Бүгін таңертеңгі ең маңызды жаңалықтар: Иран мәселесі бойынша кездесу, алтын бағасының 4 000 доллардан төмен болуы, қазақстандық стартаптың бағалануы

Дональд Трамп соңғы шиеленістен кейін АҚШ пен Иран арасындағы келіссөздердің жаңа раунды 30 маусымда Дохада өтетінін жариялады. АҚШ Жоғарғы Соты Федералдық резерв жүйесінің мүшесі Лиза Куктің заңдылық рәсімдері аяқталғанға дейін лауазымында қалуына рұқсат беріп, АҚШ орталық банкінің ерекше мәртебесі мен тәуелсіздігін ерекше атап көрсетті. Алтын унциясы 4 000 доллардан төмен түсті, ал иена 40 жылдағы ең төменгі деңгейге жетті. Осы және басқа да тақырыптар 30 маусым таңертеңгі негізгі оқиғалар шолуымызда қамтылған.

АҚШ Президенті Дональд Трамп CNBC мәліметіне сәйкес, өткен демалыс күндері екі тарап арасында соққылар алмасудан кейін Иранмен әрі қарай келіссөздер 30 маусымда Дохада өтетінін мәлімдеді. АҚШ басшысының айтуынша, Тегеран өздері кездесуді сұраған, ал АҚШ делегациясын арнайы өкілдер Стив Уайткофф пен Джаред Кушнер басқарады.

Ақ үй хабарлағандай, тараптар қазіргі уақытта атысты тоқтату режимін сақтап, түсіністік меморандумы жөніндегі келіссөздерді жалғастырып отыр. Сонымен қатар, ол Ормуз бұғазы арқылы коммерциялық жүк тасымалы ешқандай шектеусіз жалғасып жатқанын растады.

Осы арада Иран Сыртқы істер министрлігі Блумбергтің хабарлауынша Дохаға тек сарапшылар делегациясын жіберетінін мәлімдеп, тікелей келіссөздер мүмкіндігін жоққа шығарды. Сондай-ақ Тегеранның Ормуз бұғазы арқылы көлік қозғалысын бақылау жөніндегі жоспарларын жүзеге асыруға ниетті екенін ескертті.

АҚШ пен Иран арасындағы жаңа кезеңдегі келіссөздер алдындағы аралас сигналдар аясында алтынның унциясы 4 000 доллардан төмен түсті. Иран дағдарысы басталған ақпан айының соңынан бері бұл бағалы металдың бағасы шамамен 25 пайызға төмендеді.

Конфликттің басында мұнай бағасының күрт өсуінен кейін бағалар төмендеп жатса да, инвесторлар тұрақты инфляциялық тәуекелдерге байланысты әлемнің түкпір-түкпіріндегі орталық банктер пайыздық мөлшерлемелерді ұзақ уақыт бойы жоғары деңгейде ұстап тұрады деп барған сайын көбірек күтуде. Bloomberg түсіндіргендей, пайыздық кіріс әкелмейтін алтынға бұл теріс әсер етеді.

АҚШ долларының нығаюы қосымша қысым жасап отыр: ай басынан бері АҚШ валюта индексі 2 пайыздан астамға өсті. Агенттік хабарлауынша, доллардың нығаюы басқа валюталарды пайдаланатын сатып алушылар үшін алтынды қымбат етеді.

Жапон иенасы бір долларға шаққанда 162,27-ге дейін төмендеп, 1986 жылдан бері ең төменгі деңгейге жетті. Елдің қаржы министрі Сацуки Катаяма билік органдары айырбас бағамының шамадан тыс ауытқуларына қарсы шешуші шаралар қабылдауға дайын екенін мәлімдеді.

Сарапшылар шетелдік валюта нарығына араласуды қоса алғанда, мұндай шаралар иенаға тек уақытша қолдау көрсетеді деп есептейді, себебі Жапония мен АҚШ арасындағы пайыздық мөлшерлеме айырмашылығы айтарлықтай болғандықтан қысым сақталуда. Осы көктемнің басында Токио ұлттық валютаны қолдау үшін 11,7 триллион иеннен ($72,8 млрд) астам қаржы құйған еді; алайда қысқа мерзімді нығаю кезеңінен кейін оның құлдырауы қайта басталды.

