Таңғы жаңалықтар: ЕО-мен баж салығы кейінге қалды, АҚШ-та мұнайдың жаңа бумы

АҚШ президенті Дональд Трамп Еурокомиссия төрайымы Урсула фон дер Ляйенмен телефон арқылы сөйлескеннен кейін Еуроодақтан келетін тауарларға 50%-дық баж салығын енгізуді 9 шілдеге дейін кейінге қалдырды. АҚШ-тан тыс жерде өндірілген iPhone-дарға импорттық салық саламын деген Трамптың қауіптері Apple-дің Қытайдағы жеткізушілерінің акцияларын құлдыратты. Осы уақытта Goldman Sachs юаньның нығаюына бәс тігіп отыр, бұл АҚШ нарығынан капитал кетіп жатқанда Қытай акцияларын қолдауы мүмкін. Сонымен қатар, америкалық мұнай өндірушілер мұнай бағасының төмендеуі мен сауда соғысы салдарынан қысым күшейгендіктен бұрғылау көлемін азайтуда. Осы және басқа тақырыптар — 26 мамыр таңына арналған негізгі жаңалықтар шолуында.

Трамп ЕО-дан келетін тауарларға 50% баж салығын енгізуді кейінге қалдырды

АҚШ президенті Дональд Трамп жексенбі, 25 мамыр күні CNBC хабарлауынша Еуроодақтан келетін тауарларға 50%-дық баж салығын енгізуді 9 шілдеге дейін кейінге қалдыруға келіскенін айтты.

«Бүгін мен Еуропалық комиссия төрайымы Урсула фон дер Ляйеннен ЕО мен АҚШ арасындағы саудаға қатысты 50%-дық баж салығын 1 маусымға дейін кейінге шегеру туралы өтінішпен қоңырау алдым», — деп жазды Трамп Truth Social әлеуметтік желісінде.

«Мен бұл мерзімді 2025 жылғы 9 шілдеге дейін ұзартуға келістім. Мұны жасау мен үшін үлкен мәртебе болды», — деп қосты ол.

Өз кезегінде фон дер Ляйен Трамппен «жақсы әңгіме» болғанын атап өтті және 9 шілдеге дейінгі «мардымды келісімге қол жеткізу» үшін уақыт қажет екенін айтты.

«ЕО мен АҚШ — әлемдегі ең маңызды әрі тығыз сауда серіктестер», — деп жазды ол X әлеуметтік желісіндегі парақшасында. «Еуропа жедел әрі нақты келіссөздерге дайын», — деп қосты фон дер Ляйен.

Трамп 23 мамырда ЕО-дан келетін тауарларға 1 маусымнан бастап «тікелей 50%-дық баж салығын» енгізуді ұсынған еді. Ол Еуроодақты «келіссөз жүргізуге өте қиын» және «талқылаулар еш нәтижеге әкелмейді» деп сипаттаған болатын.

Трамптың iPhone-дарға баж салығы туралы мәлімдемесінен кейін Apple-дің қытайлық жеткізушілерінің акциялары құлдырады

Reuters хабарлауынша дүйсенбі күні Дональд Трамп АҚШ-қа импортталатын iPhone-дарға баж салығын саламын деп мәлімдеген соң Apple компаниясының Қытайдағы жеткізушілерінің акциялары төмендеді.

iPhone құрастырып, AirPods өндіретін Luxshare акциялары сессия барысында шамамен 3%-ға төмендеді. Ұялы құрылғыларға экран жасайтын Lens Tech 4,4%-ға арзандаса, AirPods өндірушісі Goertek акциялары 3%-ға түсті.

Жұма күні Трамп АҚШ-та сатылатын, бірақ елде өндірілмейтін барлық iPhone-дарға 25% салық салу мүмкін екенін мәлімдеді. Бұл Apple-ді өндірісті АҚШ-қа көшіруге және жаңа жұмыс орындарын ашуға итермелеу үшін жасалмақ. Бұл мәлімдеме және 1 маусымнан бастап ЕО-дан келетін тауарларға 50% баж салығын енгізу туралы тағы бір қауіп инвесторлар арасында сауда соғысының жаңа кезеңі басталуы мүмкін деген алаңдаушылықты күшейтті.

