SpaceX пен планеталық шеру, OpenAI бәсекелестіктен қорқады: 1 ақпанға арналған негізгі IPO жаңалықтары

Илон Маск тарихтағы ең ірі IPO-ны туған күні мен планеталардың тураласуымен сәйкестендіргісі келеді. ChatGPT әзірлеушісі инвесторлардың қаражаты бәсекелеске кетпесін деп алаңдап, биржаға шығуға дайындықты жеделдетті. Еуропалық IPO нарығы биылғы жылдың ең жақсы бастамасын көрсетті. Осы аптадағы IPO нарығындағы негізгі оқиғалар біздің таңдаумызда.

— Илон Маск SpaceX компаниясының IPO-сын 2026 жылғы маусым айының ортасында, планеталардың тураласуы мен өзінің туған күніне сәйкес өт кізгісі келеді. Financial Times дереккөздеріне сәйкес, компания Юпитер, Венера және Меркурийдің сирек кездесетін қосылуы кезінде жарияға шығуы мүмкін. Уақытты таңдаудағы қосымша фактор – кәсіпкердің 28 маусымдағы 55 жасқа толуы. SpaceX шамамен 1,5 триллион доллар бағалаумен 50 миллиард долларға дейін қаражат тартуды көздейді. Бұл ұсыныс тарихтағы ең ірі болып, 2019 жылы 29 миллиард доллар жинаған мұнай гиганты Saudi Aramco рекордын жаңартады. Reuters дереккөздерінің айтуынша, Маск IPO-дан бұрын өзінің xAI стартапын SpaceX-пен біріктіруді де қарастырып жатыр.

— OpenAI IPO-ға дайындықты жеделдетіп, оны 2026 жылдың төртінші тоқсанында өткізуі мүмкін, деп хабарлады The Wall Street Journal дереккөздері. Олардың айтуынша, OpenAI басшылығы қарсылас стартап Anthropic компаниясының одан бұрын жарияға шығуынан қорқады. Бағдарламашыларға арналған Claude чат-ботына негізделген құралының табыстылығы арқасында кірісі өсіп келе жатқан Anthropic осы жылдың соңына дейін биржаға шығу мүмкіндігі туралы серіктестеріне қазірдің өзінде хабарлады. WSJ жазуынша, бірінші болып жария шығу OpenAI-ға нарықтан ең жақсы шарттарды пайдаланып, жасанды интеллектке инвестиция салуға мүмкіндік күтіп отырған инвесторлардың басым көпшілігінің капиталын өз пайдасына жаратады.

— Акциялар мен криптовалюталармен сауда жасауға арналған онлайн платформа Robinhood Markets SpaceX-тің IPO-сында маңызды рөл атқаруы мүмкін. Bloomberg дереккөздеріне сәйкес, платформа Wall Street банктерімен SpaceX акцияларының ірі блогын сатып алу құқығы үшін бәсекелесіп жатыр, оны бөлшек инвесторларына тікелей сату үшін. Дәстүрлі түрде бөлшек инвесторлар IPO-да екінші дәрежелі рөл атқарған, себебі негізгі параметрлер мен бағалар ашық сауда басталар алдында институционалдық сатып алушылар тарапынан анықталған. Robinhood, Airbnb және Uber сияқты технологиялық компаниялар пайдаланушыларға акцияларды брондау тәжірибесін енгізу арқылы бұл жағдайды өзгертуді бастады. Агенттік атап өткендей, бұл тәсіл жеке клиенттерге ірі қорлармен тең дәрежеде бастапқы ұсыныс кезеңінде бағалы қағаздарға тікелей қол жеткізу мүмкіндігін беріп, қалыптасқан модельді түбегейлі өзгертіп жатыр.

