АҚШ пен Иран ядролық келіссөздерді жалғастыруға шешім қабылдағаннан кейін мұнай бағасы төмендеді. Әрі қарай не болады?

23 ақпанда Вашингтон мен Тегеранның тағы бір ядролық келіссөздерге дайындалуы аясындағы сауда кезінде әлемдік мұнай бағасы шамамен 1%-ға төмендеді. Осы кездесуге деген үміт АҚШ пен Иран арасындағы ықтимал соғыс туралы инвесторлардың алаңдаушылығын біршама бәсеңдетті. Дегенмен, нарықта соғыстың болмай қоймайтынына және ол мұнай бағасының күрт өсуіне әкелетініне сенім бар.

Дүйсенбі күні Brent маркалы шикі мұнай фьючерстері 1,5%-ға төмендеп, барреліне 70,69 долларға жетті, ал АҚШ-тың WTI маркалы шикі мұнайы 1,7%-ға арзандап, барреліне 65,38 долларға түсті. Алайда, бағалар кейіннен шығындарының бір бөлігін өтеумен қалпына келтіріп, жарияланған сәтте фьючерстер шамамен 0,4%-ға төмендеді.

Өткен аптада Вашингтон мен Тегеран арасындағы әскери қақтығыс қаупіне байланысты Brent пен WTI бағалары 5%-дан астамға өсті. Алайда екі елдің келіссөздердің жаңа раундын өткізуге дайындалу туралы шешімі шиеленісу туралы алаңдаушылықты бәсеңдетті, ал президент Дональд Трамптың жаңа баж салығы әлемдік экономикалық өсімнің болашағына және, тиісінше, мұнайға сұранысқа белгісіздік әкелді, деп жазады Reuters.

«Демалыс күндері пайда болған тарифтер туралы жаңалықтар бүгін таңертең инвесторлардың тәуекелден қашу мақсатында капиталын шығаруына әкелді, бұл алтын бағалары мен АҚШ акциялары фьючерстерінде көрініс тауып, мұнай бағасына қысым жасап отыр», – деп Reuters IG Markets сарапшысы Тони Сикаморды сілтеме жасап хабарлады.

«Америкалық соққылар қаупі дипломатиялық күш-жігер үстінде әлі де тұрғанда, Вашингтонның Таяу Шығыста жинаған теңіз флотының үнемі қорқынышты еске салуымен мұнай бағасының айтарлықтай төмендеуін күту қиын», – деді аналитикалық Vanda Insights компаниясының негізін қалаушы Ванда Хари (Рейтер агенттігіне сілтеме жасап). Оның есептеулері бойынша, қазіргі уақытта Brent маркалы мұнай бағасына Иран тәуекелі үшін баррельге кемінде 10 доллар премия кіреді.

«Менің ойымша, АҚШ-тың соғысқа барудан басқа таңдауы жоқ», – деді FGE NexantECA директорлар кеңесінің құрметті төрағасы Ферейдун Фешәрақи Bloomberg-ге. Оның айтуынша, Иран да легитимділігін жоғалтпай қысымға көнбейді. Сарапшы Тегеранның көрші Сауд Арабиясы, БАӘ және Кувейтке шабуыл жасауға немесе Парсы шығанағынан мұнай экспорттау үшін маңызды артерия саналатын Ормуз бұғазын бөгеуге әрекет етуге қауқарлы екенін ескертті. Сценарийдің ауырлығына байланысты бір баррельге 90–100 доллар баға «өте қолжетімді» екенін Фешараки мойындады. Жоспарланған келіссөздер «міндетті түрде сәтсіздікке ұшырайтыны» және Иран режимі құлаған жағдайда тұрақтылықты қалпына келтіруге кемінде бір жыл қажет болатынын сарапшы қосты.

Goldman Sachs талдаушылары тұрақтырақ сценарийді болжайды: 23 ақпанда олар ҰЭҰ елдерінде қорлардың азаюына байланысты 2026 жылдың төртінші тоқсанына арналған баға болжамын Brent маркасы үшін барреліне 60 долларға, WTI үшін 56 долларға дейін көтерді, деп хабарлайды Reuters. Сонымен бірге банк Ираннан жеткізудегі үзілістер болмайды деп есептейді және нарықтағы артық ұсыныс болжамын сақтайды, тіпті Тегеранға немесе Ресейге қарсы санкциялар алынып тасталса, бағалардың төмендеуіне де мүмкіндік береді. Бұл сақтық бағалауды Morningstar аналитикалық агенттігі де бөліседі, ол АҚШ-тың Иранға соққысы мақсатты болып, жеткізілімге шектеулі әсер етеді және жаһандық артықшылық сақталады деп есептейді, деп хабарлайды The Wall Street Journal.

Трамп Иранға әскери соққы жасауды болдырмау үшін берген 10–15 күн мерзімі АЭБ-тің алдағы отырысына сәйкес келеді. Агенттіктің басқарма кеңесі 2 наурызда Венада Иранның ядролық бағдарламасын айыптайтын жаңа резолюцияны талқылау үшін жиналады. БҰҰ Атомдық энергия жөніндегі халықаралық агенттігінің бұрынғы қызметкері Тарик Рауфтың айтуынша, бұл АҚШ-қа режимді ауыстыру мақсатында Иранға шабуыл жасауға ресми себеп бере алады. Bloomberg 2025 жылғы маусымдағы сценарийдің қайталануын да жоққа шығармайды: сол кезде Израиль Иранға шабуыл жасаған еді, себебі АЭХА Тегеранды бақылаушылармен ынтымақтастыққа барудан бас тартқаны үшін айыптаған болатын.