VolitionRx қан тамшысынан рак анықтайтын тест ойлап тапты, акциясы 6 есе өсуі мүмкін
Әр тоғызыншы ер адам мен әр он екінші әйел жыл сайын қатерлі ісіктен қайтыс болады, деп есептейді Халықаралық қатерлі ісікті зерттеу агенттігі. Бұл жағдайдың жиі себебі — диагноздың тым кеш қойылуы мен күрделі тексеру, деп санайды шағын көлемдегі компания VolitionRx. Компания бірнеше тамшы қан арқылы қатерлі ісікті анықтай алатын қарапайым тест жасап жатыр. Сарапшылардың айтуынша оның акцияларының өсу әлеуеті шамамен 500%.
Үш негізін қалаушы
VolitionRx компаниясын 2010 жылы химик Джейк Микаллеф, биотехнолог-кәсіпкер Марк Экклстон және стартаптарды қаржыландыру мен құрылымдауда тәжірибесі бар Кэмерон Рейнольдс құрды. Рейнольдс компанияның бас директоры болды, Микаллеф — бас ғылыми қызметкер атанды, ал Экклстон ғылыми-консультациялық кеңеске кірді.
Олардың мақсаты — «диагностиканы қымбат, инвазивті және жиі жайсыз процедурадан холестерин немесе жүктілікке арналған тест секілді жылдам әрі қолжетімді әдіске айналдыру» еді. Қазір қатерлі ісікті растау үшін қолданылатын стандарт — сұйықтық биопсиясы. VolitionRx бұл нарықтың құнын 20 миллиард долларға бағалайды.
Қазір компанияның кеңселері мен зертханалары Бельгияда, АҚШ-та және Ұлыбританияда орналасқан. Ал 15 жыл бұрын VolitionRx Бельгиядағы Намюр университетінде екі метрлік үстелден жұмысын бастаған, деп жазылған компания сайтында. Олар қауіпті патологиялар пайда болғанға дейін ерте кезеңде жасушалардағы өзгерістерді анықтай алатын технологияны жасаумен айналысты. Бұл тек адамдар үшін емес, жануарларға да қатысты.
Кейбір аурулар кезінде, мысалы онкологиялық, жасушалар жойылады. Сол кезде қанға хромосома бөлшектері — нуклеосомалар түседі. Олар гистон ақуыздары мен оларға оралған ДНҚ жіпшелерінен тұрады. VolitionRx-тің ойынша нуклеосомалардың деңгейі мен өзгерістерін өлшеп, бақылап отырса, көптеген ауруларды ерте анықтауға және олардың қалай дамитынын болжауға болады. Осылайша компания Nu.Q деп аталатын технологияны ойлап тапты, ол барлық тесттерінің негізінде жатыр.
2020 жылы VolitionRx алғашқы коммерциялық өнімін — ветеринарлық қатерлі ісікке арналған тестті нарыққа шығарды. Сол жылы компания Техас A&M университетінен оған тапсырыс алды. Қазір бұл тест әлемнің көптеген елдерінде дистрибьюторлар арқылы сатылады. Компанияның серіктестерінің бірі — ветеринарлық зертханалар иесі Antech Diagnostics (Mars Petcare құрамына кіреді), екіншісі — Жапонияда тест сататын Fujifilm Vet Systems.
Жақында VolitionRx компаниясы жасап жатқан тест өкпе, сүт безі, қуық асты безі, тоқ ішек және бауыр обырын адамдарда ерте кезеңде, төмен жалған оң нәтиже деңгейімен анықтауға көмектескенін хабарлады. «Бұл — Volition компаниясының ғылыми тобының 15 жылдық жұмысының нәтижесіне негізделген серпіліс», — деп келтірілген бас ғылыми қызметкер Микаллефтің сөзі.
Жаңа тест — арзан әрі қарапайым, оны қазіргі зертханалық жабдықтарда да жүргізуге болады. Сондықтан компанияның айтуынша бұл технология сұйықтық биопсиясына арналған көп миллиардтық индустрияны өзгертуі мүмкін.
Теория жүзінде, бұл тест тек диагноз қою үшін ғана емес, емнің тиімділігін бағалау үшін де қолданылуы мүмкін. Қазір VolitionRx осы бағытта Франциядағы Hospices Civils de Lyon университеттік ауруханасының биохимия және молекулалық биология кафедрасымен бірлесіп жұмыс істеп жатыр, деп атап өтті оның профессоры Леа Пайен.
