Трамп Иранмен соғыстың аяқталғанын 12 рет жариялады. Бұл мұнай бағасына және акция бағаларына қалай әсер етті?

Axios мәліметі бойынша, АҚШ Президенті Дональд Трамп Ирандағы соғыс басталғалы бері қақтығыстың жақын арада аяқталатынын кем дегенде 12 рет айтқан. Басылымның жазуынша, ол америкалықтарды қақтығыстың ұзаққа созылмайтынына сендіруге тырысты. Алайда қақтығыс қазір бесінші аптаға аяқ басты, ал Ақ үй оны төрт-тен алты апта аралығында аяқталады деп бірнеше мәрте мәлімдеген еді.

31 наурызда АҚШ акция индекстері Иран президенті соғысты аяқтауға ниетті екенін мәлімдегені туралы елдің БАҚ хабарлағаннан кейін күрт өсті, ал Трамп New York Post-пен сұхбатында операция аяқталуға жақын деп есептейтінін айтты. Міне, нарықтар АҚШ басшысының бұрынғы мәлімдемелеріне қалай жауап берді.

— Дүйсенбі, 30 наурызда Truth Social әлеуметтік желісіндегі жазбасында Трамп егер атысты тоқтату туралы келісімге қол жеткізілмесе, Иранның энергетикалық және су инфрақұрылымын «жоюмен» қорқытты. «Егер Ормуз бұғазы дереу «іскерлікке ашылмаса», біз осы нысандарға соққы жасап, Ирандағы «жағымды демалысымызды» аяқтаймыз», – деді ол.

АҚШ акция индекстері осы мәлімдемелерден кейін айтарлықтай өсумен сауданы бастады. Қорқыныш индексі шамамен 4%-ға төмендеп, психологиялық тұрғыдан маңызды 30 ұпайлық межеден төмен түсті.

— 26 наурызда Трамп АҚШ Кабинетінің отырысында: «Олар жеңілді; қалпына келе алмайды», — деді. Сол күні АҚШ Президенті Ислам Республикасындағы «энергетикалық нысандарды жою» операциясын 10 күнге тоқтататынын жазды. «Келіссөздер жалғасуда және өтірік ақпарат таратып жүрген БАҚ пен басқалардың қате мәлімдемелеріне қарамастан, олар өте жақсы өтуде», – деп сендірді АҚШ басшысы.

Өндірісті қысқартуға салынған мораторийді ұзарту туралы хабарлама АҚШ қор нарығы жабылғаннан кейін жарияланды. 26 наурыздағы сауда кезінде АҚШ-тың негізгі индекстері күрт төмендеді, ал фьючерстер өсе бастады, мұнай бағасының өсу қарқыны сәл бәсеңдеді: Brent маркалы мұнай баррелі 107 доллардан төмен, ал WTI 94 доллардан төмен бағамен саудаланды.

— 24 наурызда Трамп операцияның аяқталғанын және Иранда билік ауысатынын жариялады. «Біз осы соғысты жеңдік. Бұл соғыс бұрыннан-ақ жеңілді», – деді ол тілшілерге.

24 наурыздағы сауда сессиясының соңында АҚШ-тың үш негізгі индексі де төмендеп жабылды. Мұнай бағалары 23 наурыздағы құлдыраудан кейін қайта өсе бастады.

— 23 наурызда Трамп ықтимал бейбіт келісімге ишара жасап, Truth Social желісінде Вашингтон мен Тегеран арасында «ӨТЕ ЖАҚСЫ ЖӘНЕ ӨНДІРІМДІ КЕЗДЕСУЛЕР» өткенін бас әріптермен жазды. Сонымен бірге Трамп тілшілерге егер келісімге қол жеткізілмесе, АҚШ «барлық күшімен бомбалауды жалғастыра беретінін» айтты.

