Binance-ке бәсекелес және Трамптың ұлы инвестициялаған компания: 20 шілдедегі IPO
«Қаруға арналған Amazon» — Дональд Трамптың ұлымен байланысты GrabAGun компаниясының акциялары Нью-Йорктегі орналастырудан кейін құлдырады. Биткойн раллиі аясында екі бірдей криптовалюта компаниясы IPO-ға өтініш берді: инвесторларының бірі миллиардер Питер Тиль болатын Bullish биржасы және Grayscale инвесткомпаниясы. IPO өткізуді сондай-ақ Booking-ке бәсекелес саяхаттарды брондау платформасы Klook, сондай-ақ көп жылдық тарихы мен миллиардтаған табысы бар екі ірі компания — McGraw Hill және NIQ жоспарлап отыр.
Болашақ орналастырулар туралы не белгілі?
— Питер Тиль инвестиция салған криптобиржа Bullish 18 шілдеде IPO-ға өтініш берді. Компания Нью-Йорк қор биржасында BLSH тикерімен саудалануға ниетті. Өтінішке сәйкес, Bullish іске қосылғаннан бергі жалпы сауда көлемі $1,25 трлн-нан асқан. Негізгі бәсекелестері — Binance, Coinbase және Kraken. 2025 жылдың бірінші тоқсанында компания $80 млн цифрлық актив сатумен қатар, $349 млн залал көрсеткен. Ал бір жыл бұрын осы деңгейдегі сату кезінде $105 млн таза пайда тіркелген. Bullish-ті Нью-Йорк қор биржасының бұрынғы төрағасы Том Фарли басқарады, компанияға CoinDesk медиа платформасы да тиесілі.
— Grayscale криптовалютаға инвестиция салатын компания да биткойн бағасының өсуі және институционал инвесторлар тарапынан қызығушылықтың артуының аясында АҚШ-та IPO-ға өтініш берді. Өтініш реттеушіге құпия түрде жіберілген. Мұндай тәсіл компанияларға тәуекелдерді азайтуға және жария түрде шықпай тұрып пікір алуға мүмкіндік береді. Grayscale 2013 жылы құрылған, ол АҚШ-тағы биткойн ETF-ін заңдастыруда маңызды рөл атқарған. Қазіргі таңда компания $33 млрд-тан астам активті басқарады.
— Klook SoftBank пен Goldman Sachs қолдау көрсететін туристік брондау платформасы АҚШ-та IPO өткізуді жоспарлап отыр, болжам бойынша ол $300–500 млн қаражат тартуы мүмкін. Компания қаржылық кеңесшілермен жұмыс істеуде, өтінішті құпия түрде тапсыруға дайындалып жатыр. Klook 2014 жылы құрылған, 2018 жылы «жалғыз мүйіз» мәртебесіне (1 млрд доллардан жоғары бағалау) жеткен. 2023 жылы пайдаға шыққан. 2024 жылғы маусымда Vitruvian Partners қорынан $100 млн инвестиция алып, жалпы тартқан қаржы көлемін $1 млрд-қа жеткізді. Бәсекелестері — Booking.com, Expedia, Trip.com және Yanolja.
— Biel Crystal Manufactory Apple мен Samsung үшін смартфондарға арналған шыны панель өндіретін Гонконг компаниясы. Ол жергілікті биржаға шығу жоспарын жандандыруы мүмкін, деп хабарлайды Bloomberg. Компания қаржылық кеңесшілермен кеңесіп, IPO-ға жыл соңына дейін өтініш беруді қарастыруда. Biel Crystal бұған дейін 2018 және 2021 жылдары листингтен бас тартқан болатын. Қазіргі шешім де түбегейлі емес. 1989 жылы құрылған компания сенсорлы шыны өндірісі бойынша әлемдегі ең ірі өндірушілердің бірі, ал оның негізін қалаушы Юнг Кин-Манның байлығы $8 млрд-тан асады (Bloomberg Billionaires Index).
