«Серіктестер, бәсекелестер емес»: Си Цзиньпин Трампты Тайвань мәселесінде «қақтығыстар» қаупі туралы ескертті

АҚШ Президенті Дональд Трамп пен Қытай Президенті Си Цзиньпин Пекинде экономикалық ынтымақтастыққа қатысты айқын достық мәлімдемелермен келіссөздерін бастады. Алайда сыртқы оптимизмнің ар жағында Тайвань мәселесіне қатысты Пекиннің қатаң ескертулері жатты, бұл Қытай қор нарығының құлдырауына әкелді.

The Wall Street Journal хабарлауынша, Бейжіңдегі Халық сарайының Үлкен залында әлемдегі ең ірі екі экономика көшбасшыларының кездесуі екі күндік саммит үшін оң көңіл-күй қалыптастыруға бағытталған сәлемдесу алмасуымен басталды. Си Цзиньпин әлемдегі ең ірі экономикалар «бәсекелес емес, серіктес» бола алады деген үмітін білдірді. Оған жауап ретінде Дональд Трамп кездесуді «тарихтағы ең ірі саммит» деп атап, екі ел арасындағы қатынастар бұрын-соңды болмағандай жақсаратынына уәде берді.

Ыстық қарсы алуға қарамастан, Тайвань екі сағаттық келіссөздердің басты тақырыбына айналды, ал Бейжіңнің үні ерекше өткір болды, деп хабарлайды Bloomberg. Қытай мемлекеттік БАҚ алдын ала әрекет етіп, кездесу аяқталмай жатып-ақ Сидің Тайвань туралы мәлімдемелерін жариялады — бұл Бейжіңнің ақпараттық күн тәртібін өзі қалыптастыруға тырысып жатқанының айқын белгісі, деп атап өтті агенттік.

Осы есептерге сәйкес, Си Цзиньпин Трампқа Тайвань АҚШ–Қытай қатынастарындағы «ең маңызды» мәселе екенін және оны дұрыс шешпеу қақтығыстарға әкеліп, өте қауіпті жағдай тудыруы мүмкін екенін ашық ескертті, деп хабарлайды Reuters. Блумберг хабарлауынша, Тайбэй Қытай Халық Республикасының әскери қаупі аймақтағы «тұрақсыздықтың жалғыз көзі» екенін мәлімдеді.

Бейжің Вашингтонның ресми риторикасын өзгертуді талап етіп отыр: The Wall Street Journal -дың хабарлауынша, Си Цзиньпин Трамптан АҚШ-тың аралдың тәуелсіздігіне «қарсы» екенін, «қолдамайтынын» емес, айтуын қалайды.

Жергілікті инвесторлар Бейжіңнен келген жаңалықтарға сақтықпен қарады. Тайвань туралы күтпеген күшті мәлімдемелерден кейін материктік Қытайдың CSI 300 blue-chip индексі 1,7%-ға төмендеп жабылды. АҚШ технологиялық секторы керісінше оң серпін алды: Bloomberg мәліметі бойынша, АҚШ Alibaba мен Tencent сынды он қытай компаниясына озық Nvidia H200 чиптерін сатып алуға рұқсат беретіні туралы хабарламадан кейін Nasdaq индексінің фьючерстері сәл өсті. Гонконг қор биржасында бұл жаңалық қытайлық жасанды интеллект стартапы MiniMax акцияларының бағасын 4%-дан астамға өсірді. Сонымен бірге, агенттіктің хабарлауынша, оның бәсекелесі Zhipu акциялары өткен күні күрт өскеннен кейін терең теріс аймаққа түсті.

АҚШ Президенті Бейжіңге Tesla компаниясының бас директоры Илон Маск, Nvidia компаниясының негізін қалаушы Дженсен Хуанг және Apple компаниясының бас директоры Тим Кук сынды ірі технологиялық компаниялардың басшыларынан құралған әсерлі делегациямен бірге келді. Өз әлеуметтік желісі Truth Social-да Трамп қытай көшбасшысына «өте алғашқы өтінішім» – Қытайды «ашып беру» болатынын түсіндіріп, «осы дарынды адамдар өз сиқырын жасап, Қытай Халық Республикасын одан әрі биік деңгейге көтеруге көмектесе алады!» деді.

Си Цзиньпин өз кезегінде америкалық бизнес өкілдерімен кездесу кезінде іскерлік байланыстарды кеңейтуге деген ниетін растады. «Қытай АҚШ-тың Қытаймен өзара тиімді ынтымақтастықты нығайтуын құптайды және біз американдық компаниялар үшін Қытай нарығында одан да кең мүмкіндіктер ашылатынына сенеміз», – деді Қытай Халық Республикасының Президенті (Bloomberg-ке сілтеме жасап, Қытай Орталық теледидары (CCTV) хабарлады).

Ресми келіссөздер аяқталғаннан және Бейжіңдегі Аспан ғибадатханасын аралағаннан кейін АҚШ Президенті қонақүйіне оралды, онда ол бүгін кешке дейін қалады. Бүгін саммит күн тәртібіндегі келесі іс-шара – ресми тұлғалар мен бизнес өкілдері қатысатын гала-кешкі ас. WSJ хабарлауынша, жұма күні саммит бағдарламасы әлдеқайда шағын форматта өтеді: шай рәсімі мен жұмыс түскі асы жоспарланған, одан кейін АҚШ делегациясы Вашингтонға қайтып кетеді.