Еуропа орталық банкі жетінші рет мөлшерлемені төмендетіп, тарифтер қаупі барын айтты

Еуропа орталық банкі (ЕОБ) 17 сәуірде өткен отырыста базалық пайыздық мөлшерлемені 25 базистік пунктке төмендетіп, ақша-несие саясатын жұмсарту бағытын жалғастырды. Бұл – 2024 жылдың маусымынан бері жүзеге асқан жетінші реткі төмендету. ЕОБ төрайымы Кристин Лагард трейдерлер маусымдағы келесі отырыста да мөлшерлемелер тағы қысқарады деп күтетінін мәлімдеді.

Толығырақ

ЕОБ Басқарушылар кеңесінің шешімі бірауыздан қабылданды. 23 сәуірден бастап күшіне енетін жаңа көрсеткіштер:

— Негізгі пайыздық мөлшерлеме – 2,40%

— Маржиналдық несие мөлшерлемесі – 2,65%

— Депозиттік мөлшерлеме – 2,25%

Лагардтың айтуынша инфляцияның негізгі көрсеткіштері 2%-дық мақсатты деңгейге оралуда. Алайда экономикалық өсімнің баяулауы мен сауда соғысының ушығуы жағдайды қиындатып отыр.

Сауда соғысы және белгісіздік

ЕОБ мәлімдемесінде сауда шиеленісінің күшеюі экономикалық болжауды нашарлатқаны айтылған: «Үйлер мен кәсіпорындар арасындағы сенім төмендейді, ал нарықтардың жағымсыз әрі құбылмалы реакциясы қаржыландыру жағдайларын қиындатуы мүмкін».

«Біз аса жоғары белгісіздікпен бетпе-бет келдік… кейбіреулер бұл жағдайды “феноменалды белгісіздік” деп те атады», – деді Кристин Лагард. Сондықтан ЕОБ әрбір отырыста соңғы экономикалық деректерге сүйене отырып шешім қабылдайды.

ЕОБ 2025 және 2026 жылдарға арналған экономикалық өсім болжамын төмендетті: 2025 жылға өсім – 0,9% (бұрын 1,2%), 2026 жылға өсім – 1,2%.

Сондай-ақ, 2025 жылғы инфляция болжамы 2,3%-ға дейін жоғарылатылды. Бұл ЕОБ-ның мөлшерлемелерді бірден емес, абайлап әрі деректерге сүйене отырып өзгертуін жалғастыратынын білдіреді.

Инвестор үшін маңыздысы — мөлшерлеме емес, ЕОБ-тың риторикасы

Bloomberg мәліметінше Еуропа орталық банкінің мөлшерлемені төмендетуі нарықтың толық күткеніндей болғанымен, инвесторлар үшін шынайы маңыздысы — мәлімдеме мәтініндегі өзгерістер. Бұрынғыдай «ақша-несие саясаты шектеуші болып қалуда» немесе «елеулі түрде азырақ шектеуші болды» деген сөз тіркестері бұл жолы мүлде айтылмады. Кристин Лагард түсіндіргендей бұл тұжырымдар бұрын — пайыздық мөлшерлемелер мақсатты деңгейден алыс болған кезде — өзекті еді, ал қазір олар «мағынасыз» болып қалған.

Bloomberg атап өткендей бұл жолы ЕОБ мәлімдемесінде «нейтралды ставкаға шығу» туралы да ештеңе айтылмады. Нейтралды пайыздық мөлшерлеме — бұл экономикаға ынталандыру да, тежеу де жасамайтын деңгей. Нарық үшін маңызды сұрақ — ЕОБ алдағы 6–12 айда осы деңгейден төмен түсіп, саясатын нақты ынталандырушы етуге дайын ба, дейді Barclays Private Bank-тің бас стратегы Жюльен Лафарг.

Лагард бұл ұғымға күмән келтіріп, былай деді: «Нейтралды ставка деген тек тосынсыйсыз, тұрақты әлемде ғана мағыналы. Егер бұл залда ондай әлемде өмір сүріп жатырмыз деп ойлайтын адам болса, мен оған басын тексеруге кеңес берер едім», — деп келтіреді оны Bloomberg.

UBS Global Wealth Management сарапшысы Дин Тернердің айтуынша ЕОБ қазір жұмсартуға итермелейтін факторлар мен фискалдық қатаңдыққа (әсіресе Германия тарапынан) байланысты қарама-қайшы сигналдар арасында тепе-теңдік табуға тырысуда. Ол маусымда тағы бір төмендету болады деп күтеді, бірақ одан кейінгі шешімдер АҚШ-пен сауда келіссөздерінің барысына тәуелді болады деп санайды.

Нарық реакциясы

Bloomberg деректеріне сүйенсек шешім жарияланған соң еуро бағамы қысқа уақытқа төмендеп, күн ішіндегі ең төменгі деңгейі — $1,1336-ға жетті. Еуроаймақ облигацияларының табыстылығы да бәсеңдеді. Мысалы, бүкіл Еуроаймақ үшін негізгі көрсеткіш саналатын Германияның 10 жылдық облигациясының табыстылығы бір базистік пунктке көтерілген соң, қайтадан нөлден төмен түсіп кетті, деп хабарлайды CNBC.

Bloomberg-тің жазуынша трейдерлер енді маусымда пайыздық мөлшерлемені тағы 25 базистік тармаққа төмендету ықтималдығын 75%-дан 85%-ға дейін арттырды.