Болашақтың іргетасы
VolitionRx компаниясы құрылған сәттен бастап өзінің қызметін негізінен жеке және ашық акция орналастырулар есебінен қаржыландырып келді, сондай-ақ белсенді түрде гранттық қолдау тартқан. Компания жариялаған деректерге сүйенсек, 2015 жылы VolitionRx Нью-Йорк қор биржасында IPO өткізді: инвесторларға 2,48 млн-ға жуық акцияны бір данасына $3,75 бағамен ұсынып, шамамен $8,5 млн тартты.
Қазір VolitionRx акциялары IPO бағасынан шамамен 87%-ға төмен саудалануда. 2024 жылдың төртінші тоқсанында компания $192 мың түсім алды. Бұл Уолл-стриттің орташа консенсус-болжамынан 3,5 есе, ал Freedom Broker күткен деңгейден бес есе аз. Себеп — ветеринарлық тесттерге тапсырыстар көлемінің жоғары құбылмалылығы. Төртінші тоқсанда компания бұл тесттерді өте аз сатқан, өйткені оның серіктестері өнімнің көп бөлігін алдын ала сатып алған, деп түсіндіреді Freedom аналитиктері.
VolitionRx табысының тұрақсыздығы GuruFocus шолуында да аталады.
2024 жылы компанияның жалпы түсімі $1,2 млн болды, бұл өткен жылмен салыстырғанда 59%-ға көп. Ал таза шығын $27,3 млн құрады, бұл бір жыл бұрынғыдан 24%-ға аз.
VolitionRx қызметін бақылайтын Уолл-стрит сарапшылары компания акциялары өседі деп күтеді. MarketWatch ақпаратына сәйкес бес сарапшының негізінде есептелген орташа мақсатты баға — $2,92. Олардың төртеуі VolitionRx акцияларына «сатып алу», ал біреуі «ұстау» деген рейтинг берген. 17 сәуірде сауда сессиясының соңында компания акциялары $0,49 деңгейінде жабылды. Демек, сарапшылардың пікірінше, акциялардың өсу әлеуеті алты есеге жуық.
Freedom сарапшыларының пікірінше уақыт өте келе VolitionRx сатылымдары артады, әсіресе Fujifilm-пен серіктестік аясында. Наурыз айында компания Fujifilm енді тестілеуді бұрынғыдай қолмен емес, автоматты түрде жүргізетінін хабарлады. Қолмен жасағанда барлық реагенттер қолмен араласады және тесттер бірінен соң бірі жүргізіледі. Ал автоматтандырылған режим диагностика процесін жылдамдатып, бір уақытта көбірек тест өткізуге мүмкіндік береді. Бұл табысты арттыруға жаңа жол ашады.
Сарапшылар компанияның басқа өнімі — Nu.Q Discover бағдарламасы бойынша ірі жаңа келісімшарттар да табысқа оң әсер етеді деп санайды. Бұл — ғылыми-зерттеу жобасы, яғни зертхана қызметі. Ол дәрі жасаушылар мен ғалымдарға арналған, оларға препарат модельдерін тексеруге, клиникаға дейінгі және клиникалық сынақтар жүргізуге көмектеседі.
2025 жылы компанияның табысы онкология мен сепсис бағыттарында коммерцияландыру серіктестерін таба ала ма, соған да байланысты болады, дейді Freedom сарапшылары.
VolitionRx-тің коммерциялық стратегиясының бір бөлігі — лицензиялау, яғни оның тесттерін басқа компаниялар сататын болады.
Қазір компания бірнеше ірі диагностикалық және сұйықтық биопсия саласында жұмыс істейтін компаниялармен белсенді келіссөздер жүргізіп жатыр. Осы жылы бірнеше лицензиялық келісімшарт жасасуды жоспарлап отыр, деген болатын VolitionRx-тің коммерциялық директоры Гаэль Фортерре. Фармацевтикалық компаниялар жиі өз өнімдерін лицензиялап, сату құқығын басқа тараптарға береді, ал өздері роялти алады. Мұндай келісімдер өнім әлі нарыққа шықпаған сәтте-ақ жасалуы мүмкін және бастапқы аванс ретінде мақсатты инвестицияны қамтиды.
Компания коммерцияландырудың бастапқы кезеңінде тұрғандықтан табысты болжау қиын, деп жазады GuruFocus. Бұл пікірді Freedom те қолдайды: олар өз есебінде VolitionRx әлі тек «тұрақты табысқа арналған іргетасын салып жатыр» деп жазған. Freedom сарапшылары табыстың айтарлықтай өсуі 2026 жылдан басталады деп күтеді. Сонымен қатар олар компания жаңа акциялар орналастырып қаржы тарта беруі мүмкін екенін жоққа шығармайды — бұл жағдайда қазіргі акционерлердің үлесі азаю қаупі бар.
