Unilever тәттіден бас тартпақ: The Magnum Ice Cream Company IPO-на қатысқан дұрыс па?

Қараша айында Unilever ең маңызды корпоративтік шешімдерінің бірін аяқтайды. Балмұздақ бизнесін бөлек компанияға — The Magnum Ice Cream Company-ге айналдырып, оны IPO-ға шығарады. Листинг Амстердамда, Лондонда және Нью-Йоркте жоспарланған. Биржаға шығуына бір ай қалғанда жұлдызды бренд Ben & Jerry’s негізін қалаушыларымен қақтығыс күшейді. Unilever акцияларын сатып алып, Magnum-ның IPO-на қатысқан жөн бе?

Әлемдегі ең дәмді балмұздақ

«Біз үшін балмұздақ ешқашан жай ғана тағам болған жоқ. Ол махаббатты бөлісудің және теңдік, әділеттілік пен жақсы әлем үшін күреске басқаларды тартудың жолы болатын. Ал бүгін Ben & Jerry’s-та мұны істеу мүмкін еместігін түсіну — менің енді компанияда қала алмайтынымды білдіреді», — деп жазды 17 қыркүйекте әлеуметтік желі Х-та Ben & Jerry’s негізін қалаушылардың бірі Джерри Гринфилд.

1978 жылдан бастап Бен Коэн мен Джерри Гринфилд бизнесін әлеуметтік миссияға сүйене отырып: ЛГБТК+ қолдауынан бастап, климаттың өзгеруіне қарсы күреске дейін құрды. 

2000 жылы Unilever компанияны сатып алған кезде мәміле ерекше болды — онда брендке тәуелсіз кеңесті сақтап, әлеуметтік саясатты бас компания араласуынсыз жүргізу құқығы арнайы бекітілді.

Бұл тәуелсіздік 2021 жылы айқын байқалды: Ben & Jerry’s Иордан өзенінің Батыс жағалауындағы израильдік қоныстарда сатылымды тоқтататынын жариялады. Unilever мұны бренд шектен шықты деп санап, саясатты өзгертуге тырысты. 2025 жылы қақтығыс күшейді: Unilever Ben & Jerry’s бас директорын қызметінен босатты, ал бұл тәуелсіз кеңестің заңдық шағымдарына әкелді.

25 жыл бойы бұл жүйе жақсы жұмыс істеді. Unilever балмұздақ бизнесі президенті және TMICC басшысы Петер тер Кюльвенің айтуынша Ben & Jerry’s бизнесі сатып алынған кезден бастап 6 еседен аса өсті, айналымы €1 млрд-тан асты. Ал әлеуметтік миссияға €500 млн инвестицияланды.

Негізін қалаушылар брендті қайта сатып алмақ болды, ұсынылған сома $1,5–2,5 млрд аралығында, бірақ бас тартылды. «Бұл бизнес сатылмайды. Ол Unilever құрамына толық интеграцияланған — Magnum Ice Cream Company-ге», — деді Кюльве 13 қыркүйектегі инвестор күні. Төрт күннен кейін Гринфилд компаниядан кетті. «Ben & Jerry’s-ті үнсіз қалдырды, биліктегілерді ренжітпеу үшін шетке ысырып қойды», — деп жазды ол.

Reuters бөлек атап өтеді: Ben & Jerry’s — Дональд Трамп әкімшілігін және оның Таяу Шығыстағы саясатын ашық сынаған жалғыз ірі америкалық компания. Басқа америкалық компаниялар мен жетекшілер Ақ үй саясатына қатысты пікір білдіруден қалыс қалады, — дейді агенттік.

Балмұздақ бөлек

Unilever — әлемдік FMCG нарығындағы ең ірі ойыншылардың бірі, 2024 жылғы айналымы €60,8 млрд. Бірақ балмұздақ бизнесі әрдайым бөлек сипатқа ие болды. Ол маусымдық тауар, логистикасы қымбат және бүкіл әлем бойынша миллиондаған мұздатқыш шкафтарды қажет етеді. Сондықтан 2024 жылдың наурызында компания басшылығы бизнес бағыттарын бөлу туралы шешім қабылдады. Айтуларынша, балмұздақ «қалған портфельден тым ерекшеленеді», ал синергиядан түсетін пайда тәуелсіздіктен аз.

2025 жылдың 1 шілдесінен бастап The Magnum Ice Cream Company (TMICC) Unilever құрамында жеке құрылым ретінде жұмыс істей бастады. Ал қараша айында компания толық заңды түрде бөлініп, Амстердам, Лондон және Нью-Йорк биржаларында листингтен өтеді. Unilever жаңа компанияда 20%-дан аз үлесті сақтап, оны біртіндеп сатып, қаражатты балансын нығайтуға бағыттамақ.

TMICC-тің қолында мықты брендтер портфелі бар: айналымы €2 млрд Magnum, табысы €1 млрд-тан асатын Ben & Jerry’s, сондай-ақ Cornetto мен Wall’s — әрқайсысы шамамен €1 млрд айналымға ие. Компания таныстырылымында әлемдегі ең ірі бес балмұздақ брендінің төртеуі дәл осы TMICC-ке тиесілі екенін атап өтті.