— Деректер орталықтарына арналған электр жабдықтарын өндіретін америкалық Forgent Power Solutions компаниясы Нью-Йорк қор биржасындағы бастапқы жария ұсынысы арқылы 1,6 миллиард долларға дейін қаражат тартуды жоспарлап отыр. SEC-ке берілген құжатқа сәйкес, компания 56 миллион акцияны 25–29 доллар аралығындағы бағамен сатуды жоспарлап отыр, бұл ең жоғары нарықтық капитализацияны 8,8 миллиард долларға жеткізеді. Bloomberg хабарлауынша, компанияны жария етіп шығару туралы шешім жасанды интеллект технологияларының бумынан пайда көретін компаниялардың акцияларына инвесторлардың жоғары сұранысы жағдайында қабылданды. Forgent Power Solutions ұсыныс бағасын 4 ақпанда белгілеуді жоспарлап отыр.

— Инвестициялық алып Blackstone басқарып отырған мобильді қосымшаларда жарнама орналастыру платформасы Liftoff Mobile Nasdaq-тағы бастапқы жария ұсыныс (IPO) кезінде 762 миллион долларға дейін қаражат тартуды жоспарлап отыр. Листингтік проспектіге сәйкес, компания 25,4 миллион акцияны 26–30 доллар аралығындағы бағамен ұсынады, бұл капиталдандыруды 5,2 миллиард долларға дейін жеткізуді білдіреді. Liftoff технологиясы Cortex деп аталатын меншікті жасанды интеллект моделіне негізделген. 2025 жылдың төртінші тоқсанында қызметтің аудиториясы бүкіл әлем бойынша күн сайынғы белсенді пайдаланушылар саны 1,4 миллиардқа жетті.

— Бразилиялық сандық банк PicPay, Батиста миллиардерлер отбасы бақылауындағы, АҚШ қор биржасында акцияларын тізімге енгізген соңғы төрт жылдан астам уақыттағы алғашқы бразилиялық компания болды. Компания Nasdaq-тағы бастапқы жария ұсыныс (IPO) арқылы 434 миллион доллар жинады, акцияларды белгіленген диапазонның жоғарғы шегінде — әрқайсысы 19 доллардан сатты. Акция бағасы алғашқы саудада өзгеріссіз қалды. Бұл листинг Уэсли мен Жоэсли Батиста үшін жеңіс болды, олар PicPay-дегі дауыс беру құқығының 90%-дан астамын сақтап қалды. Бауырлар он жыл бұрын Бразилиядағы жемқорлық жанжалынан айығып шықты, ал қазір олардың империясы кем дегенде 20 елде ет өңдеу, энергетика, тау-кен, финтех, медиа, косметика және басқа да салаларды қамтиды.

— Кішігірім спутниктер мен ғарыш кемелерін өндіретін американдық York Space Systems компаниясы Нью-Йорк қор биржасында 629 миллион долларлық акцияларын тізімге қосты. Тізімге қою мақсаттағы ауқымның жоғарғы шегінде — акцияға 34 доллардан жүзеге асырылды. Дебюттік сауда сессиясының соңында York Space Systems акцияларының бағасы 1,2%-ға төмендеді. Компанияның ең ірі тапсырыс берушісі – Пентагон. Оның клиенттері қатарына АҚШ Әуе күштері мен Ғарыш жүйелерін дамыту агенттігі кіреді. 2012 жылдан бері York Space 74 миссияны орындап, оның ғарыш кемелері орбитада 4 миллионнан астам сағат жұмыс істеді.

— Австриялық Asta Energy Solutions компаниясының акциялары Франкфурт қор биржасындағы дебюттік сауда кезінде 46%-ға өсті. Ашылу сәтінде акциялардың бағасы 43 еуроға дейін көтерілді, ал IPO бағасы 29,5 еуроны құраған. Энергетикалық жабдықтарға арналған мыс компоненттерін өндіруші компания қор биржасында 165 миллион еуро тартты. Орналастыруға нарықтық қызығушылық компанияның өнімдері жаңартылатын энергия көздеріне көшуге үлес қосады деген мәлімдемелерінен туындады. Bloomberg мәліметі бойынша, акцияларға сұраныс ұсыныстан 15 еседен астам артық болды. Қызығушылықтың жоғары деңгейіне байланысты инвесторлардың көпшілігінің өтініштері орындалмады.

