Brent маркалы мұнай бағасы 90 долларға таяды. Бір талдаушы бағаның келесі аптаның өзінде күрт өсу қаупі туралы ескертті.

Bloomberg мәліметіне сәйкес, АҚШ Президенті Дональд Трамп Иранға қатысты ұстанымын қатаңдатып, Ормуз бұғазын ашу жөніндегі ұзаққа созылған келіссөздер аясында мұнай бағасы күрт өсті.

Халықаралық эталондық Brent маркалы мұнай фьючерстері 11 тамыз, сейсенбі күні 2,5 пайызға өсіп, барреліне 90 долларға таяды. Ал алдыңғы кеште олар 5 пайызға қымбаттаған еді. АҚШ-тың West Texas Intermediate (WTI) маркалы мұнай фьючерстері сейсенбі күні 2,7%-ға өсіп, ай басынан бергі ең жоғары деңгейге жетті. Жазылған уақытта олар бір баррельге 84 доллардан сәл төмен бағада саудаланып жатты.

Өткен аптаның соңында Brent маркалы мұнай фьючерстері 7 пайыздан астамға төмендеді — инвесторлар Трамптың өзі мен басқа да АҚШ шенеуніктерінің АҚШ пен Иран арасындағы маңызды теңіз тасымалдау маршрутын ашатын келісім жақын арада жасалады деген мәлімдемелеріне реакция жасады. Қазіргі уақытта CNBC мәліметі бойынша келісімге қол жеткізу мүмкіндігі нашарлаған сияқты.

10 тамызда Трамп Тегеранды әскери зиян үшін өтемақы талап етуге әрекет жасады деп айыптады, дегенмен бұл мәселе бұрынғы келіссөздерде ешқашан көтерілмеген, және оған жауап ретінде өз шарттарын ұсынды, деп хабарлайды Bloomberg. «Мен де Ираннан олардың сансыз қақтығыстарда бомбаларымен өлтірген және ауыр жаралаған барлық адамдар үшін өтемақы талап етемін. Сонымен қатар, соңғы 50 жылда Иран өлтірген жүз мыңдаған кінәсіз демонстранттардың отбасыларына да өтемақы төленуі тиіс, – деп жазды президент әлеуметтік желіде.

Ол сондай-ақ Ормуз бұғазы «қазіргі уақытта ашық» және АҚШ бақылауында екенін айтты. Әскери эскалация туралы сұрақ қойылғанда Трамп бұл нұсқаны ашық ұстап отырғанын атап өтіп: «Егер біз солай шешсек, сіз білесіздер», – деді.

Демалыс күндері Тегеран бұғазды ашуға қатысты қатаң талаптардың бірқатарын ұсынды, деп хабарлайды елдің мемлекеттік ақпарат агенттігі IRNA-ға сілтеме жасап The Wall Street Journal. Осы шарттар аясында АҚШ тұрақты түрде жаулық әрекеттерді тоқтатып, теңіз блокадасын алып тастап, әскери қызметкерлерін кері шақырып, барлық санкцияларды жойып, Иранның активтерін босатып, соғыс өтемақысын төлеуі тиіс.

Екі тарап та өз ұстанымдарын қатаңдатып отырғандықтан, Bloomberg мәліметіне сәйкес, Вашингтон мен Тегеран Хормуз бұғазына қатысты қандай да бір жедел келісімге келуі екіталай.

«Қазіргі уақытта саудагерлер тараптар қандай да бір келісімге келе алады деп сенімді, тіпті ол компромисс болып, мінсіз болмауы мүмкін», – деді кеше CNBC телеарнасында сөйлеген Jefferies компаниясының экономисі Модупе Адегбембо. «Бұл ең жақсы мәміле болмауы мүмкін, бірақ ол Ормуз бұғазы арқылы мұнай мен басқа жүктердің тасымалдарын арттыруға мүмкіндік береді». Алайда мұндай нарықтық реакция «ұзаққа созылмайды», – деп ескертті Адегбенбо. «Егер бұл аптаның соңына дейін созылып немесе келесі аптаға ауысса, мұнай бағасының осындай сабырлы реакциясы жалғасады деп ойламаймын», – деді ол.

Мұнай бағасының салыстырмалы түрде «төмен» деңгейі инвесторлардың бір уақытта екі қарама-қарсы сценарийді бағаға енгізуге тырысуын көрсетеді: Энергия жеткізудің жылдам қалпына келуі мен бұғаздың ұзаққа созылған блокадасы, – деп атап өтті Capital Economics компаниясының климаттық және тауар нарықтары жөніндегі аға экономисі Киран Томпкинс. Дегенмен, егер келіссөздердегі дағдарыс ұзаққа созылса, саудагерлер ұзақ мерзімді жабдықтау үзілісінің ықтималдығын ескеруге мәжбүр болады, – деп жазды ол.

Томпкинс бағалардың өсетініне күтеді, әсіресе инвесторлар өз назарын «бұрылыс нүктесі» деп аталатын ұғымға қайта аударса. Бұл – нарықтың қорларды азайту арқылы ұсыныс шокын өтеу мүмкіндігі таусылған сәт, және ұсыныс пен сұраныс арасындағы тепе-теңдікті қалпына келтіру үшін сұраныс әлдеқайда жоғары бағалар арқылы төмендеуі тиіс, – деп түсіндіреді сарапшы.

Оның пікірінше, егер бұғаз жабық күйде қалып, ЭЫДӨ елдеріндегі мұнай қорлары тез таусыла берсе, бұл «критикалық шек» төртінші тоқсанның басында жетуі мүмкін. Осы жағдайда бағалар барреліне 120–140 долларға дейін көтерілуі мүмкін, – деп есептейді Томпкинс.