CNBC мәліметі бойынша, Apple компаниясының негізгі жеткізушілерінің бірі, Қытайдағы электроника өндірушісі Luxshare Precision Industry Гонконгта акцияларын биржаға шығару арқылы 24,27 миллиард Гонконг долларына (3,1 миллиард АҚШ доллары) дейін қаражат тартуды жоспарлап отыр. Компания 383,5 миллион акция ұсынады, сауда 9 шілдеде басталады.

Жиналған қаражат Luxshare компаниясының тұтынушылық электроникадан тыс бизнесін әртараптандыруды жеделдетуге көмектеседі, өйткені тұтынушылық электроника әлі де оның кірісінің шамамен 80 пайызын құрайды. Ең қарқынды дамып келе жатқан салалардың бірі – автомобильдік электроника өндірісі, оның компанияның сатылымындағы үлесі соңғы екі жылда 3,9%-дан 11,8%-ға дейін өсті.

The Information басылы мының хабарлауынша, мәтіндік сұраулар негізінде видеолар жасау технологиясын әзірлейтін америкалық AI стартапы Higgsfield AI 5 миллиард долларлық алдын ала бағалаумен 300–500 миллион доллар көлемінде қаржы тарту жөніндегі келіссөздер жүргізуде. Бұл қаңтар айындағы алдыңғы қаржыландыру раундындағы бағалаудан төрт еседен астам жоғары. Маусым айында Higgsfield AI-дың жылдық табысы қаңтардағы 200 миллион доллардан 500 миллион долларға дейін өсті, деп жазады басылым.

Higgsfield AI 2023 жылы бұрынғы Яндекс қызметкері Алекс Машрабов пен машинамен оқыту маманы Ерзат Дұлатов негізін қалады. 2025 жылдың қыркүйегінде бұл стартап Қазақстандағы алғашқы «юникорн» атанып, бағалануы 1 миллиард долларға жетті.

Yahoo Finance мәліметі бойынша, АҚШ Жоғарғы Соты 5-ке 4 дауыспен Федералдық резерв жүйесінің басқарма мүшесі Лиза Кук Дональд Трамп әкімшілігіне қарсы қозғаған ісі қаралып жатқан кезде өз қызметін жалғастыра алатыны жөнінде шешім қабылдады. Сот АҚШ Президенті заңмен белгіленген тәртіпті сақтамай және жеткілікті негіздер болмаса Федералдық резерв басқармасының мүшелерін қызметінен босата алмайтынын мәлімдеді.

Басылымның жазуынша, бұл шешім соңғы кездері Федералдық резерв жүйесінің тәуелсіздігін сот арқылы қорғаудың ең маңызды үлгілерінің біріне айналды. Сот орталық банктің ерекше мәртебеге ие екенін және оны саяси қысымнан қорғау қажеттігін баса айтты. Бұрын Трамп Кукты ипотекалық құжаттарды рәсімдеуде заңсыздықтарға жол берді деп айыптаған, ал енді оны қызметінен босатуды көздейтінін мәлімдеді.

— Кең ауқымды жапондық Topix индексі 0,8 пайызға өсті, ал Nikkei 225 индексі 1,6 пайызға өсті.

Гонконгтың Hang Seng индексі 1,3%-ға төмендеді, ал материктік Қытайдың CSI 300 индексі 1%-ға өсті.

— Оңтүстік Кореяда Kospi индексі 2,9%-ға өсті, ал Kosdaq дерлік өзгеріссіз қалды.

— Австралияның S&P/ASX 200 индексі 0,2%-ға төмендеді.

— S&P 500 фьючерстері 0,1 пайызға өсті, Nasdaq Composite фьючерстері 0,3 пайызға өсті, ал Dow Jones өнеркәсіптік орташа көрсеткіш фьючерстері іс жүзінде өзгеріссіз қалды.