Бұған дейін Ақ үй сәуір айында жарияланған қатаң баж салығының көп бөлігін тоқтатқан болатын, себебі бұл шешімнен кейін АҚШ активтері, оның ішінде мемлекеттік облигациялар мен доллар жаппай сатылған еді. Нәтижесінде импорттық тауарлардың көпшілігіне 10%-дық базалық салық сақталып, Қытай тауарларына салық 145%-дан 30%-ға дейін төмендетілді.

Apple АҚШ-та сатылатын iPhone-дардың басым бөлігін 2026 жылдың соңына дейін Үндістанға көшіруді жоспарлап отыр, бұл Қытайдан келетін өнімдерге жаңа баж салығын болдырмау үшін жасалуда. Дегенмен өндірісті АҚШ-қа көшіру ықтималдығы төмен. АҚШ-тың сауда министрі Говард Латник сәуірде iPhone өндірісі «миллиондаған адам микробұрандаларды бұрап бекітетін» процесс болғандықтан автоматтандырылып, мамандарға жұмыс орындары ашылады деп мәлімдеген еді. Алайда кейін ол Apple басшысы Тим Куктың сөзін келтіріп, бұл үшін қажет технологиялар әлі дайын емес екенін айтты.

Goldman Sachs: юань нығая түссе, Қытай акциялары өседі

Goldman Sachs стратегтерінің пікірінше юаньның нығаюы Қытай акциялары үшін жағымды әсер етеді, деп хабарлайды Bloomberg. Сарапшылардың есебінше юань долларға қатысты 1%-ға нығайса, Қытай акциялары 3%-ға қымбаттайды. Бұл корпоративтік табыстың артуы мен шетелдік капиталдың ағылуымен түсіндіріледі.

Мамыр айының басында банк юань бойынша 12 айлық болжамын 7,35-тен 7 юаньға дейін жақсартқан. «Әдетте, валюта нығайған кезде Қытай акциялары жақсы нәтиже көрсетеді», — деп жазды Кингер Лау бастаған сарапшылар. Әсіресе тұтыну тауарлары, жылжымайтын мүлік және брокерлік қызметтер салалары ұтады.

MSCI China индексі Трамптың 2 сәуірдегі баж салығы аясында төмендегеннен кейінгі шығындарын қайтарып алды. Бұған АҚШ пен Қытай арасындағы үш айлық сауда бітімі көмектесті. Жалпы алғанда Трамптың салық және баж бастамаларынан қауіптенген инвесторлар АҚШ нарығынан шығып, Қытай активтеріне бет бұра бастады. Bloomberg жазуынша бұл «Америкадан шық» деген көңіл күйді күшейтуде.

Қытайдың Орталық банкі юаньды тұрақтандыруға және экономиканы пайыздық мөлшерлемелерді төмендету арқылы қолдауға тырысуда. Осыған байланысты дүйсенбі күні юаньның ресми бағамы қаңтардан бері ең жоғары деңгейге – 1 доллар үшін 7,1833 юаньға дейін нығайды. Ал нарықтағы бағам 7,1674 деңгейіне жетті – бұл қарашадан бергі ең жоғары көрсеткіш.

MSCI China мен Hang Seng China Enterprises индекстері дүйсенбі күні алты апталық өсімнен кейін 1%-дан астамға төмендеді. Goldman сәуір және мамыр айларында бірнеше рет Қытай акциялары бойынша болжамдарын қайта қарап, оларды сауда келіссөздеріндегі өзгерістерге сәйкес жаңартып отырды.

