Еуропалық Одақ 13 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желілер мен чат-боттарды пайдалануын шектегісі келеді.

Еуропалық Одақ 13 жасқа толмаған балалардың әлеуметтік желілерді, кейбір ойын платформаларын және жасанды интеллект негізіндегі чат-боттарды пайдалануын шектеуді жоспарлап отыр, – деді Еуропалық Комиссия төрағасы Урсула фон дер Лейен өзінің жыл сайынғы баяндамасында.

«13 жасқа дейін әлеуметтік желілерге тыйым. 15 жасқа дейін жеке аккаунттарға тыйым», – деп Financial Times оны дәйексөздейді. «Еуропаның әрекет етуге құқығы бар. Ережелерді біз қоямыз, ірі технологиялық компаниялар емес».

Ұсынылған шектеулердің егжей-тегжейі «EU Kids Act» деп аталатын заң жобасы жарияланғаннан кейін, 17 қыркүйекте жарияланады. Bloomberg агенттігінің хабарлауынша, жоба мәтінін көргеннен кейін жеке аккаунт тіркеудің ең төменгі жасы (ата-ана бақылауы қосулы болмаған жағдайда) 15 жас болады. 13–14 жастағы жасөспірімдерге есептік жазба ашуға рұқсат етіледі, бірақ олардың функционалдығы шектеледі: ата-ана бақылауы мен уақыт шектеулері қосылады. 13 жасқа толмаған балалар тек балаларға арналған қызметтерді пайдалана алады және тек ата-ананың толық қадағалауымен.

Әлеуметтік желілер платформаларының, онлайн ойын қызметтерінің және жасанды интеллект негізіндегі чат-боттардың иелеріне теріс пайдалану мен тәуелділіктің дамуын болдырмау үшін қорғаныс шараларын енгізу міндеттеледі. Балаларды қорғауды қамтамасыз ете алмаған компаниялар жылдық табысының 6 пайызына дейін айыппұл төлеуге мәжбүр болуы мүмкін, деп хабарлайды Bloomberg жоба мәтініне сілтеме жасап. Сонымен қатар компаниялар қадағалау органдарының жұмысын қаржыландыру үшін салық төлеуге міндетті болады. Бұл салық компанияның жыл сайынғы жаһандық айналымының 0,03 пайызынан аспайды.

Заң күшіне ену үшін оны Еуропалық Одақ мүше-мемлекеттерінің үкіметтері мен Еуропарламент депутаттары мақұлдауы тиіс. Бұл процесс бірнеше жылға созылуы мүмкін, деп жазады Bloomberg.

Бұл бастама кейбір ЕО елдерінің бүкіл блок бойынша біртұтас ережелер енгізуді талап ететін өсіп келе жатқан қысымының фонында пайда болды. Кейбір ЕО мүшелік мемлекеттері қазірдің өзінде өз шектеулерін әзірлеуде. Балалардың әлеуметтік желілерге қолжетімділігін шектеуге деген қызығушылық өткен жылы Австралияда ұқсас шаралар енгізілгеннен кейін артты.

Брюссельдің әлеуметтік желілердегі балалардың қауіпсіздігіне назар аударуы жаңалық емес. 2024 жылы Еуропалық комиссия Meta компаниясының Facebook пен Instagram әлеуметтік желілеріне тергеу бастады, себебі олардың алгоритмдері мінез-құлықтық тәуелділік тудырады деген күдікке ілінді. Тергеу барысында Комиссия уақытша қорытынды жасап, Meta компаниясы Instagram және Facebook-та тәуелділік тудыратын дизайн элементтерін қолданғанын және бұл балаларға төндіретін қауіптерді елемегенін анықтады. Бұл шексіз жаңалықтар лентасы, автоойнату, поп-ап хабарламалар және жекелендірілген ұсыныстар алгоритмдері сияқты әлеуметтік желілерді мәжбүрлі түрде пайдалануға ықпал еткен функцияларды қамтиды.

Осы іс бойынша әлі ешқандай шешім қабылданған жоқ. Егер Еуропалық комиссияның қорытындылары расталса, Bloomberg мәліметіне сәйкес, Еуропалық Одақ Meta-ға оның жаһандық жылдық кірісінің 6 пайызына дейін айыппұл сала алады.