Таңғы тақырыптар: Федералдық резерв төрағасына қылмыстық қысым, алтын бағасының рекордтық деңгейі және ирандық сценарийлер

АҚШ-та Федералдық резерв жүйесінің тәуелсіздігіне қатысты дау Джером Пауэллге жасалған қылмыстық қысым салдарынан күшейді. Дональд Трамп әкімшілігі Иранға қатысты әскери және бейбітшілік сценарийлерді жаппай наразылықтар аясында талқылап жатыр. Жасанды интеллектке, электр көліктері мен робототехникаға басымдық бергеніне қарамастан, Қытай жылжымайтын мүлік секторындағы ұзаққа созылған дағдарысты өтей алмай отыр. Осы және басқа да тақырыптар 12 қаңтар таңертеңгі негізгі оқиғалар шолуымызда қарастырылған.

CNBC-дің хабарлауынша ФРЖ төрағасы Джером Пауэлл АҚШ Әділет департаменті ФРЖ-ның бас кеңсесін 2,5 миллиард долларға жаңарту және оның Конгресте берген куәлігі бойынша қылмыстық тергеу бастағанын айтты. Пауэллдің айтуынша оған қарсы қозғалған іс пайыздық мөлшерлемелерді төмендету қарқыны мен көлеміне қанағаттанбаған АҚШ президенті Дональд Трамптың қысымының нәтижесі. Ол тергеудің нәтижесі Федералдық резервтің саяси қысымға емес, экономикаға негізделген шешім қабылдау қабілетін сынайтынын ескертті.

Ақ үй тергеу мен ақша-несие саясаты арасындағы кез келген байланысты жоққа шығарады, бірақ сыншылар оны Федералдық резерв жүйесінің тәуелсіздігіне жасалған шабуыл деп атайды, деп хабарлайды CNBC. Сенаттағы республикалықтар мен демократтар әкімшіліктің әрекеттерін қатаң сынап, сарапшылар «America-ны сату» сценарийінің – доллардың, акциялар мен облигациялардың құнсыздануы және алтын сияқты қауіпсіз активтерге сұраныстың артуы – қаупі туралы ескертеді.

АҚШ Президенті Дональд Трамп Иранға қарсы әскери соққылардан бастап кибер және экономикалық шараларға дейінгі ықтимал шараларды қарастырып жатыр, деп хабарлайды жағдайға таныс америкалық БАҚ. WSJ дереккөздеріне сәйкес, Трамптың көмекшілері сейсенбі күні АҚШ Президентіне әрекет ету нұсқаларын ұсынады. Соңғы күндері Трамп Иран билігін наразыларға күш қолданудан бас тартуға ашық шақырып, АҚШ-тың «наразыларға көмектесуге дайын» екенін айтты.

Бұл талқылау 2022 жылдан бері Иранда өтіп жатқан ең ірі үкіметке қарсы наразылықтар фонында өрбиді: адам құқықтары белсенділерінің мәліметінше, соңғы үш аптада онда 500-ден астам адам қаза тапты. Вашингтонда араласу жөніндегі келісім жоқ: Конгрестің кейбір мүшелері эскалация тәуекелдері мен тарихи сабақтар туралы ескертеді, ал басқалары режимге қысымды күшейтуді талап етеді. Тегеран болса, америкалық шабуыл болған жағдайда АҚШ пен Израиль базаларына соққы берумен қорқытты.

AP агенттігінің хабарлауынша АҚШ президенті Дональд Трамп Николас Мадуроны биліктен құлатқаннан кейін елдегі инвестициялық перспективаларға қатысты күмән білдіргені үшін ExxonMobil компаниясының бас директорының сөзінен соң оны Венесуэладағы ықтимал жобалардан шығарып тастағысы келетінін айтты. Трамп Exxon компаниясының бас директорының ұстанымына разы емес, өйткені ол қазіргі жағдайды «инвестицияға жарамсыз» деп атады, ал Ақ үй америкалық компаниялардың Венесуэла билігімен емес, АҚШ-пен тікелей жұмыс істейтініне кепілдік берген болатын.

