Жаңа ЖИ-актерлер: Голливуд қалай өзгеріп жатыр?
Экранда небәрі 10 секунд көрінген жасанды интеллект актрисасы Голливудта технологияларды қолданудың шекаралары туралы қызу пікірталас тудырды. Жұлдыздар фабрикасы Лос-Анджелестен дата-орталықтарға қашан көшеді және бұл киноиндустрияға салынатын инвестицияларға қалай әсер етеді?
ЖИ сценаға шығады
Бүкіл Голливудта резонанс тудыру үшін қанша жаңа актер керек? Биыл күзде бір ғана британдық Тилли Норвуд жеткілікті болды. Оның мансабы әзірге екі минуттық жарнамалық скетчтегі 10 секундтық рөлмен шектелді. Алайда Deadline басылымының хабарлауынша, бірнеше ірі агенттік индустрияда оның кәсіби мүдделерін ұсынуға қызығушылық танытқан.
Оның тірі әріптес-актерлеріне бұл, әрине, ұнаған жоқ. Тиллиді әзірлегендерге қарсы мәлімдеме жасаған — АҚШ киноактерлері мен теле және радиоөнер қайраткерлері кәсіподағы SAG-AFTRA. Тиллидің пайда болуына Вупи Голдберг пен Софи Тёрнер (яғни «Тақтар ойыны» сериалының Санса Старкы) наразылық білдірген.
Наташа Лионн жас актрисамен жұмыс істейтін агенттіктерді бойкоттауға шақырды. Өнер индустриясындағы ондаған танымал тұлғалар өз пікірін білдірді — көбінің көзқарасы теріс болды.
100 мың оқырманы да жоқ дебютантқа неге мұндай реакция болды? Себебі Тилли Норвуд – адам емес, жасанды интеллект актрисасы. Тиллидің авторы — Particle 6 продакшн компаниясының басшысы Элин Ван дер Велден. Ол — бұрынғы актриса, физика мамандығы бойынша білімі бар және Xicoia деп аталатын жасанды интеллект таланттар студиясының иесі. Ван дер Велден өз жобасына үлкен болашақ болжайды: Broadcast International-ге берген сұхбатында ол алдағы айларда Норвудпен ірі таланттар студиясы келісімшартқа отыруы мүмкін екенін айтқан. Бұл жасанды интеллект индустриясындағы жаңа дәуірдің бастауы әрі дәстүрлі актерлік кинодағы өзгерістердің белгісі бола ма?
Шабыт па, әлде плагиат па?
Біз «көркем фильм» десек — Голливудты, ал «Голливуд» десек — голливудтық актерлерді елестетеміз. «Меніңше, Том Хэнкссіз шөлді аралда қалып қойған адам туралы фильм — бұл фильм емес. Басқа актермен «Изгой» фильмі $40 млн ғана жинайтын еді. Ал Том Хэнкс болса — 200 млн жинады. Мұндай жұлдыздық әсерді ештеңемен алмастыра алмайсың», — деген еді Variety-ге берген сұхбатында Pandemonium Films компаниясының бас директоры Билл Микэник. Ол және өзге де көптеген голливудтық продюсерлер киноиндустрияда жұлдыздардың маңызын жиі атап өтеді.
Алайда, жасанды интеллект технологияларын ұсынушылар продюсерлерге түсірілім құнын азайтуды ұсынады. Бірақ, өз өнімдерін жарнамалауда бәрібір жұлдыздармен салыстырады. «Біз Норвудтың келесі Скарлетт Йоханссон немесе Натали Портман болғанын қалаймыз. Бұл — біздің мақсатымыз», — деді Broadcast International-ге берген сұхбатында Тиллидің жасаушысы Элин Ван дер Велден.
Голливудта мұндай идея тітіркеніс тудырады. «Біздің өзімізде Скарлетт Йоханссон бар», — деді Variety Awards Circuit подкастында «Алтын глобус» иегері Эмили Блант Ван дер Велденге жауап ретінде. Ал актриса Челси Эдмундсон Норвудтың пайда болуын былай түсіндірді: «Мен таңғалмаймын. Бірінші «жасанды интеллект актрисасы» — олардың толық бақылауында болатын жас қыз екені заңды нәрсе». Ал SAG-AFTRA кәсіподағының өкілдері ашық айтты: «Норвуд — актриса емес. Ол — компьютерлік бағдарлама жасаған кейіпкер. Оның өмірлік тәжірибесі, эмоциясы жоқ, ал оқыту процесі сансыз кәсіби актерлердің еңбегі негізінде жүргізілген — еш рұқсатсыз және өтемақысыз».
«Тилли қауіп төндірмейді», — деп жауап берді Oninvest-ке Голливуд актері, ең ірі актерлік кәсіподақ — SAG-AFTRA-ның президенті және «Сақиналар әміршісі» сагасында Сэм рөлін сомдаған Шон Эстин.
