Brent бағасы 20%-ға қымбаттап, акциялар құлдырады: нарықта не болып жатыр

Демалыс күндерінен кейінгі сауданың басында мұнай бағасы күрт өсіп, Таяу Шығыстағы ірі экспорттаушылардың өндірісті қысқартуы салдарынан 2022 жылдан бері алғаш рет бір баррель үшін 100 доллардан асты.

Мамырға арналған Brent маркалы шикі мұнай фьючерстері 20%-ға өсіп, барреліне 111,04 АҚШ долларына жетті. АҚШ-тың WTI маркалы шикі мұнай фьючерстері 22%-ға қымбаттап, барреліне 111,24 АҚШ долларына дейін көтерілді.

АҚШ акцияларының фьючерстері де күрт төмендеді. Dow Jones блю чип индексінің фьючерстері 1,9%-ға, ал S&P 500 және Nasdaq индекстерінің фьючерстері 1,6%-ға төмендеді.

Инвесторлар үшін дәстүрлі түрде қауіпсіз баспана саналатын алтын 0,1%-ға өсіп, унциясына 5 165 доллардан сәл жоғары бағамен саудаланды.

Нарықтағы басты мәселе – Таяу Шығыстағы соғыс салдарынан мұнай жеткізудегі қиындықтар, ол екі аптадан бері жалғасып келеді және оған оннан астам ел қатысуда. 28 ақпанда қарулы қақтығыс басталғаннан кейін әдетте әлемдік мұнай қорларының бесінші бөлігі өтетін Парсы шығанағына кіреберістегі тар теңіз дәлізі – Ормуз бұғазы – іс жүзінде жабылды. Осы жағдайға байланысты өткен аптада WTI бағасы 36%-ға, ал Brent 30%-ға өсті — бұл соңғы алты жылдағы ең жоғары өсім.

Тік теңіз жолының жабылуы аймақтағы экспорттаушыларды өндірісті қысқартуға мәжбүр етті. Ирак өндірісті шамамен 60%-ға қысқартты. Демалыс күндері Біріккен Араб Әмірліктері мен Кувейт өндірісті қысқартуды бастады. Bloomberg мәліметі бойынша, құрлықтағы сақтау орындарының тапшылығы салдарынан басқа елдер де олардың ізімен баруға мәжбүр болуы мүмкін.

Өткен аптада шабуылдар салдарынан елдегі ең ірі мұнай өңдеу зауытының жұмысын тоқтатуға мәжбүр болған Сауд Арабиясы мұнайды Әлемдік нарыққа жеткізу үшін Қызыл теңіз жағалауындағы порттарына қайта бағыттауға тырысуда.

АҚШ Энергетика министрі Крис Райт 8 наурызда CNN-ге берген сұхбатында Ормуз бұғазы арқылы танкерлік жүк тасымалының қайта жандануы «ең нашар жағдайда бірнеше аптаға, ай емес, созылады» деді.