АҚШ акциялары 2%-дан астамға төмендеді, қорқыныш индексі шарықтады: Уолл-стритте сату толқыны
Мұнай 3 наурыздағы сауда кезінде өсімін жеделдетіп, соңғы екі жылдағы ең жоғары деңгейге жетті / Фото: Shutterstock.com/MEDIAIMAG
АҚШ пен Иран арасындағы соғыстың төртінші күні – 3 наурыз сейсенбі күні сауда басталғаннан кейін америкалық акциялар күрт төмендеді. Бұл төмендеу қақтығыс басталғалы алғаш рет ашылған алдыңғы күнгі құлдыраудан да өткір болды. Инвесторлар мұнай бағасының соңғы екі жылдағы ең жоғары деңгейге дейін өсуіне және Таяу Шығыстағы қақтығыстың ұзаққа созылу ықтималдығына алаңдайды.
Мәліметтер
— АҚШ-тың негізгі акциялық индексі S&P 500 сауданың алғашқы минуттарында 1,8%-ға төмендеді . Содан кейін ол құлдырау қарқынын жеделдетіп, 2%-дан астамға төмендеді.
— Dow Jones өнеркәсіптік орташа индексі шамамен 900 пунктке, яғни 1,8%-ға төмендеді. Содан кейін ол одан әрі күрт төмендей бастады, бір сәтте 1 100-ден астам пунктке, яғни 2,3%-ға дейін құлдырады.
— Nasdaq Composite «технология» индексі 2%-дан астамға төмендеді.
— Russell 2000 шағын және орташа капиталдандырылған индексі төрт индекстің ішінде ең көп, 3,3%-дан астамға төмендеді.
— «Уолл-стрит қорқыныш индексі» деп аталатын VIX индексі 24%-ға өсіп, 26,5 ұпайға жетті. 20 ұпайдан жоғары деңгей — психологиялық тұрғыдан маңызды шек — нарықтың жоғары құбылмалылығын көрсетеді.
— Brent маркалы шикі мұнай фьючерстері барреліне 8% өсіп, 84,2 АҚШ долларына жетті. Сейсенбі күні сауда кезінде өсім қарқыны 9%-дан асып, баға 2024 жылғы шілде ортасынан бергі ең жоғары деңгейге жетті.
— Алтынның спот бағасы шамамен 5%-ға төмендеді. Күміс бағасы 10%-дан астамға төмендеді.
Нарықты не қозғайды
АҚШ пен Иран арасындағы шиеленістің бәсеңдеуінің белгілері жоқ болғандықтан және жаһандық энергетика нарығында ұзаққа созылатын тұрақсыздық пен инфляцияның өршуінен қорқып, акциялар бағасы төмендеп, облигациялар бойынша шығындар ұлғайды, деп жазады Bloomberg. S&P 500 индексіндегі тек бірнеше сектор, соның ішінде энергетика мен қорғаныс салалары төмендеуден қашып құтылды.
«Қазіргі уақытта тәуекелден аулақ болу – басты ұғым, себебі инвесторлар Иранмен соғыстың қанша уақытқа созылатынын және оның басшылығының қалған бөлігі мұнай мен газ нарықтарына қандай зиян келтіруі мүмкін екенін (айтарлықтай зиян болатыны көрініп тұр) қайта бағалай бастады», – деп Barron's Rosenberg Research компаниясының Дэвид Розенбергтің сөзін келтіреді.
Bespoke Investment Group компаниясының құрылтайшыларының бірі Пол Хики Barron's басылымына сілтеме жасап, «жабылу бағаларындағы сия әлі кепкен жоқ еді» деп атап өтті, сол кезде АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио «америкалық әскердің ең ауыр соққылары әлі алда» деді.
«Бұл мәлімдеме, сондай-ақ Риядтағы АҚШ елшілігіне ирандық дрондардың шабуылдары, Ислам революциясы күзеті корпусының Ормуз бұғазы «жабық» екенін және онымен өтуге тырысқан кез келген кемені өртетіп жіберетіндерін мәлімдеуі, сондай-ақ Мемлекеттік департаменттің Бахрейннен барлық қызметкерлерді эвакуациялау жөніндегі бұйрығы, Ирак пен Иордания Орта Шығыстағы қазіргі соғыстың ауқымы мен ұзақтығына қатысты күтілімдерді қатты қайта бағалауға мәжбүр етті, – деп жазды Хики.
Дүйсенбі күні Таяу Шығыстағы соғысқа нарық салыстырмалы түрде тыныш реакция білдіргеннен кейін, Түнде алаңдаушылық күшейіп, Иранның басшылығы жоқ үкіметі мен әскері алдағы апталарда аймақта хаос тудыруға бағытталған ұзақ мерзімді кек алу науқанын бастап, негізгі экономикалық және энергетикалық инфрақұрылымдарға шабуыл жасауы мүмкін деген қорқыныш күшейді, – деді Vital Knowledge компаниясының өкілі Адам Крисафулли. Оның пікірін CNBC келтірді. АҚШ пен Израиль қарулы күштері аймақта толық үстемдік етсе де, олар Иранның ұшырған әрбір арзан зымыран мен дронын тосып қалуға қауқарсыз, әсіресе олардың перехват құралдарының қорлары тез таусылып бара жатқанын ескерсек, – деп қосты ол.
Орта Шығыста мұнай өндіру негізінен өзгеріссіз қалып отыр, бірақ стратегиялық маңызы бар теңіз жолы – Ормуз бұғазы арқылы жүктердің жеткізілуі «айтарлықтай бұзылды», деп хабарлайды Bloomberg News-ке түскен Халықаралық энергетика агенттігінің құжаты.
«Бұл тар дәліз арқылы жабдықтауға мүмкін болатын шектеулерге қатысты кез келген ишара тауар нарығының қатысушыларын дүрліктіруге жеткілікті, және соңғы оқиғалар дәл солай болды», – деді Forex.com компаниясының Фәвад Разақзада.