23 наурыздағы президенттің сөзі бес минуттық қызу көтерілісті тудырып, ол сол кезде Bloomberg мәліметі бойынша Таяу Шығыстағы соғыс басталғалы бергі ең құбылмалы сауда күнінің кульминациясы болды. Шыңында Dow мен Nasdaq индекстері әрқайсысы 2,5%-ға, ал S&P 500 2,2%-ға өсті. Содан кейін Brent маркалы мұнай фьючерстері 11%-ға құлдырады.

— 13 наурызда Дональд Трамп Fox News телеарнасына соғыс «ішім сезгенде» аяқталатынын айтты. «Оның аяқталуына көп уақыт қалмаған сияқты», – деді президент.

АҚШ акциялары күнді төмендеп аяқтады.

— 12 наурызда Трамп соғыс туралы былай бағалады: «Олар іс жүзінде аяқталды. Бұл біз оны бірден аяқтаймыз дегенді білдірмейді — жалғыз сұрақ: қашан?» Сол күні президенттің риторикасы жеңіс туралы мәлімдемелерден эскалацияға уәде етуге дейін созылды — кейде бір сөйлеуде екеуі де айтылды, деп Axios атап өтті.

12 наурызда мұнай бағасының күрт өсуіне байланысты АҚШ акциялары айтарлықтай төмендеді. АҚШ-тың үш негізгі акция индексі 1,5%-дан астамға төмендеді, ал «Уолл-Стрит қорқыныш индексі» 11%-ға өсті.

— 11 наурызда Трамп Axios-қа Иранмен соғыс «жақында» аяқталатынын, себебі «соғуға мақсаттар іс жүзінде қалмады» деді. Ол қақтығыс «мен қашан қаласам, сол кезде» аяқталатынын айтты.

— Сол күні, 11 наурызда, Кентуккидегі жақтастары үшін өткен митингіде Трамп былайдеді: «Жеңіп кеткеніңізді тым ерте айтпаған жөн. «Біз жеңдік. Барлығы алғашқы сағатта-ақ шешілді». Алайда бірнеше минуттан кейін ол қосты: «Біз тым ерте кеткіміз келмейді ғой? Оны соңына дейін жеткізуіміз керек, иә?»

Соғыстың 12-ші күні еді, және мұнай бағасының қайта өсуіне байланысты АҚШ акцияларының бағасы негізінен төмендеді: Brent маркалы шикі мұнай 5%-дан астамға өсіп, бір баррельге 92 доллардан асты.

— 9 наурызда Республикалық партияның конференциясында сөйлеген сөзінде Трамп АҚШ-тың соғысты бұрыннан жеңіп қойғанын айтты. «Біз көптеген жағынан бұрыннан жеңіске жеттік, бірақ бұл жеткіліксіз. Біз осы ұзаққа созылған қауіпті біржола жоятын соңғы жеңіске жету үшін бұрынғыдан да зор табандылықпен алға жылжимыз», – деді ол.

— 9 наурызда АҚШ Президенті Иранмен соғыстың «өте жақын арада» аяқталатынын және Иранның өзі «іс жүзінде жойылғанын» да уәде етті.

Оған жауап ретінде АҚШ акциялары құлдыраудан соң кем дегенде бірнеше айдағы ең күшті өсуге көтерілді. 9 наурыз таңертең барреліне шамамен 120 долларға дейін өскен Brent маркалы мұнай кейіннен 5%-дан астамға арзандады.

— 2 наурызда үш америкалық әскери қызметкерге Құрмет медалі табыстауға арналған баспасөз мәслихатында Трамп: «Қандай бағаға түссе де, біз оңай жеңеміз», — деді.

— Сонымен қатар, 2 наурызда ABC News-пен сұхбатында ол операцияның сөзсіз табысқа жеткенін атап өтті. «Меннен басқа ешкім мұны істей алмас еді, және сен оны білесің», – деді американдық көшбасшы.

Бұл АҚШ пен Израиль Иранға соққылар жасағаннан бері алғашқы сауда күні болды, және ашылуда күрт төмендегеннен кейін Nasdaq Composite пен S&P 500 индекстері оң аймаққа шықты.