«Біз керемет молшылыққа бет алып келеміз»: Давосты сынаушы Илон Маск Шығыс экономикалық форумда алғаш рет сөз сөйледі

Әлемдегі ең бай адам Илон Маск алғаш рет Дүниежүзілік экономикалық форумға қатысты. Әлемдегі ең ірі инвестициялық компания BlackRock-тың басшысы Ларри Финкпен әңгімелесу кезінде миллиардер кедейлік пен қарттықсыз болашаққа деген көзқарасын, Tesla-ның робот-таксилерін дамыту жоспарларын және Марсқа ұшу перспективаларын айтты. Oninvest оның мәлімдемелерін кейбір қысқартулармен келтіреді.

Менің компанияларымның жалпы мақсаты – өркениеттің болашағын барынша қамтамасыз ету. Негізінде, өркениеттің ұлы болашаққа ие болу ықтималдығын барынша арттыру және ақыл-ойды өлімнен кейін де жалғастыру. Мысалы, SpaceX зымыран технологиясын соншалықты дамытуды мақсат етеді, сонда біз өмір мен ақыл-ойды Жерден Марсқа, одан әрі басқа жұлдыз жүйелеріне тарата аламыз.

Мен ақыл-ойды, біз білетіндей, нәзік әрі осал нәрсе ретінде қарастыру керек деп есептеймін. Оның басқа жерде бар-жоғын біз білмейміз. Маған жиі «Біздің арамызда бөтен ғаламдықтар бар ма?» деп сұрайды. Ал мен «Бар, мен өзіммін» деп жауап беремін. Әрине, ешкім маған сенбейді. Бірақ егер шын мәнінде арамызда бөтен ғаламдық тіршілік иелері болса, біз ол туралы білер едік. Мүмкін біз ғана бармыз деп есептеуіміз керек. Ал егер солай болса, онда бұл жарықты — ақыл жарығын — сөндірмеу үшін бар күшімізді салуымыз қажет.

Менің ойымша, ақыл шексіз қараңғылықтағы кішкентай шам секілді, оны оңай өшіруге болады. Сондықтан Жерде табиғи немесе адамзат туғызған апат болған жағдайда ақыл өмір сүруін жалғастыра алатындай көппланеталық жүйе құру өте маңызды.

Tesla-да бізде зауытта қарапайым тапсырмаларды орындайтын Optimus сынақ роботтары бар, және биылғы жылдың соңына қарай олар өнеркәсіптік ортада күрделірек жұмыстарды атқара бастайды. Ең ықтимал, келесі жылы біз олардың жоғары сенімділігіне, қауіпсіздігіне және функциялар ауқымына сенімді болғаннан кейін гуманоидты роботтарды жалпы көпшілікке сата бастаймыз.

Мен жүргізушісіз автокөліктер негізінен шешілген мәселе деп есептеймін. Tesla бірнеше қалада робот-такси қызметін іске қосуда, және осы жылдың соңына қарай ол бүкіл АҚШ бойынша кеңінен қолжетімді болады. Келесі айда біз Еуропада бақыланатын автономды жүргізуге рұқсат алуды күтеміз, ал кейінірек, мүмкін, Қытайда да.

SpaceX үшін биыл қол жеткізуге үміт артып отырған басты жаңалық – зымырандардың толық қайта қолданылуы. Мүмкін Марсқа және Айға ұшу мен спутниктерді ұшыру үшін SpaceX жоспарлап отырған Starship толық қайта қолданылуға қол жеткізеді. Бұл салаға төңкеріс әкеледі, себебі ғарышқа шығу шығыны шамамен 100 есе азаяды.

Менің болжамым бойынша, осы жылдың соңына қарай кез келген адамнан озатын жасанды интеллект пайда болуы мүмкін. Ал 2030 немесе 2031 жылға қарай, яғни бес жылдан кейін, жасанды интеллект бүкіл адамзаттың біріккен ақыл-ойынан да ақылды болады.

Маған бірнеше рет Марста өлуді қалаймын ба деп сұрады. Менің жауабым – иә, бірақ ол Марспен соқтығысудан болмауы керек.