Жалпы алғанда жаһандық балмұздақ нарығы €75 млрд-қа бағаланады және жыл сайын 3–4% өсім көрсетеді деген болжам бар. Бұл €500 млрд көлеміндегі әлемдік снек нарығының бір бөлігі. Өсімнің негізгі факторлары — тұтынудың жаңа форматтары, e-commerce бағытындағы кеңею (жылына +10%) және премиум өнімдердің дамуы.

Зейнеткерлерге арналған инвестициялар

FMCG алыптарының америкалық депозитарлық қолхаттары (ADR) 2020 жылы шамамен $60 тұрған, қазір де сол деңгейде. Бұл аса қызықты инвестициялық кейс емес. Компания 400 брендімен күнделікті басқарумен айналысады, серпінді технология жасамайды және ірі мәмілелер жүргізбейді. Сондықтан Unilever-дің басты артықшылығы — тұрақтылық.

Компания баяу өседі. Мысалы, оның операциялық пайдасы 2019–2024 жылдары €9,3–11,3 млрд деңгейінде болды. Ал акцияға шаққандағы пайдасы €2–3. Сондықтан да талдаушылардың ұсыныстары аз. SeekingAlpha деректері бойынша Wall Street аналитиктерінің тек бес ұсынысы бар, барлығы «ұстау» немесе «сатып алу» деңгейінде. ADR орташа мақсатты бағасы — $70, бұл ағымдағы $59 бағадан 18% жоғары.

2024 жылғы қыркүйектен бері S&P500 индексі 17%-дан астам өсті, ал Unilever Лондон биржасында 9% жоғалтты.

SeekingAlpha қолданушысы Ellsworth Research-тің айтуынша, Unilever жиі зейнеткерлерге арналған тұрақты дивидендтік қор ретінде қарастырылады, мұнда бағаның ауытқуы маңызды емес, бастысы — әр тоқсан сайынғы ақша ағыны. Сондай-ақ ол компанияның артықшылықтарын атап өтеді — жоғары инфляцияны бағаға қосу мүмкіндігі, тұтынушылардың әдеттегі мінез-құлық үлгілері және ақша ағынының өсуі.

Инвесторлардың қызығушылығы 2024 жылы балмұздақ бизнесін бөлу және бренд портфелін оңтайландыру (7500 жұмыс орнын қысқарту) жарияланғаннан кейін артты.

Magnum дәмімен

Unilever-ден бөлінетін Magnum Ice Cream бизнесінің басты инвестициялық идеясы — бірегейлік. Топты алдын ала pure play құрал деп атайды: инвесторларға түсінікті бір ғана өнім шығаратын нишалық өндіруші және тар мамандану. Бұған қоса — бұл әлемдегі ең ірі балмұздақ өндіруші.

Carve-out есептілігіне (бөлінген бөлімшенің қаржылық есебі) сәйкес, 2024 жылы балмұздақ бизнесінің табысы €7,9 млрд, операциялық пайдасы — €964 млн, маржасы шамамен 12%.

Компания бизнес маусымдық екенін, бірақ құбылмалы емес екенін атап өтеді. Magnum деректеріне (2011–2024 жылдар аралығында талданған) сәйкес, сатылымның 52–56%-ы жаз айларына (мамырдан қыркүйекке дейін), қалғаны жеті айға тиесілі. Бұл пропорция жылдар бойы тұрақты болып келеді, сондықтан Magnum тұрақты болжамдар жасай алады.

2025 жылғы қыркүйекте өткен Capital Markets Day-де басшылық стратегиясын ұсынды: жыл сайын органикалық өсім 3–5%, ассортиментті 35% қысқарту, жеткізу тізбегін оңтайландыру және 2028 жылға дейін €500 млн үнемдеу. Маркетингте ЖЖ қолданылады, менеджмент стратегиясында арықтататын өнімдердің танымалдылығын ескеретінін айтты. Компанияның қарамағында 36 зауыт, 210 қойма және бүкіл әлемде 3 млн тоңазытқыш шкаф бар. Жаңа смарт-тоңазытқыштар 2008 жылмен салыстырғанда энергия тұтынуды 35%-ға азайтады, бұл ESG күн тәртібіне сәйкес келеді. 2030 жылға дейін компания толық көшуі тиіс.

IPO-дағы акция бағасына қатысты бағалау әзірге жоқ. Бірақ Unilever-дің мультипликаторларымен салыстырсақ (P/S — 2,12, P/E — 22,77), компанияны шамамен €15–17 млрд бағалауға болады.

Не кедергі болуы мүмкін?

Magnum құрамындағы Ben & Jerry’s бренді негізін қалаған, әділеттілік пен азшылықтардың құқықтары үшін 50 жыл бойы күрескен кәсіпкерлер қазір де тыныш отырмайды. Бірнеше апта бұрын компания өсім жоспарын таныстырған кезде Бен Коэн Лондонда акция өткізіп, Unilever-ден әлеуметтік құндылықтарын қорғау үшін Ben & Jerry’s-ті «босатуды» талап етті. Гринфилд те компаниядан тыс әлеуметтік күресін жалғастыратынын айтты, өйткені оны ішінен жүргізе алмайды.