Dreamliner-дің алғашқы қайғылы апаты. Оқиғаның Boeing флагманы үшін салдары қандай?
Air India әуе компаниясының шамамен 15 жыл бұрын шығарылған Boeing 787 Dreamliner моделінің тарихындағы алғашқы әуе апаты болды. Қазіргі таңда әуе компаниялары бірнеше жыл күтіп жүрген алыс бағыттарға арналған ұшақ – Boeing-тің ең ауқымды жобасының болашағына бұл оқиға көптеген сұрақтар туындатуда, деп жазады MarketWatch. Бұл өндіріске әсер ете ме және Париждегі авиациялық көрме қарсаңында инвесторлар нені күте алады?
Dreamliner несімен белгілі?
Dreamliner — Boeing компаниясының ең жеңіл әрі отын үнемдеуші ұшағы. Ол заманауи технологиялармен, жайлы кабинасымен және жетілдірілген ұшу басқару жүйелерімен жабдықталған, деп жазады MarketWatch. Бұл сонымен қатар Boeing тарихындағы коммерциялық тұрғыдан ең табысты жобалардың бірі болып саналады, дейді AirInsight Group консалтингтік фирмасының президенті Эрнест Арвай. «Бұл — Boeing-тің флагманы. Автоматтандыру деңгейін ескерсек, бұл ұшақ дербес ұшып-қонуға шамасы келетін деңгейде», — деп атап өтті ол.
Jefferies деректеріне сәйкес, әлемде Boeing 787 ұшағының шамамен 1200-і пайдаланыста, олардың 865-і ірі әуе компанияларының флотына тиесілі. Dreamliner-ге берілген тапсырыстар портфелі 950-ге жуық ұшақты құрайды. Мамыр айында Boeing бұл ұшақ небәрі 14 жыл ішінде миллиардтан астам жолаушыны тасымалдағанын хабарлады — бұл кең фюзеляжды модельдер үшін рекордтық көрсеткіш, деп жазады Bloomberg.
Үндістандағы әуе апатына дейін Dreamliner-де қауіпсіздік көрсеткіштері мінсіз болған, деп атап өтті АҚШ-тың Азаматтық авиация федералдық басқармасы мен Ұлттық көлік қауіпсіздігі кеңесінде бұрынғы аға авиациялық тергеуші болып жұмыс істеген Джефф Гуццетти WSJ басылымына берген сұхбатында.
«Бұл – ұшқыштар ұнататын, қауіпсіздік жүйелері өте көп орнатылған тамаша ұшақ», — деді Гуццетти.
Қауіпсіздік жағынан бұл модельдің беделі шынымен де мінсіз болғанын AirInsight Group президенті Эрнест Арвай да мойындайды. Алайда ол бұл жобаның бастапқы кезеңі қиын өткені туралы еске салады. 787 бағдарламасы алғашқы жылдары өндірістегі кідірістермен және бюджеттік артық шығындармен қатар жүрген. Dreamliner тек 2011 жылы, үш жыл кешігіп қана пайдалануға берілді, ал одан кейін бір жыл өткенде аккумуляторлардағы ақауларға байланысты барлық парк уақытша пайдаланудан алынған болатын.
Бұл Dreamliner беделіне қалай әсер етеді?
Сарапшылардың пікірінше, бұл оқиға Dreamliner бағдарламасының өзіне айтарлықтай тежеу салмайды, деп жазады MarketWatch. Үнемді ұшақтарға сұраныстың жоғары әрі өндірістік қуаттың шектеулі болуына байланысты әуе компаниялары 7–8 жыл бойы жеткізуді күтуге дайын.
Сонымен қатар, Dreamliner (сондай-ақ оның Airbus-тағы бәсекелесі) арнайы жасалған халықаралық бағыттар әуе тасымалдаушылары үшін ең табысты бизнес сегменті болып қала береді.
Апат Boeing зауытындағы құрастыру мен сапаны бақылау процестеріне қадағалаудың күшеюіне әкелуі мүмкін, деп жазды Barron’s келтірген жазбасында Edward Jones сарапшысы Джефф Виндау. «Дегенмен қазіргі сәтте біз бұл оқиғаның өндіріс процесіне ұзақ мерзімді әсері болады деп ойламаймыз», — деп түйіндеді ол.
Сонымен қатар, Air India апаты Boeing компаниясына деген инвесторлардың қабылдауына әсер етуі мүмкін, әсіресе алдағы күндері басталатын саланың ең маңызды шараларының бірі — Париждегі авиациялық көрме қарсаңында. Дәстүр бойынша, дәл осы көрмеде ең ірі тапсырыстар жарияланады. Ұшақ апатынан кейін Boeing компаниясының бас директоры Келли Ортберг көрмеге барудан бас тартты, деп жазады WSJ топ-менеджердің қызметкерлерге жолдаған хатына сілтеме жасап.
«Апат Boeing акцияларына қысқа мерзімде перспективада қысым түсіріп, әдетте авиациялық көрме аптасында байқалатын өсу әлеуетін шектеуі мүмкін», — деп ескертті RBC өкілі Херберт.
Dreamliner-дің алғашқы апаты
Air India әуе компаниясына тиесілі Boeing 787-8 ұшағы 12 маусым күні Үндістандағы Ахмадабад қаласының аумағында көкке көтеріле алмай, құлап түсті. Бортта болған 242 адамның ішінде тек біреуі ғана аман қалды. Ұшақ медициналық колледждің жатақханасына құлаған. Жердегі құрбандар саны анықталу үстінде. Әуе апатының себептеріне қатысты толық тергеу сегіз айға дейін созылуы мүмкін, деп жазады MarketWatch.