— KNDS немістің танк және әскери техника өндірушісі. Компанияның негізін қалаушы отбасы өз үлесінің бір бөлігін IPO немесе стратегиялық инвесторға сату арқылы сатуды қарастырып жатыр. KKR, Advent, CVC, Warburg Pincus сияқты ірі инвестициялық қорлар және Таяу Шығыс пен Германия инвесторлары қызығушылық танытып отыр. IPO 2026 жылы өтуі мүмкін, компанияның нарықтағы бағалануы €20 млрд болуы ықтимал, бірақ ол сұраныс пен саяси факторларға байланысты өзгеруі мүмкін. Компанияның қалған бөлігі Франция үкіметіне тиесілі, сондықтан мәміле ресми мақұлдауды талап етеді. Сонымен қатар, тараптар шамамен 10%-дан үлестерін жеке-жеке сату мүмкіндігін де қарастыруда. Егер мәміле жүзеге аспаса, KNDS екіге бөлінуі мүмкін, бұл 2015 жылғы қосылуды жою деген сөз.
— McGraw Hill АҚШ-тағы оқу материалдарын және цифрлық білім беру платформаларын жеткізетін компания IPO арқылы $537 млн-ға дейін қаражат тартуды жоспарлап отыр, жалпы бағалануы шамамен $4,2 млрд болады. Компания 24,39 млн акцияны $19–22 бағамен ұсынбақ. McGraw Hill 2021 жылы Platinum Equity қорына $4,5 млрд-қа сатылған. Бұған дейін компания биржада саудаланған, бірақ 2012 жылы делистинг жасалған, ал 2015 жылы қайтып оралу әрекеті сәтсіз аяқталған. Соңғы бір жылда компанияның табысы 7% өсіп, $2 млрд-тан асқан. Оның материалдарын АҚШ-тағы мектеп округтерінің 99%-ы және университеттердің 82%-ы пайдаланады. Акциялар MH тикерімен Нью-Йорк қор биржасында листингке шығарылады.
— NIQ Global Intelligence тұтынушы мінез-құлқын талдауға маманданған компания NYSE қор биржасына IPO-ға шығуға дайындалып жатыр, тикері: NIQ, деп хабарлайды MarketWatch. Компания 50 млн акцияны $20–24 бағамен орналастырып, $1,2 млрд-қа дейін инвестиция тартуды көздеп отыр. IPO-дан кейінгі нарықтық капитализациясы $7,2 млрд болуы мүмкін, былтырғы табысы $3,97 млрд. NIQ-дің Amazon, Coca-Cola және Meta секілді клиенттері бар, оларға ЖИ мен бұлтты шешімдерге негізделген аналитика ұсынады. 2025 жылдың бірінші тоқсанында компанияның таза залалы $73,7 млн болды, бұл бір жыл бұрынғы $173,9 млн-нан төмен. Бас директор Джим Пек соңғы төрт жылда компания технологиялық трансформациядан өтіп, клиенттерге қызмет көрсетуге баса назар аударғанын атап өтті.
— MiniMax Alibaba және Tencent қолдайтын Қытайлық ЖИ әзірлеуші компания Гонконгта IPO өткізу үшін реттеушіге құпия түрде өтініш берді, деп хабарлайды WSJ. Компанияның құны шамамен $4 млрд деп бағалануда, ол биыл биржаға шығуды жоспарлап отыр. Бұл шешім Қытайдың технологиялық компанияларының Гонконг нарығына қызығушылығы артқан тұста қабылданды — геосаяси тәуекелдерге байланысты. MiniMax жуырда M1 логикалық пайымдау моделін таныстырды. Әзірлеушілердің айтуынша, бұл модель бәсекелестерінен асып түсіп, аз ресурспен жұмыс істей алады.
— Unitree Robotics гуманоидты роботтар мен ит-роботтарымен танымал қытайлық стартап — акцияларды бастапқы орналастыруға (IPO) дайындықты бастады, деп жазады Reuters. Компания жергілікті реттеушіге қажетті құжаттарды тапсырып, төртінші тоқсанда аяқталатын алдын ала кезеңге кірісті. Консультанты CITIC Securities. Unitree инвесторлардың гуманоидты робототехникаға деген қызығушылығын пайдаланбақ. Бұл салада Қытай әртараптандырылған жеткізу тізбегі мен субсидиялардың арқасында жақсы позицияға ие. Соңғы бес жылда компания мемлекеттік мекемелер мен университеттерден жалпы құны 39 млн юань ($5,4 млн) болатын 90 келісімшарт жасасқан. Бұл соманың жартысынан астамы соңғы бір жылда алынған.