Жалпыға ортақ кедейшілікті жою және баршаға өте жоғары өмір сүру деңгейін қамтамасыз ету мәселесіне келгенде, менің ойымша, оны тек жасанды интеллект пен робототехника арқылы ғана шешуге болады. Оларда мәселелер жоқ емес — жасанды интеллект пен робототехникаға өте сақ болуымыз керек. Біз «Терминаторға» айналғымыз келмейді ғой? Ал егер кез келген жерде қолжетімді және іс жүзінде тегін жасанды интеллект пен роботтар болса, жаһандық экономикада бұрын-соңды болмаған қарқынды өсімді көрер едік.

Менің болжамым бойынша, болашақта роботтар жасанды интеллектке ие соншалықты көп роботтар жасап шығарады, олар адамның кез келген қажеттілігін қанағаттандырады. Бір сәтте роботтан не сұрау керектігін де ойлай алмай қаласың.

Менің ойымша, ақырында барлығы осындай роботқа ие болады. Өйткені сізге дәл осындай робот керек: өте қауіпсіз және балалар мен үй жануарларын күте алатын. Егер сізде қарт ата-ана болса — менің көптеген достарымда да қарт ата-ана бар — онда оларға күрделі күтім қажет екенін түсінесіз. Бұл жұмысты атқаруға адамдар жеткіліксіз. Сондықтан қарт ата-аналарға күтім жасай алатын роботтың болуы керемет болар еді.

Менің ойымша, бұл болады. Мен болашаққа өте оптимистік қараймын. Менің пікірімше, біз керемет молшылыққа толы болашаққа бет алып келеміз. Еш күмәнсіз, біз тарихтағы ең қызықты кезеңде өмір сүріп жатырмыз.

Менің ойымша, бұл шешілетін мәселе. Қартаюдың нақты себебін анықтаған кезде, оның мүлде күрделі әрі жасырын процесс емес екені белгілі болады. Себебі ағзадағы дерлік барлық жасушалар шамамен бірдей қарқынмен қартаяды. Мен ешқашан сол жақ қолы қарт, ал оң жақ қолы жас адамды көрген емеспін. Бұл денедегі барлық жасушаларды синхрондауға арналған қандай да бір механизм, бір түрлі «сағат» болуы керек дегенді білдіреді.

Айтпақшы, өлімнің белгілі бір пайдасы бар. Біздің орташа өмір сүру ұзақтығымыз соншалықты ұзақ болмауының себебі бар: адамдар тым ұзақ өмір сүрсе, менің ойымша, қоғам «қатып қалу» қаупі бар, сол кезде бәрі тоңдырып, серпінділігін жоғалтады.

Дегенмен, өмірді ұзарту және қартаюды кері қайтарудың жолын табамыз ба дегенде, менің ойымша, бұл өте ықтимал.

Business Insider жазуынша, Масктің Давосқа неге келгені толық түсініксіз. 30 минуттық сөзінде ол іс жүзінде ештеңе жаңа айтпады. Маск қатысатын іс-шаралар бастапқыда Дүниежүзілік экономикалық форум бағдарламасына кірмеген — олар соңғы сәтте ғана жарияланды. Tesla компаниясының негізін қалаушы «Давостың ең көрнекті жеккөрушісі» ретінде танымал және бұған дейін форумға ешқашан қатыспаған, деп жазады Bloomberg. Бұрын Маск әлем элитасының жыл сайынғы саммитін «жалықтырарлық» деп атап, Дүниежүзілік экономикалық форум «ешкім сайламаған үкіметке» айналып бара жатқанын мәлімдеген. Үш жыл бұрын Дүниежүзілік экономикалық форумның өкілі Маск 2015 жылдан бері Давосқа шақырылмағанын айтты. Кәсіпкер мен Дүниежүзілік экономикалық форум арасындағы қатынас өткен жылы жақсара бастады, себебі ұйымдастырушылар Маскті жаңа сайланған АҚШ президенті Дональд Трамппен бірге форумға шақырды.