Трамп Иранның Харг портын «жарып жіберемін» деп қорқытты. Мұнайға не болады?

АҚШ Президенті Дональд Трамп Иранмен бейбіт келіссөздерде «алға жылжу» болғанын мәлімдеді. Алайда ол жақын арада атысты тоқтату туралы келісімге қол қойылмаса және Ормуз бұғазы қайта ашылмаса, Иранның бүкіл энергетикалық инфрақұрылымына, соның ішінде негізгі экспорттық түйін – Харк аралына соққылар жасаумен қорқытты.

Баспа шыққан кезде Brent маркалы шикі мұнай баррелі 115 АҚШ долларына саудаланып жатыр. Орта Шығыстағы жалғасып жатқан қақтығыс аясында француздық Société Générale банкі мұнайға қатысты болжамын қайта қарап, аналитиктер енді Bloomberg мәліметі бойынша әлемдік эталон саналатын Brent маркалы шикі мұнайдың баррелінің орташа бағасы сәуірде 125 долларға дейін жетеді деп есептейді.

30 наурыздағы сауда кезінде Мамырға арналған Brent фьючерстерінің бағасы Таяу Шығыстағы қақтығыстың ушығуына байланысты барреліне 116,89 АҚШ долларына дейін көтерілді. Алайда сауда күнінің ортасында Brent мұнай фьючерстерінің өсу қарқыны бәсеңдеп, бағасы бір сәтке барреліне 114 долларға дейін төмендеді — әлеуметтік желі платформасы TruthSocial-да Трамп АҚШ-тың Таяу Шығыста «әскери әрекеттерді тоқтату үшін жаңа, ақылға қонымды [ирандық] режиммен» ауқымды келіссөздер жүргізіп жатқанын жазды. «Егер қандай да бір себеппен жақын арада [Тегеранмен] келісімге қол жеткізілмесе және Ормуз бұғазы дереу «іскерлікке ашылмаса», біз Ирандағы ұлы «тұруымызды» олардың барлық электр станцияларын, мұнай ұңғымаларын, Харк аралын (және, мүмкін, барлық тұзсыздандыру қондырғыларын!) – біз оларды әдейі бүгінге дейін қол сұқпай қалдырдық», – деді Трамп. Алайда ол Иранмен келіссөздерде «маңызды прогресс» бар екенін де атап өтті. Тегеран Вашингтонмен байланыс туралы хабарламаларды жоққа шығарады.

Гордиев бұғазы айналасындағы жағдай мұнай бағасының өсуінің негізгі қозғаушы күші болып қала береді. Societe Generale бұл маңызды теңіз бағыты кем дегенде сәуір ортасына дейін іс жүзінде жабық күйінде қалатынын болжайды. Мамандардың айтуынша, блокада салдарынан жаһандық нарық күніне шамамен 15 миллион баррель жеткізілімнен айырылды, бұл сәуірде бағаның қысқа мерзімде 150 долларға дейін өсуіне жағдай жасап отыр, деп жазады Societe Generale талдаушылары Майкл Хейг, Fxstreet порталының жазуынша, Бен Хофф пен Джереми Селлем.

Осы жағдайға орай банк 2026 жылдың соңына арналған ұзақ мерзімді болжамын барреліне 65 доллардан 80 долларға дейін көтерді, нарық қазір «құрылымдық тұрғыдан тар, осал әрі әрі қарайғы соққыларға аса сезімтал» екенін атап өтті.Өткен аптада екі инвестициялық банк – Citi және Macquarie – Таяу Шығыстағы қақтығыс маусым айының соңына дейін жалғасса, мұнай бағасы бір баррельге 200 долларға дейін көтерілуі мүмкін деп болжады. Сонымен қатар өткен аптада BlackRock компаниясының бас директоры Ларри Финк BBC-ге берген сұхбатында екі қарама-қарсы сценарийді сипаттады: бір жылдан кейін мұнай баррелі 40 долларға дейін арзандауы немесе 150 доллардан асуы мүмкін, деді ол. Оның айтуынша, егер Иран халықаралық қауымдастықпен қарым-қатынасын жақсартса, бағалар күрт төмендеуі мүмкін. Дегенмен, егер қақтығыс шешілмесе, әлем «баррельге 100–150 долларлық мұнайдың бірнеше жылдық кезеңіне» тап болады, бұл «қатты әрі өткір рецессияға» әкеледі, – деп ескертті Финк.