Қауіп еркін реттелмейтін ортадан туындайды, себебі мұндай кеңістік тек суретшілер мен компаниялардың цифрлық ақпаратын ұрлап, оны этикалық нормалар мен құрмет талаптарын сақтамай пайдалану арқылы ғана дами алады, деді актер әрі SAG-AFTRA кәсіподағының президенті Шон Эстин.
Цифрлық әртістердің жасаушылары «плагиат» жөніндегі айыптауларды жоққа шығарды. «Біз, тірі актерлерміз, сондықтан басқа актерлерден, соның ішінде голливудтықтардан үйренеміз, — деді Oninvest-ке берген сұхбатында Aeon Movies студиясының негізін қалаушы, актер мамандығы бойынша Айрус Рохан. — Өз актерлік бейнемізді қалыптастырғанда, біз оны бала кезден қоршаған ортадан алған элементтерден құрамыз. Жасанды интеллект те дәл солай жасайды. Кәсіподақтар мұны «этикаға жатпайды, себебі бұл ұрлық» деп айтады. Бірақ онда дәл сондай айыпты кез келген актер немесе музыкантқа да тағуға болады».
Актерлер технологиядан арзанырақ
Киноиндустрияға жалпы неге жасанды интеллект актерлері қажет болуы мүмкін? «Ең алдымен, бұл — қаржылық мәселе», — деді Рохан. Оның компаниясы клиенттеріне жасанды интеллект құралдарының көмегімен видеоөндірістің толық циклін ұсынады және көп ұзамай көрерменге толыққанды жасанды интеллект актрисасын таныстыруды жоспарлап отыр. «Біз түсінеміз: егер жасанды интеллект айына $4000 жалақы алатын орта буын менеджерін алмастырса — бұл тамаша, тиімді. Ал егер ол гонорары $500 мың адамды алмастыра алса — бұл одан да тиімді», — дейді ол.
$500 мың — бұл индустрияның элиталық деңгейі. SAG-AFTRA кәсіподағының 2023 жылғы ереуілі кезінде хабарлауынша, актерлердің тек 14%-ы жылына $26,5 мыңнан көп табыс табады. Ал $80 мың жалақыны небәрі 7% актер алады. 118 күнге созылған ереуілден кейін кадрда жұмыс істейтін актерлер алдағы үш жылда гонорардың 15% өсуіне қол жеткізді. Енді ірі бюджеттегі фильмде ең төменгі төлем аптасына $4326 немесе күніне $1246 құрайды. Продюсер Стивен Фоллоустың бірнеше жыл бұрынғы есебі бойынша, Голливуд фильмінің түсірілімі орта есеппен 106 күнге созылады. Бұл кадрда ойнайтын актерге шамамен $65 мың көлемінде кәсіподақ бекіткен ең төменгі гонорар береді.
Vanity Fair журналының бағалауынша, Голливуд блокбастерінің бюджетіндегі актерлердің жалақысына шамамен 10% жұмсалады. Бұл соманың басым бөлігі жұлдыздарға тиесілі. Алайда, тіпті солардың өзіне жұмсалатын жалпы шығын кейде арнайы эффектілер өндірісінен аз болуы мүмкін. Aeon Movies өз клиенттеріне видеоөндірістің бір минуты үшін $8–10 мың аралығында баға ұсынады. Сонда осындай шығындар қатардағы актерлерді алмастыруға тұра ма?
Мені жұлдызға айналдыр
Қазір арзан ақы алатын актерлер көбіне «қымбат» жасанды интеллект арқылы жасалған бет-әлпеттің тасымалдаушысына айналып барады. Адамды толықтай шынайы етіп жасау қымбатқа түседі, ал тек беті мен денесінің бір бөлігін алмастыру әлдеқайда арзан. Бұл тәсіл жарнамада белсенді қолданылады. Алайда, ірі брендтер әзірге толықтай тірі адамдармен жұмыс істеуді жөн көреді, деді Oninvest-ке кастинг-директор Анета Аргандеволс.
«Мен жасанды интеллект әртістерінің болашағына сенбеймін, — дейді ол. — Мен мұны білемін. Себебі жарнамада бұл қазірдің өзінде шындыққа айналған. Бірақ фильмдер мен көркем жобаларда бәрібір талант пен рухани болмыс қажет. Ал жасанды интеллект бұны бере алмайды».
Шынымен де, индустрияға рухани болмыс қаншалықты қажет? Голливудтың ең жоғары ақы төленетін актерлерінің рейтингінде әдетте 20–30 есім ғана аталады. Ал жасанды интеллект индустриясы, кем дегенде, жаппай өндіріс есебінен солардың орнын басып көруге тырысуы мүмкін.