Трамп әкімшілігі Америкалық мұнай компанияларын Венесуэланы қайта қалпына келтіруге тартуға үміт артып, іс жүзінде оның мұнай экспортын өз бақылауына алуда. АҚШ қазірдің өзінде танкерлерді тәркілеп, он миллиондаған баррель венесуэлалық мұнайдың сатылуын бақылап отыр және бұл операцияларды жаһандық нарықта да басқаруды көздейді, агенттік атап өткендей, Венесуэланы «басқаруды» негізінен экономикалық тұрғыдан қарастырады.

АҚШ Әділет департаментінің Федералдық резерв жүйесіне қарсы қылмыстық іс қозғауы мүмкіндігі туралы хабарламалардан кейін алтын унциясы шамамен 4 600 долларға дейін рекордтық деңгейге көтерілді, бұл АҚШ орталық банкінің тәуелсіздігіне қатысты алаңдаушылықты қайта оятты, деп хабарлайды Bloomberg. Джером Пауэллдің саяси қысым туралы мәлімдемелері инвесторлардың қауіпсіз активтерге ағылуын күшейтіп, күміс те өз тарихи максимумына жақындады.

Өсімге қосымша ықпал еткен фактор – Ирандағы наразылықтардың күшеюі мен Дональд Трамптың өткір сыртқы саяси риторикасы, бұл геосаяси белгісіздікті арттырды. Сарапшылар институционалдық тәуекелдердің, жаһандық қақтығыстардың және долларға деген сенімнің әлсіреуінің үйлесімі алтын мен күміс сұранысын әлі де қолдай беретінін атап көрсетеді.

CNBC аналитиктерге сілтеме жасап хабарлағандай, Қытайдағы жоғары технологиялық салалардың — жасанды интеллект, робототехника және электр көліктері — дамуы жылжымайтын мүлік пен дәстүрлі салалардың айтарлықтай құлдырауын әлі өтей алмай отыр. Rhodium Group бағалауы бойынша, 2023–2025 жылдары жаңа салалар ЖІӨ-ге тек 0,8 пайыздық тармақ қосады, ал жылжымайтын мүлік пен оған байланысты салалар барлығы 6 пайыздық тармаққа қысқарады, бұл шамамен 5%-дық экономикалық өсім қарқынының қолжетімділігіне күмән тудырады.

Сарапшылар технологияға көшу жұмыспен қамту мәселесін шешпейді және Қытайдың экспортқа тәуелділігін арттырады, бұл экономиканы жаңа сауда шектеулеріне осал етеді деп ескертеді. KKR есептеулеріне сәйкес, жылжымайтын мүлік нарығының әлсіздігі биыл Қытайдың ЖІӨ өсімін 1,2 пайыздық пунктке төмендетуі мүмкін, ал автоматтандыру мен өнімділіктің өсуі тұтынушылық сұраныстың шектеулі қалпына келуі жағдайында ірі жұмыс орындарының жоғалу қаупін тудырады.

— Токио қор биржасы 12 қаңтарда мемлекеттік мерекелерге байланысты жабық болады.

— 12 қаңтардағы саудада Гонконгтың Hang Seng индексі 1,1%-ға өсті. Қытай материгінің CSI 300 индексі 0,45%-ға өсті.

— Оңтүстік Кореяда Kospi индексі 0,16%-ға өсті, ал Kosdaq 0,25%-ға төмендеді.

— Австралияның S&P/ASX 200 индексі 0,48%-ға өсті.

— S&P 500 фьючерстері 0,65%-ға, Nasdaq Composite фьючерстері 0,98%-ға, ал Dow Jones өнеркәсіптік орташа индексі фьючерстері 0,5%-ға төмендеді.