АҚШ-та тақтатас дәуірі аяқталып келеді

Financial Times жазуы бойынша АҚШ-та мұнай компаниялары шығындарын қысқартып, бұрғылау қондырғыларын тоқтатып жатыр. Бұған Дональд Трамп енгізген баж салықтарының шығынды арттыруы және мұнай бағасының төмендеуі себеп. Сала басшылары соңғы онжылдықтағы тақтатас мұнайы (сланцевая нефть) бумының аяқталып жатқанын айтуда.

ОПЕК+ өндірісті күтпеген жерден арттыру туралы шешім қабылдап, АҚШ мұнай секторындағы қиын жағдайды ушықтырды. Бұл жаңа баға соғысының басталуынан қауіп тудырып, өндіріс болжамдарын төмендетуге себеп болды.

Devon Energy компаниясының бас директоры Клэй Гаспар: «Біз қатты алаңдаудамыз», — деді. S&P Global болжамынша 2026 жылы АҚШ-та мұнай өндіру көлемі 1,1%-ға азайып, күніне 13,3 млн баррельге дейін төмендейді. Бұл соңғы онжылдықтағы алғашқы қысқару болады (2020 жылғы пандемияны есептемегенде).

АҚШ-та мұнай бағасы жыл басынан бері 23%-ға түсіп, жұма күнгі саудада барреліне $61,53 деңгейінде болды. Бұл ФРБ Даллас деректері бойынша тақтатас өндіруші компаниялары үшін табыстылық шегінен ($65) төмен.

SM Energy компаниясының басшысы Герберт Вогель: «Біздің жаңа ұранымыз — «шыдау»», — деді.

Бұл АҚШ экономикасының өсуіне, экспорт бумына және энергетикалық тәуелсіздігіне серпін берген тақтатас революциясының аяқталуы болуы мүмкін. Алайда мұнай бағасы $50 деңгейіне дейін түссе, АҚШ-та өндіріс тәулігіне 300 мың баррельге қысқаруы мүмкін, — деп ескертті Pioneer Natural Resources компаниясының бұрынғы басшысы Скотт Шеффилд.

Financial Times атап өткендей, Сауд Арабиясының өндіруді ұлғайту туралы шешімі АҚШ-тың әлемдік мұнай нарығындағы үлесіне қауіп төндіреді.

Нарықтарда не болып жатыр

Дүйсенбі күні Азия-Тынық мұхиты нарықтары АҚШ президенті Дональд Трамптың ЕО-дан импортқа 50% баж салығын кейінге қалдыру туралы шешімін инвесторлардың бағалау аясында аралас динамика көрсетті.

— Жапондық Nikkei 225 индексі шамамен 1%-ға өсті, ал кең ауқымды Topix индексі 0,5%-дан сәл жоғары көтерілді.

— Оңтүстік Кореяның Kospi индексі 1,2%-ға, ал шағын компаниялар индексы Kosdaq 1,15%-ға өсті.

— Қытайдың құрлықтық CSI 300 индексі 0,8%-ға төмендесе, Гонконгтың Hang Seng индексі 1,3%-ға арзандады.

— Үндістанның Nifty 50 индексі шамамен 0,5%-ға, ал BSE Sensex 0,6%-ға көтерілді.

— Австралияның S&P/ASX 200 индексі іс жүзінде өзгеріссіз қалды.

— АҚШ-тың акция фьючерстері дүйсенбі таңында шамамен 1%-ға өсті. 26 мамыр — Мемориал күніне байланысты АҚШ нарықтары жабық болады. Уолл-стриттегі үш негізгі индекс жұма күнгі сессияны төмендеумен аяқтады. S&P 500 жалпы индексі 0,67%-ға төмендеп, 5802,82 пунктте саудаланды. Nasdaq Composite 1%-ға төмендеп, 18 737,21 деңгейінде болды. Dow Jones өнеркәсіптік индексі 256,02 пунктке, яғни 0,61%-ға түсіп, 41 603,07 деңгейінде жабылды.