— Қытайлық жеңіл тағамдар желісі Busy Ming компаниясының Гонконгтағы бастапқы жария ұсынысынан кейін акциялары алғашқы сауда күнінде 88%-ға қымбаттады. Компания ұсыныстан 3,67 млрд Гонконг доллары (470 млн АҚШ доллары) тартты. Институционалдық инвесторлар арасындағы сұраныс ұсынылған орналастыру көлемінен 1 900 есе асып түсті. Bloomberg мәліметі бойынша, Гонконг нарығы 2026 жылды рекордтық көрсеткішпен бастады: қаңтар айындағы IPO арқылы тартылған қаражат осы айдағы ең жоғары көрсеткіш болуы мүмкін. Активтіліктің негізгі қозғаушы күші – жасанды интеллектке қатысты компаниялармен жасалған мәмілелер. Тұтынушылар секторында шошқа етін өндіруші Muyuan Foods және энергетикалық сусын өндіруші Eastroc Beverage компаниялары да биржаға шығуға дайындалып жатыр.

Латвия ұлттық әуе компаниясы Air Baltic стратегиялық инвесторларға бизнестегі үлесін сату бойынша кеңесшілер іздестіріп жатқанын Bloomberg хабарлады. Әуе компаниясы 2026 жылға дейін шегерілген бастапқы жария ұсынысқа (IPO) балама нұсқаларды іздеуге мәжбүр. Air Baltic өкілі ел үкіметі компанияға қор биржасынан тыс жеке капитал тарту нұсқаларын қарастыруды тапсырғанын айтты. Қазіргі уақытта мемлекет бақылау пакетіне ие, ал неміс әуе компаниясы Lufthansa акциялардың тағы 10%-ын ұстайды. Компанияның дамуы техникалық мәселелер мен жоғары облигациялық қарызға байланысты тежеліп отыр. Украинадағы қақтығыс салдарынан бірнеше бағыттың жабылуы да теріс әсер етті. Осы жағдайға байланысты Fitch 2025 жылғы желтоқсанда Air Baltic компаниясының несие рейтингін төлем қабілетінен айырылу алдындағы деңгейге дейін төмендетті.

— Оңтүстік Кореялық холдингтік компания LS Corp өзінің еншілес компаниясы, электр көліктерінің компоненттерін өндіретін Essex Solutions компаниясының бастапқы жария ұсынысын (IPO) тоқтатты. Компания 2025 жылдың қараша айында тізімге енгізу үшін алдын ала өтініш беріп, Сеул қор биржасында шамамен 500 миллиард вон (346 миллион АҚШ доллары) тартуды жоспарлаған еді. LS Corp акционерлері мен инвесторларымен өткізілген консультациялардан кейін алдағы мәмілеге қатысты алаңдаушылық білдіргендіктен листингтен бас тарту туралы шешім қабылданды. Осыдан кейін холдинг компаниясының акциялары 5%-ға өсті.

Financial Times мәліметі бойынша, Еуропаның IPO нарығы биыл жыл басын тарихтағы ең сәтті бастады. Басылымның есептеуі бойынша, қаңтардағы бес листинг 2025 жылы өңірде тартылған жалпы қаржының шамамен төрттен бірін тартты. Deutsche Bank қазіргі нарық жағдайын соңғы онжылдықтағы ең қолайлы деп атайды. Өткен жылы листингтер көлемі 16,1 млрд еуроны құрады, бірақ қазір банкирлер өнеркәсіптік және технологиялық салаларда, сондай-ақ логистикада белсенділіктің артуын болжап отыр: өткен жылғы Еуропа қор нарықтарындағы өсім компаниялардың бағалауын көтеріп, IPO-ларды тартымды етті.