АҚШ-тың жаңа санкцияларынан кейін мұнай 5%-ға қымбаттауда, Ресей экспортына әсері
23 қазанда мұнай бағасы күрт өсті — АҚШ Дональд Трамптың екінші президенттік мерзімінің басынан бері алғаш рет Ресейге қарсы санкциялар енгізді. Шектеулер Ресейдің екі ірі мұнай компаниясына — «Роснефть» пен «Лукойлға» бағытталған. Reuters және Bloomberg агенттіктері хабарлағандай, бұл шешім Үндістан мен Қытай нарықтарына да әсер етті: үнді мұнай өңдеушілері ресейлік шикізатты сатып алу жоспарын қайта қарап жатыр, ал Қытай нарығы «санкциялық соққыны» сезінді. Дегенмен сарапшылар дүрлігудің қажеті жоқ деп санайды.
Егжей-тегжейлі
АҚШ-тың «Роснефть» пен «Лукойлға» қарсы жаңа санкциялары жарияланғаннан кейін Brent эталондық маркасының және WTI америкалық мұнайының фьючерстері барреліне $2-дан астамға өсті. Reuters-тің мәліметінше бұл өсу АҚШ-та мұнай қорының күтпеген қысқаруымен де байланысты. 23 қазандағы сауда барысында желтоқсан айындағы Brent жеткізілімі бойынша келісімшарттардың бағасы 5 %-дан астам өсіп, барреліне $65-тан асты, кейін өсім қарқыны шамамен 3 %-ға дейін баяулады. WTI келісімшарттары шамамен 4 %-ға қымбаттады.
Санкциялар нәтижесінде үнді мемлекеттік мұнай өңдеу зауыттары ресейлік мұнай сатып алу жоспарларын қайта қарауға кірісті, деп жазды Reuters. Олар өз жеткізілімдерінің «Роснефть» немесе «Лукойлдан» тікелей келмейтініне көз жеткізгісі келеді. Алайда агенттік дереккөздерінің айтуынша, бұл сатып алулар санкцияларға дейін де көбіне делдалдар арқылы жүзеге асқан.
Reliance Industries — Үндістандағы ресейлік мұнайдың ең ірі жеке сатып алушысы — үкіметтің ұсынымдарына сәйкес импорт көлемін түзетуді жоспарлап отыр. Дереккөздерге сүйенсек, компания жаңа батыстық санкциялар аясында ресейлік мұнай импортының көлемін едәуір қысқартпақ. Reuters-тің хабарлауынша басқа үнді мұнай өңдеушілер де осындай шешім қабылдауы мүмкін.
Bloomberg-тің мәліметінше Қытай мұнай өңдеу нарығы да АҚШ санкцияларының «соққысын» қатты сезінді. Қытайға импортталатын шикі мұнайдың 20 %-ы — тәулігіне шамамен 2 млн баррель — Ресейден келеді.
Сарапшылар не дейді
«Егер Нью-Дели АҚШ-тың қысымымен сатып алуды қысқартса, біз азиялық сұраныстың америкалық мұнайға қарай ауысқанын көре аламыз. Бұл Атлантика нарығында бағаның өсуіне алып келеді», — дейді Phillip Nova компаниясының сарапшысы Приянка Сачдева (Reuters).
Rystad Energy компаниясының жаһандық нарықтар талдау директоры Клаудио Галимберти мұнай бағасының көтерілуін «нарықтың рефлекторлық реакциясы, бірақ құрылымдық өзгеріс емес» деп сипаттады.
«Соңғы үш жарым жылда Ресейге қарсы енгізілген санкциялардың көпшілігі елдің мұнай өндірісіне де, кірісіне де айтарлықтай әсер еткен жоқ», — дейді ол.
Галимбертидің пікірінше мұнай нарығындағы баға қалыптасуының басты факторы — ОПЕК+ өндіріс шектеулерін алып тастау. Бұл ұсыныстың артық болуына әкелуі мүмкін.
«Қарашадан бастап мен үш факторды бақылаудамын: ОПЕК+ шектеулерінің жойылуы, Қытайдың мұнай қорын арттыруы және Украина мен Таяу Шығыстағы әскери қақтығыстар. Маңыздылығы бойынша дәл осы ретпен жүруде», — деді сарапшы.
Контекст
Еуропалық Одақ елдері Ресейге қарсы 19-пакеттік санкцияларды келісіп, оны 23 қазанда бекітуді жоспарлап отыр, деп мәлімдеді қазіргі уақытта ЕО-ға төрағалық етуші Дания. BBC деректері бойынша жаңа пакет 2027 жылға қарай ресейлік сұйытылған газ (СПГ) сатып алуды тоқтатуды және «көлеңкелі флоттың» кемелерін қара тізімге енгізуді көздейді — бұл флот Батыс санкцияларын айналып өтіп, мұнай мен мұнай өнімдерін сатуға мүмкіндік беріп келген.
BBC атап өткендей, Еуроодақ Ресейге қарсы барлық мүмкін санкцияларды дерлік енгізді, тек газдық шектеулерден басқа. Соңғы пакеттер Кремльдің осы санкцияларды айналып өту тетіктерін жабуға бағытталған.
Ұлыбритания болса, «Роснефть» пен «Лукойлға» қатысты санкцияларды 15 қазанда енгізген болатын.