Жуырдағы IPO нәтижелері
Дональд Трамптың ұлы қолдайтын GrabAGun компаниясының акциялары 16 шілдеде Нью-Йорк қор биржасындағы сәтсіз дебюттен кейін бастапқы бағасынан дерлік 40% құлдырады. Компания нарыққа дәстүрлі IPO емес, арнайы құрылған SPAC-компания (Colombier Acquisition Corp. II) арқылы шықты. Мұндай жолмен шығу қазіргі кезде инвесторлар арасында сенімсіздік туғызып отыр, деп жазады Reuters. GrabAGun өзін «қару-жарақтың Amazon-ы» ретінде таныстырады: компания онлайн түрде атыс қаруы мен керек-жарақтарын сатады және өз өнімдерін жастар аудиториясына бағыттайды. Трамптар отбасының саяси беделі компанияға белгілі бір қолдау әкелгенімен, нарық үлесін тұрақты түрде арттыра алады дегенге сарапшылар күмәнмен қарайды. «Қазір инвесторлар үшін маңыздысы компанияның саяси байланыстары емес, тұрақты әрі тиімді бизнес-моделі», — дейді IPOX зерттеу компаниясының сарапшысы Лукас Мюльбауэр.
Листингтен бас тартқандар немесе кейінге қалдырғандар
— Жапонияның Seven & i Holdings компаниясының АҚШ-тағы 7-Eleven дүкендер желісін биржаға шығару жоспары белгісіз күйде қалды. Бұған канадалық Couche-Tard компаниясының $46 млрд-қа сатып алу ұсынысынан бас тартуы себеп болды, деп жазады Bloomberg. Бұған дейін IPO-ны қорғау құралы ретінде қарастырған еді, ал енді кей сарапшылардың пікірінше, бұған қажеттілік жоқ. Кейбір инвесторлар 7-Eleven — Seven & i-дің ең құнды активі деп санайды және оны толықтай иелікте қалдыруды дұрыс көреді. Соған қарамастан, жапон компаниясы IPO жоспары әлі де күшінде екенін айтады. Бұл орналастыру жүзеге асса, 1 трлн иеннен (шамамен $6,4 млрд) астам қаржы тартып, әлемдегі ең ірі IPO-лардың бірі болуы мүмкін.
IPO әлеміндегі басқа да маңызды жаңалықтар
— Оңтүстіккореялық Hybe музыкалық холдингінің негізін қалаушы миллиардер Бан Си-Хек 2020 жылғы IPO алдында инвесторларды жаңылыстырды деген күдікпен тергеуге ілікті, деп жазады Bloomberg. Регулятор мәліметінше, холдинг акцияларды өткізу мерзімі кешіктірілетіндей көрініс жасап, ескі акционерлер үлесін компания басшылығына жақын арнайы құрылымға сатуға мәжбүрлеген. Осылайша Бан Си-Хек жасырын пайда бөлісу келісімі арқылы шамамен $137 млн табыс тапқан болуы мүмкін. Hybe реттеушінің ұстанымын құрметтейтінін және нарық сенімін қалпына келтіруге ниетті екенін мәлімдеді.
— Ұлыбритания үкіметі Лондон қор биржасына компанияларды көбірек тарту үшін IPO бойынша арнайы жұмыс тобын құратынын мәлімдеді. Қаржы министрі Рэйчел Ривздің айтуынша, 2025 жылдың алғашқы жартысында Лондон биржасындағы IPO саны мен көлемі соңғы 28 жылдағы ең төмен деңгейге түскен. Бұған компаниялардың АҚШ нарығына ауысуы мен бірігу толқыны әсер етті. Қазір биржа мен реттеушілер реформалар жүргізіп жатыр: фунтпен емес, басқа валютада номинацияланған акцияларды индекстерге енгізуді және капитал тарту рәсімдерін жеңілдетуді жоспарлап отыр.
