Қытай жаңа Boeing лайнерлерін кіргізуге тыйым салды. Акциялар күрт құлдырап кетті

Bloomberg агенттігінің дерегіне сүйенсек Қытайдың авиациялық билігі жергілікті әуе компанияларына жаңа Boeing лайнерлерін қабылдауды уақытша тоқтатып, АҚШ компанияларынан авиациялық жабдықтар мен қосалқы бөлшектер сатып алудан бас тартуды бұйырған. Бұл жаңалықтан кейін Boeing және оның негізгі жеткізушілерінің акциялары арзандады.

Мәліметтер

Bloomberg дереккөздеріне сәйкес Қытай билігі АҚШ-пен сауда соғысының шиеленісуі аясында жергілікті әуе компанияларына жаңа жолаушылар лайнерлерін елге әкелуді тоқтатуды талап етті. Сонымен қатар, Қытай тасымалдаушыларына американдық өндірістегі авиациялық жабдықтар мен қосалқы бөлшектерді сатып алуға тыйым салынды. Қытай билігі Boeing ұшақтарын лизингке алып пайдаланатын әуе компанияларын қолдау шараларын қарастыруда.

Bloomberg жариялаған ақпараттан кейін Нью-Йорктегі премаркетте Boeing акциялары 3%-ға арзандады. Авиақұрылысшының фюзеляж элементтерінің негізгі жеткізушісі Spirit AeroSystems акциялары 4,5%-ға төмендеді. Safran-мен бірлесіп CFM брендімен қозғалтқыштар шығаратын GE Aerospace жеткізушісінің бағалы қағаздары 0,3%-ға арзандады.

Бұл неге маңызды

Қытай аэроғарыш индустриясының ең қарқынды дамып келе жатқан нарықтарының бірі болып табылады. Boeing болжамы бойынша 2042 жылға қарай осы нарық әлемдік ұшақ сұранысының 20%-ын қамтитын болады. 2018 жылы Boeing жеткізген барлық ұшақтардың төрттен бірі осы елге бағытталды. Алайда сауда қақтығыстары мен репутациялық соққылар (алдымен 737 Max ұшақтарының екі апаты, кейін өндірістік мәселелер) америкалық компанияны біртіндеп Қытай нарығынан ығыстырып шығарды. Соңғы жылдары Қытайдағы тапсырыстар еуропалық Airbus жағына ауысты. Дегенмен Boeing әлі де маңызды ойыншы болып қала береді: Қытай әуекомпанияларының парктерінде жүздеген америкалық ұшақтар бар, оларға техникалық қызмет көрсету қажет және уақыт өте келе оларды ауыстыру қажет, деп атап өтті Bloomberg.

Қазір Boeing қоймаларында қытайлық тапсырыс берушілерге беруге дайын 737 Max ұшақтарының шамамен он шақтысы бар, олардың арасында China Southern Airlines, Air China және Xiamen Airlines компаниялары бар. Кейбіреулері қазірдің өзінде Қытайда, Чжоушаньдағы қосымша жабдықтау зауытында, ал бір бөлігі Boeing зауытының соңғы алаңында Сиэтлде тұр, делінген мақалада. Ұшақтардың бір бөлігі әлі де елге кіруі мүмкін: олар жаңа кедендік баж салықтары күшіне енгенге дейін құжаттары рәсімделіп, төлемдері жүргізілген лайнерлер. Олардың рұқсаты жеке тәртіппен қарастырылады, деді Bloomberg дереккөздері.

Boeing жағдайға түсініктеме бермеді, сонымен қатар Қытайдың ірі әуе тасымалдаушылары да бұл туралы ештеңе айтқан жоқ. Қытай азаматтық авиация әкімшілігі де агенттік сұрауына жауап бермеді.

Контекст

Әуе өндірісі үшін кедендік кедергілерге байланысты белгісіздік өте сирек кездесетін жағдай: 1979 жылдан бері бұл сала оларға тап болған жоқ, тек Boeing пен Airbus-қа мемлекеттік қолдау мәселесіне қатысты ұзақ жылдар бойы дауласу кезінде енгізілген 18 айлық баж салығын қоспағанда, деп еске салады Financial Times. Еуропадағы ең ірі лоукостер Ryanair, егер кедендік баждар салдарынан ұшақтардың құны қымбаттаса, Boeing лайнерлерін жеткізуді 2025 жылдың жазынан 2026 жылдың көктеміне дейін кейінге қалдыратынын айтты. «Егер осы ұшақтарға баж салығы салынса, біз оларды жеткізуді кейінге қалдыруымыз мүмкін (…) ақыл-ой үстемдік етеді деп үміттенеміз», — деді FT-ке берген сұхбатында Ryanair басшысы Майкл О’Лири.

АҚШ президенті Дональд Трамп сәуір айының басында барлық импортқа 10 пайыздық баж салығын салды, бұл ретте әр ел үшін әртүрлі мөлшерлемелер әзірше 90 күндік үзілісте тұр. Сондай-ақ болат пен алюминийге салынған 25%-дық салалық баждар енгізілді — бұл әуе құрылысы үшін негізгі материал болып табылады. Бұл АҚШ ішінде ұшақтар өндірісінің қымбаттауына алып келмек, өйткені Еуропа мен Азияны қоса алғанда, жаһандық жеткізу тізбектеріне деген тәуелділік бар. Еуроодақ 15 сәуірден бастап жауапты шаралар қабылдауға дайындалып жатты, бірақ кейінірек АҚШ-пен келіссөздер жүргізу үшін тағы да 90 күнге үзіліс алды. АҚШ-тың Қытайға қатысты жиынтық баж салығының көлемі 145%-ға жетті, ал жауап ретінде Қытай америкалық өнімдерге 125% деңгейінде баж салықтарын енгізді.