кеңейтіп жатқанын көрсетеді, ал Hims & Hers платформасының кең тұтынушылық қамтуы заңдық кедергілер жойылғаннан кейін оны тартымды сату арнасына айналдырады.

Осы келісім туралы жаңалық онлайн платформаның акция бағасының 40%-ға өсуіне әкелді. Инвестициялық банктер BofA Securities пен Barclays компанияның акциялары бойынша мақсатты бағаларын көтерді, ал Needham рейтингін «сатып алу» деңгейіне көтерді. Қысқа мерзімде күрт төмендеуден кейін инвесторлар акциялардың жоғары құбылмалылығын күтуі тиіс, – дейді Зубков.

Осы жағдайға орай ол инвесторларға Hims & Hers компаниясының бәсекелесі – телемедицина платформасы LifeMD акцияларына да назар аударуды ұсынады. 2025 жылдың ортасында ол Novo Nordisk компаниясымен серіктестік орнатып, қаңтар айында бұл серіктестікті Wegovy таблеткаларын сатуды бастау арқылы кеңейтті. Зубковтың ойынша, бұл белсенді науқастар санының өсуіне оң әсер етеді.

Novo Nordisk пен Hims & Hers оқиғасы компаниялардың нарықтағы өз позицияларын стратегиялық қадамдар мен компромистер арқылы белсенді түрде қорғауға және нығайтуға дайын екенін көрсетеді, дейді Зубков.

Novo Nordisk семіздікке қарсы емдеу препараттары нарығында бәсекелестік қысымға ұшырауда, себебі Eli Lilly өзінің бәсекелес дәрісі Zepbound арқылы науқастарды тартып жатыр. Даниялық өндіруші осы сегменттегі өз орнын сақтап қалу үшін барған сайын белсенді қадамдар жасай бастады, дейді Зубков.

Novo Nordisk қазіргі уақытта Wegovy таблеткасымен бір қадам алда тұр, бірақ Eli Lilly де дәл осындай формадағы семіздікке қарсы дәрі дамытумен айналысуда. Freedom Broker сарапшысының айтуынша, мұндай дәрілер инъекциялық түрлерге қарағанда тиімділігі төмен болса да, қолдануға ыңғайлы. Ол жақын болашақта дәл осы факторлар үйлесімі — қолданудың ыңғайлылығы мен қабылдауға болатын тиімділік — нарықты алға жылжытатынына сенеді.

Осы онжылдықтың соңына қарай Novo Nordisk пен Eli Lilly нарықта алғашқы ірі бәсекелестерімен бетпе-бет келуі мүмкін. Бұл салада зерттеулерді Pfizer мен Amgen сияқты фармацевтикалық алыптардан бастап Viking Therapeutics пен Structure Therapeutics сияқты шағын компанияларға дейінгі бірқатар фирмалар жүргізуде.

Әрқайсының өз артықшылықтары бар, дейді Зубков. Мысалы, Viking клиникалық сынағы науқастардың салмағын өте тез азайтатынын көрсетті, ал Structure жобасының аралық деректері жанама әсерлерінің жеңілірек болатынын көрсетеді. Қазіргі уақытта олар дамудың ерте кезеңінде болғандықтан, кейінгі кезеңдегі сынақтардың нәтижелері шамамен 2027 жылы күтіледі, деп жазады Freedom Broker сарапшысы.

Осы жағдайға байланысты әлемдік семіздікпен күрес нарығының болжамдары шамамен 30%-ға төмендеп, 2030 жылға қарай 100 миллиард долларға дейін қысқарды, ал талдаушылар бұрынғы 150 миллиард долларлық көрсеткішке 2035 жылы жетеді деп күтуде, деп жазады Нобл. «150 миллиард долларлық бұл пирог жоғалып кетті, егер сіз көлемдерге өте оптимистік болмасаңыз», – деп Noble Jefferies сарапшысы Майкл Лёхтеннің сөзін келтіреді.

Noble инвесторлар үшін GLP-1 нарығының өсуі әлі де едәуір жоғары болатын жаңа кезеңге еніп жатқанын, алайда табыстылық пен жоба мерзімдері бір жыл бұрынғыдай анық емес екенін атап көрсетеді.

Семіздікке қарсы дәрілерге сұраныстың жарылысы – шындық. Алайда Novo Nordisk, Hims & Hers пен реттеушілер арасындағы күрес көрсеткендей, алға жылжу тек ғылым мен сұранысқа ғана емес, сонымен бірге соттар мен саясаткерлерге де байланысты болмақ, – деп түйіндейді Нобл.