Рохан ЖИ актерлерін жаппай өндіруге болатынына сенеді
Біз оларды ойлап табамыз, нөлден жасаймыз, оларға тарих, харизма және сыртқы бейне қалыптастырамыз. Біз сансыз нұсқаларды сынаймыз. Солардың ішінен көрерменге ұнайтыны, шамамен, мыңнан бірі не он мыңнан бірі ғана болар. Бірақ бұл адамдардан жаңа жұлдыз қалыптастырғаннан мыңдаған, тіпті ондаған мың есе арзан әрі жылдам болады, деді Aeon Movies студиясының негізін қалаушы Айрус Рохан.
Леонардо Ди Каприо мен Скарлетт Йоханссонды жылдам алмастыру мүмкін емес, деді Aeon Movies компаниясының стратегия жөніндегі директоры Игорь Сулькис: «Бұл 3–5 жылдық мәселе емес, саланың табиғаты мүлде басқа, инерциясы баяу». Оның айтуынша, жұлдыз тек шығармашылығымен ғана емес, сонымен қатар өзінің қоғамдық өмірімен, күн тәртібімен және скандалымен де өмір сүреді — ал мұның бәрін де жаңадан жасап, алмастыру қажет болады.
Тилли Норвудтың жасаушылары бұл туралы қазірдің өзінде ойлап жүр. Oninvest-ке жолданған мәлімдемесінде Xicoia студиясы компания 40-тан астам бірегей жасанды интеллект актерлерін жасауды жоспарлап отырғанын, олар бір-бірімен өзара әрекеттесетінін хабарлады.
Біз жасанды интеллект көмегімен жасалатын жаңа контент санатының — атақты тұлғалардың мультиәлемінің пайда болу табалдырығында тұрмыз. Қалай ХХ ғасырды кино жұлдыздары мен поп-икондар айқындаса, ХХІ ғасырды синтетикалық таланттар айқындайды деп сенеміз, деді Particle 6 және Xicoia ЖИ-таланттар студиясының басшысы Элин Ван дер Велден.
Жасанды интеллект инфлюенсерлеріне әзірге шынайы адамдар секілді үлкен аудиторияны бағындыру әзірше мүмкін болмады. Ал осы уақытта жұлдыздар өздерінің сандық аватарларын жасау үшін Xicoia және Aeon Movies компанияларына жүгінуде, деді студия өкілдері. Олар нақты есімдерді атамай отыр, себебі әрқайсысымен құпиялылық туралы келісім (NDA) жасалған.
Онлайн-қосарлар ондаған жарнамалық кампанияларға қатысып, актерлердің орнына параллель жобаларда жұмыс істей алады. Егер мұндай қосарлар өз рөлін сәтсіз орындаса, бұл олардың түпнұсқа жұлдызының беделіне әсер ете ме? Әбден мүмкін, бірақ міндетті емес.
ЖИ-жұлдыздарына инвестиция
Кино экономикасын зерттеуші Юлиан Хоффман мен медиа экономикасын зерттеуші Ян Джен-Юаньның ғылыми еңбектерінде кассалық табысқа әсер ететін басты фактор — драмалық марапаттарға ие болу емес, бұрын касса жинап үлгерген актерлердің қатысуы екені айтылады. Мұның бір себебі — нағыз индустрия жұлдыздары өздеріне табыс әкелетін жобалар мен технологияларды таңдауды біледі. Ал бұған жасанды интеллект кейіпкерлері қабілетті бола ала ма?
Әзірге жоқ, ал нарықтағы негізгі табысты жасанды интеллект кейіпкерлерін жасау мен монетизациялауға арналған технология жеткізушілері иеленіп отыр. Америкалық Unity Technologies компаниясы Weta Digital студиясын сатып алып, шынайы цифрлық кейіпкерлер жасауға арналған құралдар ұсынады; оның акциясы 2025 жылдың басынан 24 қазанға дейін 52%-дан астам өсіп, оң есептіліктің нәтижесінде жоғарылады. Жасанды интеллект индустриясының көшбасшысы NVIDIA нарықтағы тарихи максимумға жетіп, 3D-аватарларға арналған генеративті платформаларды дамытып жатыр. Ал жапондық Anycolor Inc., виртуалды ютьюберлер арқылы миллиардтық компанияға айналған, жоғары сұраныс пен тұрақты кірістілік арқасында өз позициясын нығайтты — 2025 жылдың басынан 24 қазанға дейін оның акциясы 134% өсті. Тилли Норвудтың Голливудтағы мансабының перспективасына әзірге оның жасаушыларынан басқа ешкім сенімді болмаса да, ол шыққан индустрия бүгінде нарықта нақты бағаланған тартымды бизнеске айналып отыр.
