«Бұл тез байып кетудің жолы емес»: SpaceX-тің қор нарығына дебюті туралы сарапшылар не дейді?

Илон Масктың SpaceX ғарыш компаниясының акциялары IPO-дан кейін Nasdaq биржасындағы алғашқы сауда күнінде төрттен бірден астамға өсті. Reuters мәліметі бойынша, SpaceX-тің нарықтық капитализациясы 2 триллион доллардан асып, ол бірден АҚШ-тағы ең құнды алтыншы компанияға айналды. Бұл IPO тарихтағы ең ірі болып, компанияның бас директоры Илон Маскты тарихтағы алғашқы триллионерге айналдырды. Алайда сарапшылардың осы рекордтық дебютке қатысты пікірлері бөлініп отыр: кейбіреулер компанияның 1,3 трлн доллардан жоғары бағалануын ақтау қиын деп есептесе, басқалары SpaceX-ті Tesla немесе Nvidia-мен салыстырады.

— SpaceX-тің IPO кезіндегі 1,75 триллион долларлық бағалауы бүгінге-ақ ақталған, бірақ компания алдағы жылдары өсуге дайын, деді CNBC-де сөйлеген Altimeter Capital компаниясының бас директоры әрі инвестор Брэд Герстнер. Оның айтуынша, SpaceX акцияларын бірнеше жыл ұстап отырса, жақсы инвестиция болуы мүмкін. «Бұл тез байып кетудің жолы емес. Бірақ егер сіз акцияларды бір-екі жыл ұстап тұруға дайын болсаңыз, нәтиже өте жақсы болады деп ойлаймын. Бұл акциялар жақсы табыс әкелуі мүмкін», – деді Герстнер.

— «SpaceX-тің жария компания ретінде жаңа тарауға қадам басуына қуаныштымыз және оның адамзаттың ғарышты зерттеу шекараларын кеңейту миссиясын қолдауға асыға күтеміз», – деп жазды Goldman Sachs компаниясының бас директоры Дэвид Соломон X әлеуметтік желісінде.

— Уолл-стриттегі корпоративтік бағалау бойынша әйгілі сарапшы әрі Нью-Йорк университетінің қаржы профессоры Асват Дэмодаран SpaceX-тің IPO-дан кейінгі нарықтық бағалауына – 1,8 триллион долларға – күмән келтірді. «SpaceX – таңғажайып компания. Бұл инженерлік ғажайып», – деді Дамодаран жұма күні CNBC телеарнасында. Алайда ең амбициялық өсім сценарийлерін ескерсек те, 1,8 трлн долларлық бағалауға жету үшін көптеген болжамдар жасау қажет, – деді ол. Аналитик SpaceX-тің проспектісінде жасанды интеллект нарығының әлеуетті көлемі 28,5 триллион доллар деп көрсетілгенін көргенде, құжатты банкир емес, Илон Маскке тиесілі Grok атты жасанды интеллект ассистенті жазған шығар деп ойлағанын атап өтті. «Бұл – галлюцинация», – деді Дамодаран. «Мен мұндай санды тіпті келтіруге ұялар едім».

— «Жеке өзімше, мен SpaceX-ті қазіргі кезде Tesla-ға емес, үш жыл бұрынғы Nvidia-ға көбірек ұқсайды деп есептеймін, көптеген инвесторлар оны дәл Tesla-ға теңейді», — деп хабарлайды CNBC Sequoia Capital серіктесі Шон Магвайрды. — «Және мен жеке өзім табыстың жарылғыш өсуіне өте жоғары сеніммен қараймын». Ол жеке инвестор ретінде «акцияларын мәңгі сақтайтынын» қосты. Sequoia Capital 2019 жылдың соңында SpaceX-ке инвестиция салып, компанияның шамамен 1,5%-ын иеленеді. Bloomberg мәліметі бойынша, бұл үлестің құны 20 миллиард доллардан асады.

— xAI жасанды интеллект стартапы SpaceX-тің оқиғасының «көз тартар» бөлігі болса, Starlink спутниктік интернет қызметі оның «тұрақты» іргетасы: Bloomberg Intelligence-тің телекоммуникация саласының талдаушысы Джон Батлердің айтуынша, бұл бизнес 2025 жылы компанияның сатылымының 61%-ын құрайды. «Осы сегменттегі кіріс биыл 27%-дан астамға өседі деп күтілуде», – деп жазды сарапшы, – «өсімге мемлекеттік қаржыландыру мен спутниктік кеңжолақты интернет қызметтеріне сұраныстың артуы ықпал етеді».

— MarketWatch мәліметі бойынша Wolfe Research сарапшылары Starship зымыранын SpaceX-тің инвестициялық жобасындағы негізгі фактор деп санайды. Егер компания бұл супер ауыр зымыранды қайта қолдануға жарамды етіп жасай алса, ұшыру шығындарын айтарлықтай азайтып, бәсекелестердің қайталай алмайтындай артықшылыққа ие болатынына сарапшылар сенеді. SpaceX-тің болашақтағы көптеген жобалары осыған тәуелді — жасанды интеллект спутниктерін ұшырудан бастап ай бағдарламасы мен Марсқа ұшуларға дейін. Wolfe Research SpaceX акциялары бойынша «Outperform» рейтингісі мен 175 долларлық мақсатты бағаны белгіледі, бұл IPO бағасынан 30%-ға жоғары.