2001 жылдан бері АҚШ 30 жыл бойы ең жоғары пайыздық мөлшерлеме бойынша қарыз алып келеді. Бұл бізге нені айтады?
Елдің Қаржы министрлігі 25 миллиард долларлық бағалы қағаздардың аукционын өткізді.
АҚШ-тың 30 жылдық облигациялары бойынша қарыз алу шығыны 2001 жылдан бері ең жоғары деңгейге жетті / Фото: surprisestock/Shutterstock
АҚШ 25 жыл ішіндегі ең жоғары кірістілікпен 30 жылдық облигациялар шығарды. Financial Times (FT) хабарлауынша, инвесторлар АҚШ президенті Дональд Трамп әкімшілігі кезінде мемлекеттік қарыздың өсуі мен тұрақты түрде жоғары инфляцияға қатты алаңдайды.
Мәліметтер
13 тамызда өткен 30 жылдық қазынашылық облигациялардың 25 миллиард долларлық аукционында кірістілік 5,22 пайызға жетті. Бұл 2001 жылғы тамыздан бергі ең жоғары көрсеткіш, сол кезде кірістілік 5,52 пайызды құрағаннан кейін 30 жылдық облигацияларды шығару шамамен бес жылға тоқтатылған болатын, деп хабарлайды FT АҚШ Қаржы министрлігінің деректеріне сілтеме жасап.
Салыстыру үшін: шілдеде 30 жылдық облигациялардың алдыңғы шығарылымы кезінде кірістілік 5,06 пайызды құраса, ал 2025 жылғы қаңтарда Трамптың екінші президенттік мерзімі басталар тұста ол 4,91 пайызды құрады.
Несие алу шығындарының күрт өсуі АҚШ мемлекеттік қарызының шамамен 40 триллион долларға дейін өсуі және оның ЖІӨ-ге қатынасының барлық уақыттағы ең жоғары деңгейіне жақындауы аясында орын алуда. Сонымен бірге АҚШ-тың Иранмен қақтығысы тұтынушылар мен кәсіпорындар үшін бағалардың күрт өсуіне әкелді. Бұл FT-тің жазуынша, келесі үш онжылдыққа арналған тұрақты пайыздық облигацияларды сатып алғысы келетін инвесторлар үшін талапты күшейтті.
FT мәліметі бойынша, 30 жылдық облигациялардың сатылуы сәрсенбі күні өткен 42 миллиард долларлық 10 жылдық облигациялар аукционынан кейін бірден жүзеге асты, олар да 2007 жылдан бері ең жоғары кірістілікпен сатылды.
«Жалпы алғанда, бұл Қаржы министрлігі үшін қиындықтар тудырады. Олар үкіметті қаржыландыруды жоғары шығынмен жүзеге асыруға мәжбүр», – дейді TD Securities компаниясының АҚШ пайыздық мөлшерлеме стратегиясы бөлімінің басшысы Геннадий Голдберг.
Неліктен бұл маңызды?
Инвесторлар инфляция мен жоғары қарыз алу деңгейіне алаңдаулы болғанымен, ұзақ мерзімді облигациялардың жоғары кірістілігі тұрақты сұранысты сақтауға көмектесіп жатыр, деп хабарлайды FT.
13 тамыздағы аукциондағы ұсынылған қарыз көлеміне қатысты сұраныстың көрсеткіші – bid-to-cover коэффициенті – 2,39-ға тең болды. BMO Capital Markets сарапшысы Вейл Хартманның айтуынша, бұл соңғы алты аукционның орташа көрсеткішінен жоғары. «Бұл көрсеткіш ұзақ мерзімді тұрақты кірісті құралдарға сұраныстың мықты екенін көрсетеді, бірақ оның да өз бағасы бар», – деп қосты TD Securities компаниясының Голдберг.
Осы айдың басында АҚШ Қаржы министрлігі ұзақ мерзімді бағалы қағаздар бойынша аукциондар көлемі алдағы бірнеше тоқсан бойы қазіргі деңгейде қалатынын мәлімдеді. Сарапшылардың айтуынша, бұл өсіп келе жатқан кірістерге қосымша қысымның алдын алуға көмектеседі, деп хабарлайды FT.
Қаржы министрлігі алдағы бірнеше тоқсан бойына (мерзімі екі жылдан немесе одан көп болатын) купонды облигациялар шығарылымының көлемін арттыруға ниеті жоқ екенін анық көрсетті, — деп AllianceBernstein компаниясының тұрақты кірісті және көп активті сауда бөлімінің басшысы Мэтью Скотт атап өтті. «Сондықтан мен қосымша қаржыландыру қажеттіліктері әлі де кірікті қисықтың өте қысқа бөлігінде — қазынашылық вексельдер арқылы — қанағаттандырылатынын күтемін», — деп қосты ол.
Дегенмен, Голдберг атап өткендей, Қаржы министрлігінің қысқа мерзімді бағалы қағаздар шығаруға бет бұруы елдің жалпы қарыз портфелін пайыздық мөлшерлемелердің ауытқуына анағұрлым осал етеді, себебі үкімет бұл қарызды ұзақ мерзімді облигацияларға қарағанда әлдеқайда жиі жаңартуға мәжбүр.
АҚШ-тың мемлекеттік қарызы неге рекорд жаңартуда?
FT атап өткендей, соңғы онжылдықта мемлекеттік қарыз бен оны қызмет көрсету шығындары шамамен екі есе өсті. Бұл коронавирус пандемиясы кезіндегі бұрын-соңды болмаған шығындардың нәтижесі. Нәтижесінде АҚШ үкіметі қазіргі уақытта қарыздар бойынша қызмет көрсетуге ұлттық қорғанысқа қарағанда көбірек қаржы жұмсайды.
Дональд Трамп мемлекеттік қаржыны бақылауға алатынына уәде беріп, қызметіне оралды. Алайда, содан бері номиналды қарыз Ковид-19 пандемиясынан бері ең жылдам қарқынмен өсіп келеді — бұл негізінен Президенттің «Үлкен әдемі заң жобасы» деп аталған ауқымды салық жеңілдіктері туралы заң қабылдануының нәтижесі.
Жауапты федералдық бюджет комитеті (CRFB) талдаған үкіметтік деректерге сәйкес, 2026 жылдың бірінші тоқсанында-ақ елдің жалпы мемлекеттік қарызы ЖІӨ-ден асып кетті. Партияға тәуелсіз Конгрестің бюджеттік басқармасының болжамдары бойынша, онжылдықтың соңына қарай қарыз Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ең жоғары деңгейден (ЖІӨ-нің 106 пайызы) асып түседі, ал 2036 жылға қарай ол 120 пайызға жетеді.
